Οδηγός για το νέο Ασφαλιστικό

Βήμα προς βήμα το πακέτο της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης που αφορά 2.400.000
μισθωτούς παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ». Το υπουργείο Εργασίας αμέσως μετά το Πάσχα θα
καταρτίσει (με την επιστημονική ευθύνη της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου
Αθηνών) το νομοσχέδιο για το νέο Ασφαλιστικό ώστε πριν από το καλοκαίρι να
πάρει τον δρόμο για τη Βουλή.

Στο νέο ασφαλιστικό σύστημα η σημαντικότερη ρύθμιση είναι αυτή που σχετίζεται
με την κρατική χρηματοδότηση αλλά και με την ενοποίηση ασφαλιστικών ταμείων
και κανόνων για συνταξιοδότηση. Έτσι η κρατική χρηματοδότηση του ΙΚΑ -το οποίο
σύμφωνα με το κυβερνητικό σχέδιο για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση θα
μετατραπεί σε ένα μεγάλο, ενιαίο, ταμείο κύριας ασφάλισης μισθωτών
-συνοδεύεται και από τη ρύθμιση χρεών του Δημοσίου προς το ίδρυμα.

Η κυβέρνηση εκπόνησε το σχέδιο χρηματοδότησης των ελλειμμάτων του ΙΚΑ, το
οποίο, όπως υποστηρίζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, διασφαλίζει τη
βιωσιμότητα τουλάχιστον για τρεις δεκαετίες, δηλαδή μέχρι το 2032. Ειδικότερα
κατά την περίοδο 2003 – 2008 το ΙΚΑ θα εισπράττει συγκεκριμένα ποσά ετησίως,
τα οποία θα αντιστοιχούν κατά μέσο ετήσιο όρο σε ποσοστό 1% του ΑΕΠ. Κατά την
περίοδο 2009 – 2032 το ΙΚΑ θα ενισχυθεί με σταθερό ποσοστό 1% του ΑΕΠ ετησίως.

Εξάλλου επισημαίνεται ότι από την σχεδιαζόμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση δεν
θίγονται σε καμία περίπτωση οι σημερινοί συνταξιούχοι καθώς και όσοι
συνταξιοδοτηθούν μέχρι τις 31.12.2007. Επίσης από τη μεταρρύθμιση έχουν
εξαιρεθεί oι αγρότες (ΟΓΑ), οι στρατιωτικοί, οι αστυνομικοί, οι
αυτοαπασχολούμενοι εκτός ΟΑΕΕ (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ, Ταμείο Νομικών), οι ασφαλισμένοι
στον ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ, ΤΣΑ, έμποροι), καθώς και το σύνολο των Ταμείων Τύπου.

Κατά την εκτίμηση της ΠΟΠΟΚΠ (Ομοσπονδία Εργαζομένων στα ασφαλιστικά ταμεία)
το προτεινόμενο από την κυβέρνηση ασφαλιστικό σύστημα είναι ευνοϊκό για το
σύνολο σχεδόν των μισθωτών. Σύμφωνα με την εκτίμηση αυτή:

* Περίπου 1.350.000 έως 1.400.000 (ποσοστό 56%-58% του συνόλου) θα
συνταξιοδοτηθούν με προϋποθέσεις ευνοϊκότερες από αυτές που ισχύουν σήμερα.

* Σύνταξη με το καθεστώς που ισχύει σήμερα (ποσό σύνταξης, όριο ηλικίας
ή και τα δύο μαζί) θα πάρουν 950.000 έως 1 εκατομμύριο ασφαλισμένοι, ενώ

* Λιγότεροι από το 1,5% του συνόλου (25.000 – 30.000 άτομα) θα
συνταξιοδοτηθούν με δυσμενέστερο γι’ αυτούς καθεστώς από αυτό που ισχύει
σήμερα και θα έχουν μείωση στη σύνταξη μέχρι και 9,5% όσοι συνταξιοδοτηθούν το
2027 στις ΔΕΚΟ – τράπεζες και μέχρι 3% οι συνταξιοδοτούμενοι από το Δημόσιο.

Τι προβλέπει το νέο Ασφαλιστικό για Δημόσιο – ΙΚΑ – ΔΕΚΟ – Τράπεζες

Ας δούμε όμως βήμα προς βήμα τις προτεινόμενες από την κυβέρνηση αλλαγές για
το Ασφαλιστικό:

ΔΗΜ. ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ

Α. Γυναίκες: Δυνατότητα συνταξιοδότησης με 15 συντάξιμα έτη σε
ηλικία 60 ετών (σήμερα απαιτούνται 25 συντάξιμα έτη).

Β. Άνδρες: Δυνατότητα συνταξιοδότησης με 35 έτη σε ηλικία 58
ετών (σήμερα απαιτείται η συμπλήρωση του 60ού έτους) για όσους έχουν
προσληφθεί από 1/1/1983 έως 31/12/1992.

Γ. Άνδρες και γυναίκες: Δυνατότητα συνταξιοδότησης με 37
συντάξιμα έτη Χωρίς Όριο Ηλικίας (ΧΟΗ) για τους μετά την 1/1/1983
ασφαλισμένους. (Σήμερα για την κατηγορία αυτή των ασφαλισμένων δεν υπάρχει
τέτοια ρύθμιση).

Δ. Άνδρες και γυναίκες: Δυνατότητα συνταξιοδότησης για όσους
έχουν ασφαλιστεί μετά την 1/1/1993 σε ηλικία 55-65 ετών με χορήγηση μειωμένης
σύνταξης για κάθε έτος που υπολείπεται του 65ου έτους.

Όλα τα άλλα όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση διατηρούνται στα σημερινά επίπεδα.

ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Α. Για όσους θα έχουν συνταξιοδοτηθεί μέχρι τις 31/12/2007 ό,τι ισχύει
σήμερα.

Β. Για όσους συνταξιοδοτηθούν από 1/1/2008 και μετά: Τα συντάξιμα έτη
που έχουν διανυθεί μέχρι τις 31/12/2007 με τον τρόπο που ισχύει σήμερα (80%
του τελευταίου μισθού). Τα συντάξιμα έτη που θα διανυθούν μετά την 1/1/2008 με
το 70% των συντάξιμων αποδοχών της τελευταίας πενταετίας. Η μεταβολή από το
80% στο 70% γίνεται σταδιακά σε μια δεκαετία (2008 έως 2017), ενώ σε μια
πενταετία μεταβάλλεται πάλι σταδιακά, από αποδοχές του τελευταίου χρόνου σε
αποδοχές της τελευταίας πενταετίας, η βάση υπολογισμού της σύνταξης.

Γ. Για όσους έχουν ασφαλιστεί μετά την 1/1/1993 το ποσοστό αναπλήρωσης,
από 60% που είναι σήμερα διαμορφώνεται στο 70% (2% για κάθε χρόνο ασφάλισης).

Δ. Επαναφορά των 35 ετών για τον υπολογισμό της σύνταξης για όλους τους
εργαζομένους.

Ε. Τα κατώτερα όρια των συντάξεων για τους νέους ασφαλισμένους από
70.200 δρχ. που είναι σήμερα διαμορφώνονται στις 120.000 δρχ. και
κλιμακώνονται από εκεί και πάνω με βάση τον συντάξιμο μισθό και τα έτη
ασφάλισης.

ΣΥΝΤΑΞΙΜΟΣ ΜΙΣΘΟΣ

Από την 1/1/2003 εντάσσεται στις συντάξιμες και επομένως στις ασφαλιζόμενες
αποδοχές ποσό 60.000 δρχ. πάνω από το βασικό και το χρονοεπίδομα.

Αντίστοιχα, χορηγείται για όσους συνταξιοδοτηθούν από 1/1/2004 και μετά
συμπληρωματικό ποσό στη σύνταξη που θα ανέλθει σύμφωνα με το πιο πιθανό
σενάριο σε 3/35 για κάθε έτος ασφάλισης και μέχρι τη συμπλήρωση 48.000 δρχ.,
που αντιστοιχεί στα 35/35 του 80% των 60.000 δρχ.

ΠΡΟΩΡΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ

Μειώνεται ο συντελεστής μείωσης της σύνταξης όταν ο εργαζόμενος
συνταξιοδοτείται πρόωρα, από το 6% στο 3% για κάθε χρόνο. Συγκεκριμένα, για
τις γυναίκες που θα συνταξιοδοτηθούν σε ηλικία 55 ετών και για τους άνδρες σε
ηλικία 60 ετών με τη συμπλήρωση 25ετίας, η συνολική μείωση του ποσού της
σύνταξης που θα πάρουν θα είναι 15% από 30% που προβλέπεται σήμερα.

ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ ΣΕ ΔΕΚΟ, ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Όλες οι αλλαγές που επέρχονται στο καθεστώς συνταξιοδότησης των δημοσίων
υπαλλήλων αφορούν και τους εργαζόμενους σε ΔΕΚΟ και τράπεζες, εκτός του ποσού
των 60.000 δρχ. (διεύρυνση ασφαλιστικής βάσης) που αφορά μόνο στους
εργαζόμενους στο Δημόσιο. Ο συντάξιμος μισθός για τους εργαζόμενους σε ΔΕΚΟ
και τράπεζες παραμένει όπως διαμορφώνεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές που
προβλέπονται από τα καταστατικά των Ταμείων τους.

ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ ΙΚΑ

* Αυξάνεται το ποσό αναπλήρωσης για τις συντάξεις που θα χορηγηθούν
στους ασφαλισμένους μετά την 1/1/1993 από το 60% στο 70% για 35 έτη ασφάλισης.

* Αυξάνεται το ποσό των κατώτατων ορίων των συντάξεων από τις 70.200
δρχ. στις 120.000 δρχ. περίπου, με παραπέρα προσαύξηση ανάλογα με τα έτη
ασφάλισης και τον συντάξιμο μισθό (αφορά στους μετά την 1/1/1993
ασφαλισμένους).

* Μειώνεται το ποσοστό μείωσης της σύνταξης στις περιπτώσεις που ισχύει
η πρόωρη συνταξιοδότηση από το 6% για κάθε χρόνο στο 3%. Δηλαδή για τις
μητέρες ανήλικων παιδιών που συνταξιοδοτούνται πρόωρα σε ηλικία 50 ετών, για
άλλες γυναίκες που προβλέπεται χορήγηση μειωμένης σύνταξης σε ηλικία 55 ετών
και για τους άνδρες που προβλέπεται η χορήγηση μειωμένης σύνταξης σε ηλικία 60
ετών, η μείωση της σύνταξης θα είναι 3% για κάθε έτος που υπολείπεται μέχρι τη
συμπλήρωση του προβλεπόμενου κάθε φορά ορίου για τη χορήγηση πλήρους σύνταξης.
Σήμερα η μείωση αυτή είναι 6%.

* Δίνεται η δυνατότητα συνταξιοδότησης (για πρώτη φορά), χωρίς όριο
ηλικίας, με τη συμπλήρωση 37 ετών ασφάλισης.

* Παρέχεται η δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης για τους μετά την
1/1/1993 ασφαλισμένους, σε ηλικία από 55 έως 64 ετών (σήμερα είναι από το 60ό
μέχρι το 64ο έτος) και εφόσον έχουν συμπληρώσει 15 τουλάχιστον έτη ασφάλισης.
Το ποσοστό μείωσης διαμορφώνεται στο 3% για κάθε έτος που υπολείπεται του
65ου.

ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ ΑΠΟ 1.1.1993 ΣΕ ΙΚΑ-ΔΗΜΟΣΙΟ-ΔΕΚΟ-ΤΡΑΠΕΖΕΣ

* Γενική αρχή συνταξιοδότησης με 35 έτη ασφάλισης: Με 35 έτη ασφάλισης
και όριο ηλικίας τα 60 έτη θεμελιώνεται πλήρως το δικαίωμα συνταξιοδότησης.

* Με 35 έτη ασφάλισης και από το 55ο έτος ηλικίας έως το 65ο δίδεται το
δικαίωμα της ελαστικής συνταξιοδότησης.

* Κατώτερα όρια συνταξιοδότησης: Με 15 έτη ασφάλισης και το 65ο έτος
ηλικίας θεμελιώνονται οι προϋποθέσεις για την κατώτερη σύνταξη. Τα κατώτερα
όρια σύνταξης είναι ίσα με το 70% του μισθού της Εθνικής Γενικής Συλλογικής
Σύμβασης Εργασίας. Το σημερινό ύψος των κατώτερων ορίων σύνταξης είναι περίπου
129.000 δρχ.

* Η κατώτερη σύνταξη αυξάνεται αν ο χρόνος ασφάλισης είναι μεγαλύτερος
των 15 ετών.

* Ποσοστό αναπλήρωσης: Για 35 έτη ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης
είναι 70% (2% ανά έτος ασφάλισης).

* Το ποσοστό αναπλήρωσης μειώνεται, αντί για 6% το έτος (που προέβλεπε
ο Ν. 2084/92), σε ποσοστό 3% το έτος, σε περίπτωση πρόωρης συνταξιοδότησης.

* Ειδικά όρια συνταξιοδότησης για τις μητέρες: 20 έτη ασφάλισης και το
55ο έτος ηλικίας για μητέρα με ανήλικο ή ανάπηρο παιδί.

* 20 έτη ασφάλισης και με 3 τουλάχιστον παιδιά, μείωση του ορίου
ηλικίας συνταξιοδότησης 9 συνολικά χρόνια με όριο το 50ό έτος.

Οι μητέρες

* Οι μητέρες από την 1.1.2003 θα έχουν τη δυνατότητα, για πρώτη φορά,
να επιλέγουν είτε τις προαναφερόμενες ρυθμίσεις ή τη ρύθμιση που ακολουθεί:

* Για την ενίσχυση της μητρότητας αναγνωρίζεται πρόσθετος (πλασματικός)
χρόνος ασφάλισης για κάθε παιδί (από το πρώτο έως το τρίτο παιδί). Η
δυνατότητα δεν αφορά τις εργαζόμενες μητέρες στο Δημόσιο, στα ΝΠΔΔ, στις ΔΕΚΟ
και τις κρατικές Τράπεζες.

Για τις υπόλοιπες εργαζόμενες μητέρες μπορεί να εφαρμοστεί είτε με τη διακοπή
της εργασίας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, χωρίς όμως τη διακοπή της
ασφάλισης, ή με τη συνέχιση της εργασίας και την προσαύξηση των ασφαλιστικών
δικαιωμάτων.

Η τελική μορφή αυτής της ρύθμισης θα προσδιοριστεί με κάθε λεπτομέρεια μέσα
από διάλογο στον χρόνο που μεσολαβεί έως την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Τα βαρέα

* Καθεστώς Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ): Οι εργαζόμενοι σε
ΒΑΕ, που θα ενταχθούν στην εργασία από την 1.1.2004, θα διέπονται από νέο
κανονισμό ένταξης. Εντός του 2003 θα συγκροτηθεί Ειδική Επιστημονική Επιτροπή
προκειμένου να επικαιροποιήσει τον υφιστάμενο κανονισμό στη βάση των
κατευθύνσεων που θα θέσει και το Δ.Σ. του ΙΚΑ.

* Όσοι έως τις 31.12.2003 έχουν ενταχθεί στα ΒΑΕ θα συνεχίσουν με τις
ισχύουσες ρυθμίσεις.