Ποιος, πότε, πώς για σύνταξη

Τον νέο χάρτη – ντοκουμέντο του νέου ασφαλιστικού συστήματος (με όλες τις
λεπτομέρειες) παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ». Πρόκειται για ένα έντυπο 32 σελίδων που
ετοίμασε το υπουργείο Εργασίας – Κοιν. Ασφαλίσεων και στο οποίο καταγράφεται
αναλυτικά όλη η προωθούμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση.

Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλη εντός του Μαΐου.
Θετικές για περίπου ένα εκατομμύριο ασφαλισμένους στον ιδιωτικό τομέα και στις
ΔΕΚΟ είναι οι προωθούμενες αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, σύμφωνα
με την εκτίμηση του προέδρου της ΓΣΕΕ κ. Χρήστου Πολυζωγόπουλου. Μάλιστα ο
ίδιος συμφωνεί και με την κυβερνητική απόφαση για τον τρόπο της οικονομικής
στήριξης του Ασφαλιστικού. Σήμερα θα συνεδριάσει η διοίκηση της ΓΣΕΕ για να
εκτιμήσει την κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί μετά την χτεσινή κυβερνητική
ανακοίνωση για την χρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Η ΠΑΣΚΕ,
όπως προκύπτει από χτεσινή δήλωση του κ. Πολυζωγόπουλου, θα στηρίξει την
κυβερνητική πρόταση για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση μετά μάλιστα και από τα
μηνύματα που έρχονται από τη βάση των εργαζομένων, η πλειονότητα των οποίων
βλέπει θετικά τις αλλαγές (37 έτη χωρίς όριο ηλικίας, μείωση ορίου ηλικίας στα
58 για τους άνδρες, ενίσχυση συντάξεων για νέους ασφαλισμένους κ.ά.).

Συνοπτικά, το νέο ασφαλιστικό σύστημα προβλέπει ότι από την 1.1.2008 όλοι οι
μισθωτοί με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου για την κύρια σύνταξη θα
ασφαλίζονται στο ένα και μοναδικό Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών.

Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις δεν αφορούν τους σημερινούς συνταξιούχους. Δεν
αφορούν επίσης όσους έχουν θεμελιώσει σύμφωνα με την ισχύουσα σήμερα (παλαιά)
νομοθεσία συνταξιοδοτικά δικαιώματα και μπορούν να καταστούν συνταξιούχοι.
Όσοι ασφαλισμένοι ανήκουν σ’ αυτήν την ομάδα μπορούν να συνεχίσουν, εάν το
επιθυμούν, την εργασία τους και να κάνουν χρήση του δικαιώματος
συνταξιοδότησης στο μέλλον, όποτε το επιλέξουν. Είναι προφανές ότι η παραμονή
τους στην εργασία και συνεπώς στην ασφάλιση προσαυξάνει τη σύνταξή τους,
υπολογιζομένης σύμφωνα με το παλαιό καθεστώς.

Για τον υπολογισμό των συντάξεων (εξαιρούνται προφανώς εκείνοι τους οποίους
δεν αφορούν οι ρυθμίσεις και έχουν περιγραφεί προηγουμένως) η τελική σύνταξη
θα είναι το άθροισμα δύο τμημάτων συντάξεων. Το ένα τμήμα θα αφορά τη σύνταξη
που προκύπτει από την ισχύουσα νομοθεσία για χρονικό διάστημα μέχρι την
1/1/2008, και το δεύτερο τμήμα θα αφορά τη σύνταξη που προκύπτει για τον χρόνο
ασφάλισης μετά την 1/1/2008 σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις.

ΙΚΑ ΕΩΣ ΤΙΣ 31.12.1992

Όποιος δουλεύει από τα 18 παίρνει σύνταξη στα 55

Γενικά όρια συνταξιοδότησης: Με 15 έτη ασφάλισης θεμελιώνονται οι
ελάχιστες προϋποθέσεις για το κατώτερο όριο σύνταξης του ΙΚΑ, στο 65ο έτος
ηλικίας για τους άνδρες και στο 60ό έτος ηλικίας για τις γυναίκες.

Ειδικά όρια συνταξιοδότησης: Με 35 έτη ασφάλισης και στο 58ο έτος
ηλικίας θεμελιώνονται οι προϋποθέσεις πλήρους συνταξιοδότησης.

* Με 37 έτη ασφάλισης, δίχως κανένα περιορισμό στα όρια ηλικίας,
θεμελιώνεται, για πρώτη φορά με την προτεινόμενη ρύθμιση, το δικαίωμα
συνταξιοδότησης με πλήρη δικαιώματα.

Ασφαλισμένος που άρχισε να εργάζεται σε ηλικία 18 ετών και χωρίς καμία
διακοπή, στο 55ο έτος ηλικίας θεμελιώνει δικαίωμα συνταξιοδότησης.

Ποσοστό αναπλήρωσης: Για 35 έτη ασφάλισης, το ποσοστό αναπλήρωσης είναι
70%.

Συντάξιμες αποδοχές (συντάξιμος μισθός): Ο μέσος όρος των αποδοχών της
τελευταίας 5ετίας.

Κατώτερα όρια συντάξεων: Το κατώτερο όριο σύνταξης υπολογίζεται όπως
και σήμερα.

Το κατώτερο όριο σύνταξης του ΙΚΑ είναι σήμερα περίπου 129.000 δρχ. και με το
ΕΚΑΣ διαμορφώνεται στις 152.000 δρχ.

Όρια συνταξιοδότησης των γυναικών: Για τα ειδικά όρια συνταξιοδότησης
γυναικών θα ισχύουν όλες οι υφιστάμενες ειδικές διατάξεις:

* 6.000 ημέρες ασφάλισης και το 55ο έτος ηλικίας για γυναίκα με ανήλικο
ή ανάπηρο παιδί.

* 6.000 ημέρες ασφάλισης και με 3 τουλάχιστον παιδιά, συνταξιοδότηση
κατά 9 έτη νωρίτερα και με όριο το 50ό έτος ηλικίας.

Καθεστώς Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων και Αναπηρικές Συντάξεις:
Όσον αφορά τα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα και τις Αναπηρικές Συντάξεις,
δεν αλλάζει σε τίποτα το υφιστάμενο καθεστώς.

Με βάση τις προαναφερόμενες διατάξεις για τους ασφαλισμένους στο ΙΚΑ έως
31.12.1992, ισχύουν όσα έχουν θεσπιστεί έως σήμερα και ειδικότερα η ρύθμιση
του Ν. 2676/99, για 35 έτη ασφάλισης (ε.α.) με το 58ο έτος ηλικίας (ε.π.).
Επιπλέον, θεσπίζεται για πρώτη φορά η συνταξιοδότηση με 37 έτη ασφάλισης χωρίς
όριο ηλικίας, ενώ παραμένει σε ισχύ ο σημερινός τρόπος υπολογισμού της
κατώτερης σύνταξης.

ΙΚΑ – ΔΗΜΟΣΙΟ – ΔΕΚΟ – ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ 1.1.1993 ΚΑΙ ΜΕΤΑ

37 χρόνια χωρίς όριο ηλικίας και ρυθμίσεις για τις μητέρες

Γενικά όρια συνταξιοδότησης: Με 15 έτη ασφάλισης και το 65ο έτος ηλικίας
θεμελιώνονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις για το κατώτερο όριο σύνταξης.

Γενική αρχή συνταξιοδότησης χωρίς όριο ηλικίας: Με 37 έτη ασφάλισης
θεμελιώνεται δικαίωμα συνταξιοδότησης χωρίς όριο ηλικίας.

Αυτή η νέα αρχή συνταξιοδότησης προβλέπεται για πρώτη φορά.

Γενική αρχή συνταξιοδότησης με 35 έτη ασφάλισης: Με 35 έτη ασφάλισης
και όριο ηλικίας τα 60 έτη θεμελιώνεται πλήρως το δικαίωμα συνταξιοδότησης.

* Με 35 έτη ασφάλισης και από το 55ο έτος ηλικίας έως το 65ο δίδεται το
δικαίωμα της ελαστικής συνταξιοδότησης.

Κατώτερα όρια συνταξιοδότησης: Με 15 έτη ασφάλισης και το 65ο έτος
ηλικίας θεμελιώνονται οι προϋποθέσεις για την κατώτερη σύνταξη. Τα κατώτερα
όρια σύνταξης είναι ίσα με το 70% του μισθού της Εθνικής Γενικής Συλλογικής
Σύμβασης Εργασίας. Το σημερινό ύψος των κατώτερων ορίων σύνταξης είναι περίπου
129.000 δρχ.

* Η κατώτερη σύνταξη αυξάνεται αν ο χρόνος ασφάλισης είναι μεγαλύτερος
των 15 ετών.

Ποσοστό αναπλήρωσης: Για 35 έτη ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης είναι
70% (2% ανά έτος ασφάλισης).

* Το ποσοστό αναπλήρωσης μειώνεται, αντί για 6% το έτος (που προέβλεπε
ο Ν. 2084/92), σε ποσοστό 3% το έτος, σε περίπτωση πρόωρης συνταξιοδότησης.

Ειδικά όρια συνταξιοδότησης για τις μητέρες: 20 έτη ασφάλισης και το
55ο έτος ηλικίας για μητέρα με ανήλικο ή ανάπηρο παιδί.

* 20 έτη ασφάλισης και με 3 τουλάχιστον παιδιά, μείωση του ορίου
ηλικίας συνταξιοδότησης 9 συνολικά χρόνια με όριο το 50ό έτος.

Οι μητέρες από την 1.1.2003 θα έχουν τη δυνατότητα, για πρώτη φορά, να
επιλέγουν είτε τις προαναφερόμενες ρυθμίσεις ή τη ρύθμιση που ακολουθεί:

* Για την ενίσχυση της μητρότητας αναγνωρίζεται πρόσθετος (πλασματικός)
χρόνος ασφάλισης για κάθε παιδί (από το πρώτο έως το τρίτο παιδί). Η
δυνατότητα δεν αφορά τις εργαζόμενες μητέρες στο Δημόσιο, στα ΝΠΔΔ, στις ΔΕΚΟ
και τις κρατικές Τράπεζες.

Για τις υπόλοιπες εργαζόμενες μητέρες μπορεί να εφαρμοστεί είτε με τη διακοπή
της εργασίας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, χωρίς όμως τη διακοπή της
ασφάλισης, ή με τη συνέχιση της εργασίας και την προσαύξηση των ασφαλιστικών
δικαιωμάτων.

Η τελική μορφή αυτής της ρύθμισης θα προσδιοριστεί με κάθε λεπτομέρεια μέσα
από διάλογο στον χρόνο που μεσολαβεί έως την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Καθεστώς Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ): Οι εργαζόμενοι σε
ΒΑΕ, που θα ενταχθούν στην εργασία από την 1.1.2004, θα διέπονται από νέο
κανονισμό ένταξης. Εντός του 2003, θα συγκροτηθεί Ειδική Επιστημονική Επιτροπή
προκειμένου να επικαιροποιήσει τον υφιστάμενο κανονισμό στη βάση των
κατευθύνσεων που θα θέσει και το Δ.Σ. του ΙΚΑ.

* Όσοι έως τις 31.12.2003 έχουν ενταχθεί στα ΒΑΕ θα συνεχίσουν με τις
ισχύουσες ρυθμίσεις.

ΔΗΜΟΣΙΟ – ΤΡΑΠΕΖΕΣ – ΔΕΚΟ ΕΩΣ ΤΙΣ 31.12.1992

Σύνταξη με 35ετία και στα 58

Γενικά όρια συνταξιοδότησης: 15 έτη ασφάλισης και το 65ο έτος ηλικίας για
τους άνδρες και το 60ό έτος ηλικίας για τις γυναίκες.

Ειδικά όρια συνταξιοδότησης: Με 35 έτη ασφάλισης και χωρίς όριο ηλικίας
θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης όλοι οι εργαζόμενοι σε Δημόσιο – ΔΕΚΟ –
Τράπεζες που έχουν ενταχθεί στην ασφάλιση ώς τις 31.12.1982.

* Με 35 έτη ασφάλισης και το 58ο έτος ηλικίας θεμελιώνουν δικαίωμα
συνταξιοδότησης όλοι οι εργαζόμενοι σε Δημόσιο – ΔΕΚΟ – Τράπεζες που έχουν
ασφαλιστεί ώς τις 31.12.1992.

Το δικαίωμα της 35ετίας με το 58ο έτος ηλικίας για πρώτη φορά θεσμοθετείται
για τους ασφαλισμένους αυτής της κατηγορίας από την 1.1.1983 και μετά, με την
ανατροπή της σχετικής διάταξης του Ν. 2084/92.

* Με 37 έτη ασφάλισης και χωρίς όριο ηλικίας θεμελιώνουν δικαίωμα
συνταξιοδότησης όσοι και όσες ασφαλίστηκαν σε Δημόσιο – ΔΕΚΟ – Τράπεζες ώς τις
31.12.1992.

Το δικαίωμα αυτό επίσης για πρώτη φορά θεσμοθετείται για όλους τους
ασφαλισμένους.

Πρόωρη συνταξιοδότηση: Σε όσες περιπτώσεις παρέχεται από την ισχύουσα
νομοθεσία η δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης, το ποσοστό μείωσης της
σύνταξης μεταξύ του 55ου και του 60ού για τις γυναίκες και μεταξύ του 60ού και
του 65ου για τους άνδρες, από 6% που είναι σήμερα, γίνεται 3% για κάθε έτος
που υπολείπεται του προβλεπόμενου ορίου συνταξιοδότησης.

Ποσοστό αναπλήρωσης: Το ποσοστό αναπλήρωσης είναι 80% των συντάξιμων
αποδοχών για τα 35 έτη ασφάλισης.

Από την 1.1.2008, στα πλαίσια σύγκλισης του ποσοστού αναπλήρωσης προς το
ενιαίο ποσοστό που θα ισχύσει για όλους τους ασφαλισμένους από την 1.1.1993,
προτείνεται η σταδιακή σύγκλιση με βήμα προσαρμογής 1% κατ’ έτος.

Μ’ αυτόν τον τρόπο, το έτος 2017 το ποσοστό αναπλήρωσης για όλους τους
ασφαλισμένους θα είναι 70% για 35 έτη ασφάλισης.

Συντάξιμες αποδοχές (συντάξιμος μισθός): Ό,τι ισχύει σήμερα (τελευταίος
μισθός) έως 31.12.2007.

* Από την 1.1.2008, στα πλαίσια σύγκλισης του τρόπου καθορισμού των
συντάξιμων αποδοχών προς τον ενιαίο τρόπο που θα ισχύσει για όλους τους
ασφαλισμένους από την 1.1.1993, προτείνονται οι παρακάτω βηματισμοί σύγκλισης:

* το 2008, οι συντάξιμες αποδοχές του τελευταίου έτους,

* το 2009, οι συντάξιμες αποδοχές των δύο τελευταίων ετών,

* το 2010, οι συντάξιμες αποδοχές των τριών τελευταίων ετών,

* το 2011, οι συντάξιμες αποδοχές των τεσσάρων τελευταίων ετών,

* το 2012, οι συντάξιμες αποδοχές των πέντε τελευταίων ετών,

* εφεξής, οι συντάξιμες αποδοχές θα είναι ο μέσος όρος των πέντε
τελευταίων ετών.

Ο προτεινόμενος τρόπος αναλογικής προσαρμογής του παλαιού προς το νέο
σύστημα:

* Για τα έτη που θα διανύσει ο ασφαλισμένος ώς τις 31.12.2007, το πρώτο
τμήμα της σύνταξης καθορίζεται με τους κανόνες που ισχύουν γι’ αυτήν την
περίοδο, ως προς το ποσοστό αναπλήρωσης (80%) και τις συντάξιμες αποδοχές
(τελευταίος μήνας).

* Για τα έτη που θα διανύσει ο ασφαλισμένος από την 1.1.2008 το δεύτερο
τμήμα της σύνταξης καθορίζεται με την προαναφερόμενη κλιμακούμενη προσαρμογή
τόσο του ποσοστού αναπλήρωσης (79% το 2008, 78% το 2009, 77% το 2010, 76% το
2011, 75% το 2012, 74% το 2013, 73% το 2014, 72% το 2015, 71% το 2016 και 70%
το 2017) όσο και των συντάξιμων αποδοχών (2008 ο μέσος όρος αποδοχών
τελευταίου έτους, 2009 ο μέσος όρος αποδοχών των δύο τελευταίων ετών, 2010 ο
μέσος όρος αποδοχών των τριών τελευταίων ετών, 2011 ο μέσος όρος αποδοχών των
τεσσάρων τελευταίων ετών, 2012 ο μέσος όρος αποδοχών των πέντε τελευταίων
ετών).

Ειδική ρύθμιση για τις συντάξιμες αποδοχές που αφορά αποκλειστικά τους
δημοσίους υπαλλήλους: Από την 1.1.2003, οι κρατήσεις για την κύρια σύνταξη
(6,67%) και την επικουρική σύνταξη (3%) επεκτείνονται, πέραν του βασικού
μισθού και του χρονοεπιδόματος, στο ποσό εξομάλυνσης των 176 ευρώ (60.000
δρχ.). Από την 1.1.2004 αυξάνονται κλιμακωτά οι συντάξεις των δημοσίων
υπαλλήλων, σε ποσοστά που ξεκινούν από τα 2/35 του 80% του ποσού των 60.000
δρχ. και ολοκληρώνονται ώς το ποσό των 58.000 δρχ. για κάθε μήνα, το 2017.