o υποψήφιος Διάλογος για το μάθημα: Ανάπτυξη εφαρμογών σε προγραμματιστικό περιβάλλον

Ο «ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ» φιλοξενεί σήμερα ορισμένες παρατηρήσεις των συγγραφέων του
βιβλίου «Ανάπτυξη εφαρμογών σε προγραμματιστικό περιβάλλον», από τις Εκδόσεις
Νέων Τεχνολογιών σχετικά με θέματα που δημοσιεύτηκαν στο φύλλο της 12ης
Μαρτίου και τις απαντήσεις των καθηγητών, με τους οποίους συνεργαζόμαστε.

Οι καθηγητές Πληροφορικής Σπ. Δουκάκης και Αλ. Ψαλτίδου, αφού χαρακτηρίζουν τα
θέματα εύστοχα και εντός του πνεύματος των εξετάσεων, επισημαίνουν:

1. Όταν ένα θέμα ζητάει: «… να αναπτύξετε αλγόριθμο…», τότε είναι
μαθησιακά προτιμότερο να χρησιμοποιηθεί ο τρόπος που προτείνει το σχολικό
βιβλίο. Αυτό σημαίνει ότι: α) οι εντολές γράφονται με πεζά έντονα γράμματα και
όχι με κεφαλαία, β) τα μαθηματικά σύμβολα σύγκρισης <, ό, >, είναι δεκτά
στη συγγραφή ενός αλγορίθμου, γ) σε περίπτωση που η απλή δομή επιλογής
περιλαμβάνει μία μόνο εντολή, τότε δεν είναι απαραίτητο το Τέλος ­ αν,
δηλαδή μπορούμε να γράψουμε: Αν <συνθήκη> τότε εντολή.

2. Όσον αφορά συγκεκριμένα θέματα:

Θέμα 1γ

Πρέπει να υπάρχει τυπογραφικό λάθος στην επίλυση, αφού στη δομή ελέγχου
έχουμε:

Όσο i <= 1 επανάλαβε

ενώ θα έπρεπε να ήταν

Όσο i <= n επανάλαβε

Επίσης, αφού αναζητάμε την τελευταία θέση ενός στοιχείου στον πίνακα, είναι
προτιμότερο να χρησιμοποιήσουμε τη δομή Για… από…
μέχρι.

Άρα ο αλγόριθμος θα μπορούσε να υλοποιηθεί ως:

Αλγόριθμος Σειριακή­Αναζήτηση­2

Δεδομένα //n, table, key//

position 0

Για i από 1 μέχρι n

Αν table[i] = key τότε position1

Τέλος­επανάληψης

Αποτελέσματα //position//

Τέλος Σειριακή­Αναζήτηση­2

Θέμα 3

Αν η εκφώνηση του θέματος προσδιορίζει «… που θα διαβάζει τον κωδικό…»,
τότε πρέπει να χρησιμοποιηθεί η εντολή Διάβασε για την εισαγωγή των
δεδομένων. Επίσης, αν η εκφώνηση του θέματος προσδιορίζει «… να εμφανίζει τα
αποτελέσματα…», τότε πρέπει να χρησιμοποιηθεί η εντολή Εμφάνισε.

Οι δηλωτικές εντολές Δεδομένα και Αποτελέσματα χρησιμοποιούνται
όταν η εκφώνηση δεν προσδιορίζει το διάβασμα των δεδομένων και όταν η εκφώνηση
δεν προσδιορίζει την εκτύπωση ή την εμφάνιση των αποτελεσμάτων αντίστοιχα.

Συνεπώς, στο θέμα αυτό, όπως και στο θέμα 4 δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι
δηλωτικές εντολές Δεδομένα και Αποτελέσματα. Στο θέμα 1γ, ορθά
έχετε χρησιμοποιήσει τις δηλωτικές εντολές αυτές, αφού δεν μας προσδιόριζε να
διαβάσουμε τα δεδομένα και να εμφανίσουμε τα αποτελέσματα.

Θέμα 4

Θα πρέπει να αναφερθεί σε αυτό το θέμα ότι αντί των εντολών:

temp1 Κέρδη [j-1]

Κέρδη [j-1] Κέρδη [j]

Κέρδη [j] temp1

temp2 Επιχείρηση [j-1]

Επιχείρηση [j-1] Επιχείρηση [j]

Επιχείρηση [j] temp2

θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν οι εντολές:

Αντιμετάθεσε Κέρδη [j-1], Κέρδη [j]

Αντιμετάθεσε Επιχείρηση [j-1], Επιχείρηση [j]

Η απάντηση των φροντιστών

Οι καθηγητές του φροντιστηρίου ΣΥΓΧΡΟΝΟ, με το οποίο συνεργάζεται ο
«ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ», Θ. Χατζηγρίβας, Μ. Ρούσσος και Ε. Λιβανού απαντούν:

Οι παρατηρήσεις σας για τις ενδεικτικές απαντήσεις δημιουργούν μια σειρά από
ζητήματα, τα οποία θεωρούμε ότι πρέπει να διασαφηνιστούν μπροστά στις
εξετάσεις.

Ειδικότερα, θέλουμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα:

1. Η ανάπτυξη ενός αλγόριθμου είναι μια σύνθετη σταδιακή διαδικασία. Εκ
των πραγμάτων είναι τελείως άστοχη η ταύτιση της διαδικασίας ανάπτυξης
αλγορίθμων με την παράστασή τους σε ψευδογλώσσα. Αυτό είναι σαφές και από τις
ανακοινώσεις της διδακτέας ύλης του μαθήματος.

2. Είναι λαθεμένος ο ισχυρισμός ότι στο σχολικό βιβλίο οι εντολές
γράφονται με έντονα μόνο πεζά γράμματα. Το σωστό είναι ότι από το δεύτερο
μέχρι το έκτο κεφάλαιο οι εντολές γράφονται με έντονα γράμματα και πάντα με το
πρώτο γράμμα κεφαλαίο, ενώ από το έβδομο κεφάλαιο και μετά γράφονται με όλα τα
γράμματα κεφαλαία.

Είναι σωστό να διακρίνονται οι δεσμευμένες λέξεις για μαθησιακούς λόγους.
Προφανώς δεν είναι πρακτικό να επιδιώκει κανείς να αναπαράγει την έντονη, μπλε
χρώματος, γραφή του σχολικού βιβλίου στον πίνακα ή στο χαρτί. Επομένως η
επιλογή των κεφαλαίων είναι η πλέον κατάλληλη, αφού εμπεριέχεται σε μια από
τις συμβάσεις του σχολικού βιβλίου.

3. Δυστυχώς, για τεχνικούς λόγους, δεν μπορούμε, ακόμη, να
χρησιμοποιήσουμε ταυτόχρονα και στην ίδια θέση τους δύο συμβολισμούς του
σχολικού βιβλίου για τους συγκριτικούς τελεστές.

4. Σύμφωνα με την παρουσίαση της εντολής ΑΝ στη σελίδα 33 του σχολικού
βιβλίου έχουμε τη δυνατότητα να μην κλείνουμε με ΤΕΛΟΣ­ΑΝ τη δομή όταν αυτή
περιλαμβάνει μία μόνο εντολή. Όμως, στη σελίδα 166 διατυπώνεται ρητά ότι «Κάθε
εντολή ΑΝ πρέπει να κλείνει με ΤΕΛΟΣ­ΑΝ». Με αυτά τα δεδομένα είναι μαθησιακά
λάθος να εμμένουμε σε μια ειδική μορφή της εντολής απλά και μόνο γιατί
αποτελεί έναν εναλλακτικό τρόπο γραφής.

5. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε τους αναγνώστες σας για την επισήμανση του
παροράματος στο θέμα 1γ. Θα πρέπει να εφεύρουμε τον δαίμονα της Αντιγραφής και
της Επικόλλησης για να του φορτώσουμε το αμάρτημά μας. Τώρα, όσον αφορά στη
συνολική παρουσίαση του θέματος, κρίθηκε σκόπιμη, για παιδαγωγικούς λόγους, η
χρήση της δομής ΟΣΟ αφού σημείο εκκίνησής μας αποτελεί ο αλγόριθμος στο
σχολικό βιβλίο.

6. Σωστά αποδίδεται στις προτάσεις ΔΕΔΟΜΕΝΑ και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ χαρακτήρας
δηλώσεων. Όμως, η ονομασία «δηλωτικές εντολές» αφήνει τα περιθώρια να
παρερμηνευτούν ως εκτελεστέες εντολές, ενώ αυτές χρησιμοποιούνται μάλλον όταν
δεν ζητείται συγκεκριμένη υλοποίηση της εισόδου και της εξόδου και για να
καθοριστούν με σαφήνεια τα δεδομένα και τα αποτελέσματα ενός αλγορίθμου.

Επομένως πρόβλημα ορθότητας θα μπορούσε να προκύψει από την παράλειψή τους αν
δεν ζητούνταν να διαβάζονται τιμές μεταβλητών εισόδου και να εμφανίζονται
τιμές μεταβλητών εξόδου.

Στην αντίθετη περίπτωση, αφού οι προτάσεις ΔΕΔΟΜΕΝΑ και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ δεν είναι
εκτελεστέες εντολές, η χρήση τους βοηθά στον σαφή καθορισμό των δεδομένων και
των αποτελεσμάτων του αλγορίθμου και δεν δημιουργεί θέμα ορθότητάς του.

7. Η χρήση των προτάσεων

Αντιμετάθεσε Κέρδη [ j – 1], Κέρδη [ j ]

Αντιμετάθεσε Επιχείρηση [ j – 1], Επιχείρηση [ j ]

προϋποθέτει κάποια εξοικείωση με την έννοια του υποπρογράμματος, διαφορετικά
θα δίναμε την εντύπωση ότι μπορούμε να δημιουργούμε νέες εντολές από το
τίποτα. Με βάση αυτή την παρατήρηση και με δεδομένο ότι η έννοια του
υποπρογράμματος δεν περιλαμβάνεται στη διδακτέα ύλη της τρέχουσας χρονιάς,
πράγματι αναρωτιόμαστε για την παιδαγωγική αξία της εμμονής σε αυτή την
επιλογή.

Συμπερασματικά, οι παρατηρήσεις των αναγνωστών σας αφορούν στον πλουραλισμό
του συμβολισμού στο σχολικό βιβλίο. Το γεγονός αυτό πρέπει μάλλον να είναι
ευπρόσδεκτο και να μην αντιμετωπίζεται ως πηγή προβλημάτων. Απαλλάσσει την
εκπαιδευτική διαδικασία από την εμμονή στις τεχνικές λεπτομέρειες κάποιας
συγκεκριμένης γλώσσας προγραμματισμού και επιτρέπει να αναδειχθεί ο
αντικειμενικός σκοπός του μαθήματος που είναι η αλγοριθμική επίλυση
προβλημάτων και όχι η εκμάθηση κάποιας τυπικής γλώσσας. Τέλος, είναι αυτονόητη
και θεμιτή η δυνατότητα πολλαπλών απαντήσεων σε θέματα ανάπτυξης αλγορίθμων.