Σύσκεψη για τα αγκάθια της εξωτερικής πολιτικής

Τα τρία «αγκάθια» της εξωτερικής πολιτικής – το Κυπριακό, οι ελληνοτουρκικές
σχέσεις και ο ευρωστρατός – θα τεθούν επί τάπητος σήμερα, σε ευρεία σύσκεψη,
με τη συμμετοχή διπλωματών και συμβούλων του κ. Παπανδρέου. Στόχος είναι να
υπάρξει αποσαφήνιση της στρατηγικής της Αθήνας, εν όψει και των πιέσεων που
αναμένονται αμέσως μετά την επιστροφή του κ. Σημίτη από την Ιαπωνία.

Για το Κυπριακό, βάση της συζήτησης θα είναι η αποτίμηση που έχει κάνει η
αρμόδια Διεύθυνση του υπουργείου Εξωτερικών για τα αποτελέσματα του πρώτου
γύρου των συνομιλιών και τις προοπτικές που διαγράφονται. Σύμφωνα με αυτήν,
«αν και είναι νωρίς να εξαχθούν συμπεράσματα, οι πρώτες ενδείξεις από τα
αποτελέσματα των συνομιλιών δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας για προοπτική
ουσιαστικής προόδου και επιτεύξεως λύσεως…». Η αδιάλλακτη στάση του κ.
Ντενκτάς, σύμφωνα με την Αθήνα, υποστηρίζεται πλήρως από την Άγκυρα, κάτι που
φαίνεται καθαρά και στην επιστολή που έστειλε ο Ισμαήλ Τζεμ προς τους «15».

Σημειώνεται, πάντως, ως ανησυχητικό και το γεγονός ότι ουδείς εκ των εταίρων –
ούτε, φυσικά, η ισπανική προεδρία και η Κομμισιόν – έχουν απαντήσει στον κ.
Τζεμ. Εν αντιθέσει, για παράδειγμα, με τη Ρωσία, η οποία έλαβε την ίδια
επιστολή και απάντησε σε πλήρη συμφωνία με τις θέσεις του ΟΗΕ.

Η έκθεση της αρμόδιας Διεύθυνσης του υπουργείου Εξωτερικών αναφέρει ακόμη ότι
και ο εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, κ. ντε Σότο,
εκφράζει ανησυχία. Κι εδώ, ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι Άγγλοι και
Αμερικανοί επιχείρησαν, στην ανακοίνωση του Συμβουλίου Ασφαλείας για το
Κυπριακό, να «ξεχαστεί» η αναφορά στα ψηφίσματα του ΟΗΕ – κάτι που δεν
επέτρεψαν η Κίνα, η Ρωσία κ.α.

Οι διπλωμάτες εισηγούνται στην πολιτική ηγεσία να υπάρξει σαφής εξήγηση στους
εταίρους της Ένωσης πως εάν δεν διατηρηθεί η πίεση προς την Άγκυρα, θα χαθεί
μια μοναδική ευκαιρία επίλυσης του Κυπριακού, έτσι ώστε να εισέλθει ενωμένη
στην Ένωση η Κύπρος.

Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αναμένεται να γίνει εκτενής αναφορά στις
εξελίξεις στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας, καθώς απ’ αυτό
εκτιμάται ότι θα εξαρτηθεί η «προθυμία» της Άγκυρας να προχωρήσει πράγματι σε
διερευνητικές επαφές για το Δικαστήριο της Χάγης. Αίσθηση της Αθήνας είναι ότι
η Άγκυρα ουδόλως επείγεται – κάτι που έγινε φανερό και στη συνάντηση των
πολιτικών διευθυντών κ.κ. Σκοπελίτη και Ιλντίμ, όπου συζητήθηκε εκτενώς η
κατάσταση στο… Αφγανιστάν. Η ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών, πάντως,
φέρεται αποφασισμένη να συνεχίσει την προετοιμασία – σε νομικό και πολιτικό
επίπεδο – για την παραπομπή της υφαλοκρηπίδας στη Χάγη.

Στο θέμα του ευρωστρατού, το υπουργείο Εξωτερικών έχει καταλήξει στις
προτάσεις του – και αυτές παρουσίασε και ο κ. Παπανδρέου στον κ. Σημίτη.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές απόψεων – που πρέπει να γεφυρωθούν –
μεταξύ υπουργείου Εξωτερικών, Μεγάρου Μαξίμου και υπουργείου Άμυνας. Σύμφωνα
με πληροφορίες, οι συνεργάτες του κ. Παπανδρέου έχουν επιλέξει μια «γραμμή» με
τροπολογίες στο κείμενο της Άγκυρας που «δεν θα παραβιάζει τα κυριαρχικά μας
δικαιώματα». Αντιθέτως, το Μαξίμου φέρεται να προτιμά μία πιο μαξιμαλιστική
άποψη, που λέει ότι το κείμενο πρέπει «να διασφαλίζει τα κυριαρχικά μας
δικαιώματα».

Την ίδια στιγμή, οι Αμερικανοί φέρονται να έχουν διαμηνύσει αρμοδίως στην
Αθήνα πως «ο Έλληνας Πρωθυπουργός δεν αντιλαμβάνεται τη σημασία που αποδίδει η
Ουάσιγκτον στο θέμα του ευρωστρατού, θεωρώντας ότι είναι απλώς ένα θέμα
Ένωσης» – κάτι που θεωρείται προανάκρουσμα των αμερικανικών πιέσεων. Φορέας
τους αναμένεται να είναι, εκτός των άλλων, και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ,
λόρδος Ρόμπερτσον.