«Ας μη γίνουμε Δον Κιχώτες»

Ορισμένοι βιάστηκαν να μιλήσουν για την κίνηση Γιώργου Παπανδρέου να πάει
στη Μέση Ανατολή μαζί με τον ομόλογό του Ισμαήλ Τζεμ. Άλλοι για να τον
επικρίνουν, λέγοντας πως «θύτης και θύμα δεν μπορεί να πηγαίνουν «πακέτο»»”
Και άλλοι για να τον επικροτήσουν, υποστηρίζοντας ότι «ανοίγει ένα δρόμο για
το Παλαιστινιακό και το Κυπριακό».

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Αριέλ Σαρόν συναντά τον Γιώργο Παπανδρέου και τον Τούρκο ομόλογό του Ισμαήλ Τζεμ, στην Ιερουσαλήμ

Τι πιστεύει ο ίδιος; «Η Ελλάδα οφείλει να παίρνει πρωτοβουλίες», σχολιάζει.
«Δεν έχει κανένα λόγο να βρίσκεται στο περιθώριο. Τι χρειάζεται; Ασφαλώς με
τις κινήσεις της να ενισχύει την εθνική της θέση και ταυτόχρονα να βοηθάει
στην ειρηνική επίλυση περιφερειακών συγκρούσεων. Όταν υπάρχει πόλεμος, ο
διάλογος και οι ειρηνευτικές πρωτοβουλίες βοηθάνε στην άμβλυνση των
αντιθέσεων».

Φυσικά, το ρίσκο ήταν μεγάλο. Πρώτη φορά η Ελλάδα θα εμφανιζόταν με τον
«αιώνιο» αντίπαλό της την Τουρκία σε μια κοινή ειρηνευτική πρωτοβουλία, όταν
μάλιστα συνεχίζεται η τουρκική στρατιωτική κατοχή στην Κύπρο.

Υπήρχαν και «αγκάθια». Πριν καν πατήσει το πόδι του στη Μέση Ανατολή ο κ.
Παπανδρέου, είχε εισπράξει ένα «όχι» από την ισραηλινή κυβέρνηση για τη
μετάβαση δυνάμεων της ΕΚΑΜ που θα βοηθούσαν στην Τζενίν. Και όταν έφτασε, του
άλλαξαν τελείως το πρόγραμμα, με προφανή στόχο να μην κάνει δηλώσεις «εν
θερμώ» αμέσως μετά τη συνάντηση με τον Αραφάτ!

Στο υπουργείο Εξωτερικών – εδώ και εβδομάδες – έγιναν πολλές συζητήσεις. Οι
αρχικές εκτιμήσεις έλεγαν: «Δεν συμφέρει ούτε την Ελλάδα, ούτε την ειρήνη η
παράταση της κρίσης. Μπορούμε να κάνουμε κάτι από μόνοι μας; Να το
επιχειρήσουμε. Μπορεί όμως αυτό το «κάτι» να είναι αποτελεσματικό; Ναι, αν δεν
βγούμε ως Δον Κιχώτες, αλλά ενισχύοντας, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας,
φιλειρηνιστικές και μετριοπαθείς προοδευτικές δυνάμεις».

Έτσι, ξεπήδησε η ιδέα της κοινής αποστολής Παπανδρέου – Τζεμ με στόχο: Πρώτον,
να φανεί στη διεθνή κοινή γνώμη, αλλά και σε μεγάλα κέντρα αποφάσεων ότι η
Αθήνα παίρνει, μαζί με άλλους, μία σοβαρή πρωτοβουλία, συμβατή με τις
επιδιώξεις της Ε.Ε., αλλά και με την αποστολή του Κόλιν Πάουελ. Δεύτερον, να
φτάσει αυτή η αποστολή στον Αραφάτ, βοηθώντας εμμέσως στην ανάδειξη του
Παλαιστίνιου ηγέτη από την απομόνωση στην οποία τον έχει καταδικάσει ο Σαρόν.
Τρίτον, για να σηματοδοτήσει και διεθνώς «ως κίνηση μαζί με την Τουρκία» ότι η
Ελλάδα δεν είναι μόνον η «γκρινιάρα» για τα εθνικά της θέματα.

Ποιος ήταν ο προβληματισμός του κ. Παπανδρέου, τον οποίο συζήτησε με
συνεργάτες του, οι οποίοι προέρχονται από ένα ευρύ φάσμα που ξεκινάει από το
«ιστορικό» ΠΑΣΟΚ, από τον χώρο της Αριστεράς και περιλαμβάνει έως και
«φιλοαμερικανούς»; Το κλίμα στη Μέση Ανατολή είναι πολύ δύσκολο, τους είπε.
Υπάρχει παντού καχυποψία. Ο Σιμόν Πέρες βρίσκεται στο περιθώριο. Ο Σαρόν
αισθάνεται τον εαυτό του πιο ισχυρό από τον Πάουελ.

Ο ρόλος της χώρας μας

Στη συζήτηση ο υπουργός είχε επισημάνει: Πρώτον, ότι η Ελλάδα πρέπει να
βοηθήσει να μη φτάσουν σε πόλωση οι σχέσεις ΗΠΑ – Αράβων. Δεύτερον, να
σταματήσει αυτό το θέατρο Μπρεχτ, όπου ο Αραφάτ ζει σε άθλιες συνθήκες με τους
φιλειρηνιστές γύρω του να τραγουδάνε συγκινητικά για να τονώσουν το ηθικό του.
Τρίτον, πρέπει να αποκλεισθεί η περίπτωση κάποιοι να θέλουν την εξόντωση του
Παλαιστίνιου ηγέτη. Τέταρτον, χρειάζεται να ενισχυθούν οι μετριοπαθείς ομάδες
που υπάρχουν στα κέντρα λήψης αποφάσεων των ΗΠΑ. Πέμπτον, πρέπει να εξηγηθεί
στο Ισραήλ, ότι δεν προσφέρει στη δική του ασφάλεια η λογική της
στρατικοποίησης των πάντων. Και, έκτον, αφού έχει εξασφαλισθεί μια δίκαιη λύση
για τους Παλαιστινίους, πρέπει να προωθηθούν εκείνες οι διαδικασίες, που να
απομακρύνουν κάποιες ομάδες από τη λογική της τρομοκρατίας.

«Ασφαλώς κάθε πρωτοβουλία κρίνεται», είπε στους συνεργάτες του Άλεξ Ρόντο και
Δημήτρη Δόλλη, λίγο πριν αναχωρήσει από τη Μέση Ανατολή ο κ. Παπανδρέου, «όχι
τόσο από τα άμεσα αποτελέσματά της, αλλά από τη συνέχεια που θα έχει και τις
μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της». Πού θα δοκιμασθεί; Στο αν θα
συμβάλει στην «απελευθέρωση» του Γιάσερ Αραφάτ και του Ναού της Γέννησης.