[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Ο γράφων συμμετείχε ενεργά στην οργάνωση/διαχείριση/επεξεργασία του
προγράμματος και των προτεραιοτήτων και των τριών προεδριών στην Ευρωπαϊκή
Ένωση (ακριβέστερα, στο Συμβούλιο της Ε.Ε.) που η Ελλάδα άσκησε μέχρι σήμερα.
Και οι τρεις αυτές προεδρίες και ειδικότερα οι δύο τελευταίες (1988, 1994)
υπήρξαν ιδιαίτερα πετυχημένες. Προώθησαν μεγάλα θέματα (διεύρυνση της Ε.Ε. με
τις Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία, κοινωνικός χώρος, νησιά, διαρθρωτική
πολιτική, κ.λπ.) και άφησαν τη σφραγίδα τους στην πορεία της ευρωπαϊκής
ενοποίησης. Μια διαπίστωση που προκύπτει από την άσκηση των προεδριών αυτών
είναι ότι το ερώτημα εάν η προεδρία θα είναι «ευρωπαϊκή» ή «ελληνοκεντρική»
είναι πρακτικώς ανύπαρκτο. Συνιστά ψευτοδίλημμα. Η προεδρία είναι ταυτόχρονα
«ευρωπαϊκή» και «ελληνική». Η προεδρία συνιστά «υπηρεσία/προσφορά» της
χώρας-μέλους προς την Ένωση. Προωθεί τα θέματα και τις προτεραιότητες (agenda)
που ήδη έχουν διαμορφωθεί από τη δυναμική της ενοποίησης και που η χώρα
κληρονομεί ούτως ή άλλως. Η αποτελεσματική διεκπεραίωση/διαχείριση των θεμάτων
εγγράφεται στην καλή εικόνα της προεδρίας. Αλλά μία προεδρία μένει στη
«θεσμική μνήμη» της Ένωσης και της χώρας που την ασκεί μόνο εάν συνεισφέρει
κάτι καινούργιο, εάν αφήσει τη δική της ταυτότητα με τον προσδιορισμό
ορισμένων, περιορισμένου αριθμού, θεμάτων για προώθηση που εξυπηρετούν τόσο τα
ευρύτερα ευρωπαϊκά συμφέροντα όσο και τα εθνικά. Τούτο ισχύει ιδιαίτερα για
τις μικρότερες χώρες-μέλη (π.χ. Φινλανδία/διαδικασία Τάμπερε,
Πορτογαλία/διαδικασία Λισαβώνας, Σουηδία/διαδικασία αειφόρου ανάπτυξης,
κ.λπ.). Και τέτοια θέματα εμφανώς υπάρχουν για το πρώτο εξάμηνο του 2003 που
μπορεί να αξιοποιήσει δυναμικά η ελληνική προεδρία. Η ακαδημαϊκή βιβλιογραφία
έχει ταξινομήσει τις προεδρίες σε «διαχειριστικές» και «πρωτοβουλιακές». Η
εμπειρία δείχνει ότι, κάτω από προϋποθέσεις, μια προεδρία μπορεί ταυτόχρονα να
εκπληρώσει αποτελεσματικά και τις δύο λειτουργίες. Και η Ελλάδα έχει όντως τις
προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο. Και ας σημειωθεί ότι αυτή ίσως να είναι η
τελευταία προεδρία που, τουλάχιστον με την τρέχουσα μορφή, ασκεί η Ελλάδα. Το
σύστημα της εκ περιτροπής εξάμηνης προεδρίας είναι βέβαιον ότι θα αλλάξει για
τη διευρυμένη Ένωση.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρόεδρος
ΕΚΕΜ και αναπληρωτής εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Συνέλευση.