Εαρινή δοκιμασία για την οικονομική άνοιξη

Ασφαλιστικό, ιδιωτικοποιήσεις αλλά και εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης,
αναβάθμιση της εκπαίδευσης και εισαγωγή της έρευνας και της τεχνολογίας στη
ζωή μας περιλαμβάνονται πλέον στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εδώ και δύο
χρόνια, από τη Σύνοδο Κορυφής της Λισαβώνας, κάθε άνοιξη, οι 15 ηγέτες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούν τα θέματα αυτά, στο πλαίσιο ενός φιλόδοξου σχεδίου
που έχουν καταστρώσει, για να γίνει η ευρωπαϊκή οικονομία ανταγωνιστική, χωρίς
να θυσιαστεί όμως το κοινωνικό πρόσωπο της γηραιάς ηπείρου.

Κάθε άνοιξη, όπως θα κάνουν και την ερχόμενη εβδομάδα στη Βαρκελώνη, οι
αρχηγοί των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αξιολογούν την πρόοδό τους σε
σχέση με τους στόχους αυτούς και θέτουν νέες προτεραιότητες για το επόμενο
διάστημα. Τώρα που το ευρώ είναι πραγματικότητα, το επίκεντρο του
ενδιαφέροντος έχει μετατοπισθεί στην ανάδειξη της Ευρώπης σε πρωταγωνιστή της
παγκόσμιας οικονομικής ζωής, ικανό να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στην προσπάθεια αυτή μετέχει, βεβαίως, και η Ελλάδα. Έτσι, υποχρεώνεται να
αυτοπειθαρχήσει, προκειμένου να παρουσιάσει αξιοπρεπείς επιδόσεις στον νέο
αυτό αγώνα δρόμου, στον οποίο παίρνει, εκ των πραγμάτων, μέρος.

Μάλιστα, το σημαντικό είναι ότι οι επιδόσεις αυτές είναι μετρήσιμες. Οι ηγέτες
των 15 κρατών – μελών θα εξετάσουν, την ερχόμενη εβδομάδα, δεκάδες σχετικούς
αναλυτικούς πίνακες, οι οποίοι καταγράφουν πού βρίσκεται το κάθε κράτος –
μέλος με βάση τους λεγόμενους διαρθρωτικούς δείκτες. Αυτοί αφορούν τον ρυθμό
ανάπτυξης, αλλά και την φτώχεια, την απασχόληση, την ανεργία νέων και
γυναικών, τις τιμές των υπηρεσιών κοινής ωφελείας, τον βαθμό χρησιμοποίησης
του Ίντερνετ. Για ορισμένους από τους δείκτες αυτούς, μάλιστα, έχουν τεθεί
συγκεκριμένοι στόχοι, που πρέπει να επιτευχθούν σε συγκεκριμένο χρονικό
διάστημα, κατά κανόνα ώς το 2010.

Η Ελλάδα, δυστυχώς, κατέχει μία από τις τελευταίες θέσεις σε όλους σχεδόν
αυτούς τους δείκτες.

Έτσι, για να πετύχει τους κοινούς ευρωπαϊκούς στόχους, πρέπει να καταβάλει
διπλή προσπάθεια. Ακριβώς όπως έγινε και με την ονομαστική σύγκλιση, για τη
μείωση των δημοσιονομικών της ελλειμμάτων και του δημοσίου χρέους της.

Αυτή τη φορά, όμως, δεν θα χρειασθεί να επιστρατεύσει το όπλο των επιτοκίων
και της συναλλαγματικής ισοτιμίας, όπως έκανε για τον έλεγχο του πληθωρισμού,
ούτε θα τη βοηθήσει η σύλληψη της φοροδιαφυγής και η περικοπή των δημοσίων
δαπανών, όπως συνέβη όταν στόχος της ήταν η μείωση των δημοσίων ελλειμμάτων.
Πολύ περισσότερο δεν έχει νόημα να προσφύγει σε «μαγείρεμα» των στοιχείων, με
τη βοήθεια των «δημιουργικών» συνταγών.

Αυτή τη φορά, το ζητούμενο είναι η ποιοτική αναβάθμιση της οικονομίας της
χώρας. Για ορισμένους, αυτό σημαίνει ότι ήρθε «η ώρα της αλήθειας» για την
ελληνική οικονομία. Αν η ονομαστική σύγκλιση επετεύχθη χωρίς ιδιαίτερο
πολιτικό κόστος και μεγάλες κοινωνικές αντιδράσεις, η συνέχεια θα είναι
δυσκολότερη, καθώς θα χρειασθεί να θιγούν κατεστημένα μικρά και μεγάλα
συμφέροντα, υποστηρίζουν ορισμένοι.

Οι νέοι στόχοι δεν είναι, βεβαίως, τόσο δεσμευτικοί όσο αυτοί του Μάαστριχτ.
Όμως, οι επιδόσεις του κάθε κράτους – μέλους θα δημοσιοποιούνται τακτικά και,
επομένως, την ποινή για τις αστοχίες θα την επιβάλει άμεσα η αγορά.

Άλλωστε, αν η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά αγωνιά για τη βελτίωση της
ανταγωνιστικής της θέσης στο παγκόσμιο σκηνικό, πόσο μάλλον πρέπει να κάνει το
ίδιο η Ελλάδα, που κατέχει θέση ουραγού στους σχετικούς δείκτες.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελληνίδα Επίτροπος κ. Άννα Διαμαντοπούλου φέρεται να
διαμηνύει στην κυβέρνηση τον προβληματισμό των Βρυξελλών για την καθυστέρηση
επίτευξης των διαρθρωτικών αλλαγών, την στιγμή που θα έπρεπε να απογειώνεται η
οικονομία, εν όψει και της Ολυμπιάδας του 2004.

Η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε, άλλωστε, να είναι απολύτως ικανοποιημένη με τη
συνταγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αυτή αποτελεί ένα ισορροπημένο μείγμα,
που δεν περιορίζεται στις επώδυνες, ίσως, επεμβάσεις στο Ασφαλιστικό αλλά
λαμβάνει μέριμνα και για το επίπεδο κοινωνικής φροντίδας. Ποια Ελληνίδα μητέρα
δεν βρίσκει εξαιρετικό τον στόχο της δυνατότητας πρόσβασης του 90% των παιδιών
3-6 ετών σε βρεφονηπιακό σταθμό;

Η «στρατηγική της Λισαβώνας», όπως ονομάσθηκε, είναι μια συνταγή που
ανταποκρίνεται στα προβλήματα της σημερινής Ελλάδας. Με αυτή την έννοια, ο
Πρωθυπουργός κ. Κώστας Σημίτης έχει κάθε λόγο να συμμετάσχει ενεργά κατά την
επεξεργασία της, σε μία εβδομάδα, στη Βαρκελώνη. Όπως, επίσης, έχει κάθε λόγο
να προσπαθήσει να την «πλασάρει» στην ελληνική κοινή γνώμη με την ίδια θέρμη
με την οποία προώθησε τη συνταγή του Μάαστριχτ.

Άλλωστε, δεν έχει εναλλακτική λύση, ούτε ο κ. Σημίτης ούτε η Ελλάδα. Εκτός αν
η περιθωριοποίηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρείται εναλλακτική λύση.