Το νέφος «πνίγει» τα Μεσόγεια

To νέφος επεκτάθηκε προς τα Μεσόγεια. Οι αέριοι ρύποι στην ευρύτερη
περιοχή, πάνω από το νέο αεροδρόμιο της Αθήνας, διπλασιάστηκαν μετά την έναρξη
λειτουργίας του.

Όζον στα Σπάτα και τη Λούτσα. Σωματίδια σκόνης και διοξείδιο του αζώτου στα
Γλυκά Νερά. Διοξείδιο του θείου στη Λούτσα. Υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων σε
περιοχές «παρθένες» μέχρι τώρα, προβληματίζουν τους επιστήμονες. Τόσο η
τελευταία έκθεση παρακολούθησης ποιότητας του αέρα από την Υπηρεσία
Περιβάλλοντος του καινούργιου αεροδρομίου όσο και σχετική έρευνα που
πραγματοποίησαν από κοινού το Πανεπιστήμιο της Αθήνας και το Αριστοτέλειο
Θεσσαλονίκης πιστοποιούν ότι τη νέα διάσταση του προβλήματος.

Εξι σταθμοί

Ένας κινητός και πέντε μόνιμοι σταθμοί παρακολούθησης (σε Γλυκά Νερά,
Μαρκόπουλο, Παλλήνη, Σπάτα, Κορωπί και Λούτσα) πραγματοποιούσαν καθημερινά
μετρήσεις έξι ρύπων τον τελευταίο χρόνο. Κατέγραψαν τις συγκεντρώσεις οξειδίου
του αζώτου, μονοξειδίου του άνθρακα, όζοντος, σωματιδίων σκόνης,
υδρογονανθράκων και βενζολίου. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων (αφορούν το
δεύτερο εξάμηνο του 2001) συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση που υποβλήθηκε από
την Υπηρεσία Περιβάλλοντος του «Ελ. Βενιζέλος» στα υπουργεία ΠΕΧΩΔΕ και
Μεταφορών την περασμένη εβδομάδα.

Στα συμπεράσματα της έκθεσης επισημαίνεται ότι το όζον παρουσιάζει αυξημένες
τιμές στην περιοχή (ειδικά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού), ενώ αξιοσημείωτη
είναι και η παρουσία σωματιδίων σκόνης (ΡΜ10) στα Γλυκά Νερά. Οι τιμές των
ρύπων δεν ξεπέρασαν τα όρια που έχει θεσπίσει το ΥΠΕΧΩΔΕ. «Αυτό όμως δεν
σημαίνει ότι δεν υπάρχει σημαντική επιβάρυνση της περιοχής», εξηγεί ο
καθηγητής Περιβαλλοντικής Ανάλυσης του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Παναγιώτης
Σίσκος. «Σήμερα, γύρω από το αεροδρόμιο υπάρχουν χωράφια. Όταν – πολύ σύντομα
– αρχίσει η οικιστική ανάπτυξη των Μεσογείων, το πρόβλημα θα επιδεινωθεί. Σε
μια “παρθένα” περιοχή, όπου οι μετρήσεις ρύπων πριν από τη λειτουργία του
αεροδρομίου έδιναν τιμές που προσέγγιζαν το μηδέν, σήμερα έχουμε συγκεντρώσεις
που μπορούν να συγκριθούν με αυτές μιας μέτριας ημέρας στο Λεκανοπέδιο».

Το όζον

Το μεγαλύτερο πρόβλημα φαίνεται ότι υπάρχει με το όζον. «Οι τιμές που έχουν
καταγραφεί ξεπέρασαν αρκετές φορές το όριο των 100 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό
μέτρο αέρα. Πρόκειται για τιμή υψηλή, αν λάβει κανείς υπόψη του ότι πριν από
τη λειτουργία του αεροδρομίου η μέση συγκέντρωση του όζοντος δεν ξεπερνούσε τα
15-20 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα», εξηγεί ο κ. Σίσκος. Η ίδια η
έκθεση προς το υπουργείο επισημαίνει ότι η μέση μηνιαία συγκέντρωση του
όζοντος παρουσιάζεται αυξημένη τον Αύγουστο σε όλους τους σταθμούς. Στα Σπάτα
δε, στον σταθμό μέτρησης που βρίσκεται στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου, το
όζον παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση από ημέρα σε ημέρα, με αξιοσημείωτες τις
μεγάλες τιμές στις αρχές του Νοεμβρίου. «Πρόκειται για ένα διεθνές αεροδρόμιο.
Ο μέσος αριθμός αφίξεων και αναχωρήσεων αεροσκαφών κυμαινόταν από 483 τον
Απρίλιο έως και 610 τον Αύγουστο. Είναι λογική αυτή η συγκέντρωση όζοντος»,
λέει ο καθηγητής.

Κυκλοφοριακό και έργα

Οι ρύποι «χτυπάνε» και τις περιοχές γύρω από το αεροδρόμιο. Η μεγαλύτερη
συγκέντρωση διοξειδίου του αζώτου παρουσιάζεται στα Γλυκά Νερά σε όλη τη
διάρκεια του εξαμήνου. «Ο έντονος κυκλοφοριακός φόρτος στον κόμβο του Σταυρού
Αγίας Παρασκευής, σε συνδυασμό με τους ρύπους που παράγουν τα αεροσκάφη, έχει
ως αποτέλεσμα αυτές τις συγκεντρώσεις», λέει ο καθηγητής. Τα Γλυκά Νερά
ταλαιπωρούνται έντονα και από τα σωματίδια σκόνης. «Οι μεγαλύτερες τιμές
συγκέντρωσης ρύπων παρατηρούνται κατά τη διάρκεια εργάσιμων ημερών και πιθανώς
οφείλονται στα έργα που γίνονται στην περιοχή του Σταυρού. Έργα που αφορούν
την επέκταση του μετρό, την κατασκευή του προαστιακού σιδηροδρόμου και
δρόμων», αναφέρεται στην έκθεση. «Η μείωση της συγκέντρωσης τον Δεκέμβριο
οφείλεται στις βροχερές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν. Η αύξηση της
συγκέντρωσης των ρύπων σε σχέση με την περίοδο πριν από τη λειτουργία των
αεροδρομίου και πριν από την έναρξη των μεγάλων έργων είναι της τάξεως του
45%», τονίζει ο καθηγητής.

Νέφος και στην παραλία

Η Λούτσα επιβαρύνεται περισσότερο από το διοξείδιο του θείου. Η μεγαλύτερη
συγκέντρωση παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των ψυχρότερων μηνών (Νοέμβριος και
Δεκέμβριος). «Οφείλεται στις κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στην
περιοχή. Τα περάσματα μεταξύ Υμηττού και Πεντέλης, καθώς και μεταξύ Υμηττού
και Κερατέας, ευνοούν την κίνηση του αέρα από τα Μεσόγεια προς την Αθήνα. Αυτή
η κίνηση του αέρα ατονεί τους δύο μήνες. Έτσι επιβαρύνθηκε η περιοχή της
Λούτσας με ρύπους που υπό άλλες συνθήκες μεταφέρονται αλλού μέσω των ανέμων».

Το μονοξείδιο του άνθρακα, τέλος, σημείωσε υψηλές τιμές στα Σπάτα. Η υψηλότερη
(0,5 mg/m3) σημειώθηκε τον Ιούλιο. Οι ταυτόχρονες μετρήσεις αυτής της περιόδου
στο Λεκανοπέδιο έδειξαν, πάντως, ότι η ποιότητα της ατμόσφαιρας δεν
επηρεάστηκε από τη λειτουργία του νέου αεροδρομίου. «Δεν βελτιώθηκε
εντυπωσιακά η ποιότητα της ατμόσφαιρας ούτε στη νότια Αθήνα, παρά το γεγονός
ότι απαλλάχθηκε τόσο από την κίνηση του αεροδρομίου όσο και από τον
κυκλοφοριακό φόρτο που συνεπαγόταν για την παραλιακή λεωφόρο η λειτουργία του
Ελληνικού», εξηγεί ο κ. Σίσκος.