Ο πολιτισμός που… μαυρίζει τον Λεπέν

«Δεν υπάρχει ρατσισμός ούτε “ξενοφοβία” στη μουσική», αντιπροτείνει στις αντιλήψεις του Λεπέν ο σούπερσταρ της γαλλικής μουσικής σκηνής (και της υφηλίου) Khaled από την Αλγερία

Η ξενοφοβία του Λεπέν έχει στόχο το πλέον εξαγώγιμο γαλλικό πολιτιστικό
προϊόν. Τη μουσική τους.«Παράνομοι (clandestino) οι μαύροι, οι Περουβιανοί, οι
Αφρικανοί». Clandestino, σε μια μεγάλη Βαβυλώνα, τραγουδάει ο Μανού Τσάο.
«Μερικές φορές», λέει ο γαλλοϊσπανικής καταγωγής μουσικός (που έχουμε δει και
στα μέρη μας), «είναι δύσκολο να δεχθείς τα πράγματα έτσι όπως είναι».

Πριν από τον δεύτερο γύρο των γαλλικών εκλογών, μουσικοί σαν τον Τσάο
βρίσκονται… απέναντι από την Άκρα Δεξιά. Οι αρχές απέναντι στους ράπερ, τους
καλλιτέχνες του γκράφιτι, τους έθνικ μουσικούς από τη Σενεγάλη και το Ντακάρ,
που ζουν πια μόνιμα στο Παρίσι και αλλάζουν τα χρώματα της πόλης, έτσι όπως
αλλάζει ο κόσμος παντού.

Ο γεννημένος στη Σενεγάλη MC Solar έχει κατακτήσει τον κόσμο. Ακόμη και
οι πιο επιφυλακτικοί – ως προς το τι είναι το ραπ – τον αναγνωρίζουν ως
πρωτοπόρο. Η επιτυχία του με το τραγούδι «Bouge de la» οδήγησε ουσιαστικά το
γαλλικό ραπ στα μεγάλα ακροατήρια. Σήμερα ο MC Solar είναι σταρ πρώτου
μεγέθους. Αυτό βεβαίως δεν στέρησε το κοινωνικό σχόλιο από τους στίχους του.
«Ce monde est caca, pipi, cacapipitaliste». Είχε άδικο ο MC Solar στο Prose
Combat;

Το ραπ στη Γαλλία δεν περίμενε να ανοίξουν οι κάλπες. Είχε από νωρίς πάρει τα
μηνύματα, και τον «εχθρό» διαρκώς απέναντί του. Η ντροπή που νιώθουν τώρα οι
Γάλλοι είναι η οργή των ράπερ, των «μπανλιεσάρ», όπως τους λένε στα προάστια,
που χρησιμοποιούσαν τον ρυθμό για να διαμαρτυρηθούν και να εκφράσουν το
«μίσος» τους στις αρχές. Για τους περισσότερους, ήταν η ευκαιρία να πάρουν τον
λόγο.

Από τα μπανλιέ του Παρισιού ξεφυτρώνουν συνέχεια συγκροτήματα με πυγμή. Ακόμη
και οι αντιπαλότητές τους – συμβαίνουν αυτά, όπως στα αμερικανικά γκέτο –
μπαίνουν στην άκρη τη στιγμή που προτάσσουν τον λόγο τους κόντρα στην
υποκρισία του κράτους.

Ο ράπερ Ασασέν, από το 18ο αροντισμάν, υψώνει τη σημαία. «Είναι η σημαία της
ενότητας. Μια συμμαχία ιδεών και κουλτούρας, αυτή είναι η δύναμή μας στο
μέλλον». Το ραπ δεν έγινε τυχαία η πιο ένθερμη έκφραση της νεολαίας στη
Γαλλία. Σε αντίθεση με την Αμερική, τα γαλλικά ραπ σχήματα είναι κατ’ εξοχήν
πολυεθνικά. Οι ΙΑΜ (Imperial Asiatic Men) με δράση στη Μασσαλία – περιοχή που
ψήφισε Λεπέν – έχουν καταγωγή από το Μάλι, την Αλγερία, την Ισπανία, την
Ιταλία. Στους στίχους τους θίγουν συνεχώς το ρατσιστικό ζήτημα στη Γαλλία και
μάλιστα στο κομμάτι τους «Blanc et Noir» εξαπολύουν την επίθεσή τους στον
Ζαν-Μαρί Λεπέν, τον«αγγελιοφόρο του μίσους». Οι ακτιβιστές του ραπ ουσιαστικά
δεν ησύχασαν ποτέ, κατηγορούσαν την αστυνομία για τη βία στα γκέτο και την
απάθεια του κράτους μπροστά στις άθλιες συνθήκες της ζωής τους.

«Για μας, κυβέρνηση Δεξιά ή Αριστερά είναι το ίδιο», δήλωναν πριν από λίγο οι
ακραίοι ΝΤΜ (Nique Ta Mere). «Το να ψηφίζεις είναι σαν να ουρείς σε θήκη
βιολιού. Κάνω το χρέος μου ως πολίτης με το να γράφω κάθε μέρα τους στίχους
μου». Από χθες βέβαια και οι ΝΤΜ δέχονται τα ίδια πυρά με τους υπόλοιπους για
την αποχή.

Οι Panico, Χιλιανοί στο Παρίσι. Σε αυτούς η γαλλική μουσική παραγωγή ποντάρει πολλά. Στον μούλτι-έθνικ δρόμο που χάραξε με τόση επιτυχία ο Μανού Τσάο

Το γαλλικό ραπ και το χιπ-χοπ βρέθηκαν στο στόχαστρο της Άκρας Δεξιάς ουκ
ολίγες φορές. Η ξενοφοβία του Λεπέν είδε εχθρό της Γαλλίας ακόμη και στα
γκράφιτι, τα συνθήματα και τα σχέδια στους τοίχους της πόλης. Οι ΝΤΜ
κατηγορήθηκαν πολλές φορές για εμπρηστικούς στίχους και ότι δεν αποτελούν
θετικά πρότυπα για την κοινωνία. Σε αυτό ο Κουλ Σεν, απαντούσε: «Ι am not a
leader, only a loudspeaker» – «δεν είμαι αρχηγός, μόνον ένα ηχείο».

Στα Ηλύσια Πεδία, με το ραπ ένδυμα και το στυλ του δρόμου, οι Γάλλοι ράπερ
μιλούν τη δική τους γλώσσα, που ανακατεύει τη σλανγκ του αμερικανικού χιπ-χοπ,
αραβικές λέξεις και ένα παιχνίδι με τις γαλλικές που προφέρουν ανάποδα – οι
μαύροι noires γίνονται renois για παράδειγμα. Ό,τι και να πουν τα λόγια,
χρειάζονται πάντα και οι πράξεις.

«Το Παρίσι ήταν πολύ δεκτικό»

Οι Panico είναι αυτή τη στιγμή ένα από τα πιο δυνατά χαρτιά της γαλλικής Sony,
«προϊόν» προς εξαγωγή. Μια ομάδα μελαμψών «ξένων» στο Παρίσι… Ίσως και
επιτηδευμένα στο εξώφυλλο του CD τους, Telepathic Sonora, δεν γίνεται ξεκάθαρο
αν είναι Γάλλοι ή Χιλιανοί. Η παραγωγή είναι γαλλική, ο Εντουάρντο όμως και η
παρέα του είναι γεννημένοι στη Χιλή. «Μεγάλωσα στο Παρίσι, γιατί η οικογένειά
μου είχε φύγει από τη Χιλή λόγω της πολιτικής κατάστασης εκεί. Ξαναγύρισα όμως
στη Χιλή και ασχολήθηκα με τη μουσική», λέει στα «ΝΕΑ» ο Εντουάρντο, ψυχή του
συγκροτήματος.

Γιατί στο Παρίσι; «Το εξετάσαμε. Σκεφθήκαμε τη Νέα Υόρκη και το Μεξικό.
Όμως το Παρίσι ήταν πολύ πιο δεκτικό. Νομίζω, στη Γαλλία μπορείς να
δημιουργήσεις και να νιώσεις πως αυτό που θέλεις να πεις θα το καταλάβει ο
κόσμος. Έχουν οι άνθρωποι πιο ανοιχτά τα αυτιά τους».