Ταμεία: Ενιαίοι κανόνες

Ενιαίους κανόνες για τη συνταξιοδότηση αλλά και για το ύψος των
καταβαλλομένων συντάξεων θα προβλέπει το κυβερνητικό πακέτο της ασφαλιστικής
μεταρρύθμισης, θέτοντας τέλος στην εντυπωσιακή αναρχία που επικρατεί στο
ισχύον καθεστώς.

Οι ανισότητες στο ασφαλιστικό σύστημα είναι παράλογες αφού υπάρχουν
περιπτώσεις εργαζόμενοι με τα ίδια έτη υπηρεσίας αλλά σε διαφορετικά ταμεία να
έχουν διαφορετικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και να έχουν διαφορές στη
σύνταξή τους μέχρι και 50%. Μάλιστα σε πολλά ταμεία παρατηρείται το φαινόμενο
η σύνταξη να είναι μεγαλύτερη από τον μισθό!

Το πακέτο για το Ασφαλιστικό – που θα τεθεί υπόψη των κοινωνικών εταίρων εντός
του Μαρτίου – θα προβλέπει την καταβολή συντάξεων και προϋποθέσεις
συνταξιοδότησης με νέο ενιαίο τρόπο αλλά για όσους εξέλθουν στη σύνταξη μετά
το 2008.

Ασφαλισμένοι 4 ταχυτήτων

Επισημαίνεται ότι η πολυπλοκότητα και η ανισότητα του συστήματος κοινωνικής
ασφάλισης εντάθηκε από τους νόμους της Ν.Δ. (1902/90 και 2084/92), οι οποίοι
καθιέρωσαν ασφαλισμένους τεσσάρων ταχυτήτων, ως εξής:

* Όσους έχουν προσληφθεί μέχρι τις 31.12.1982

* Όσους έχουν προσληφθεί από την 1.1.1983

* Όσους έχουν προσληφθεί μετά την 1.1.1993

* Όσους θεμελιώνουν δικαίωμα για σύνταξη έως τις 31.12.1997 ή από
1.1.1998.

Ίδιες προϋποθέσεις

Η πρόταση Γιαννίτση για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση (η οποία, ως γνωστόν,
αποσύρθηκε) προέβλεπε ότι όλοι οι ασφαλισμένοι θα έχουν τις ίδιες προϋποθέσεις
συνταξιοδότησης και τον ίδιο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων. Η ίδια πρόταση
προέβλεπε και ενιαίο τρόπο υπολογισμού της σύνταξης, ώστε με 35 έτη ασφάλισης
ή 10.500 ημέρες εργασίας το ποσοστό αναπλήρωσης να είναι 60% για την κύρια και
20% για την επικουρική σύνταξη, ενώ είχε προταθεί ακόμη ο υπολογισμός της
σύνταξης να γίνεται επί του μέσου όρου των συντάξιμων αποδοχών των καλύτερων
10 ετών της τελευταίας δεκαπενταετίας.

Σημαντικές διαφορές

Ας δούμε όμως πώς διαμορφώνεται σήμερα ο χάρτης των ανισοτήτων στο ασφαλιστικό
μας σύστημα, αρχής γενομένης από τις γυναίκες:

Σύμφωνα με τα στοιχεία μελέτης της ΠΟΠΟΚΠ (Ομοσπονδία Εργαζομένων στα
Ασφαλιστικά Ταμεία) για τις ανισότητες στο συνταξιοδοτικό καθεστώς των
γυναικών μεταξύ τους υπάρχουν σημαντικές διαφορές στα όρια ηλικίας για σύνταξη
(που φθάνουν μέχρι και 23 έτη). Για παράδειγμα, για τις μητέρες ανηλίκων που
έχουν γεννηθεί το 1951 (δηλαδή είναι σήμερα 51 ετών) και έχουν συμπληρώσει 25
έτη ασφάλισης παρέχεται η δυνατότητα συνταξιοδότησης, για άλλα ταμεία σε
ηλικία 44,5 ετών, σε άλλα στα 55 έτη και αλλού στα 60 έτη. Παράλληλα μεγάλες
είναι οι ανισότητες και στο ύψος της παρεχόμενης σύνταξης.

Οκτώ περιπτώσεις ασφαλιστικών ανισοτήτων

ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΕΣ είναι οι περιπτώσεις ασφαλιστικής τρέλας όπως:

* Η αναπηρική σύνταξη για τον ασφαλισμένο μετά την 1.1.1993 είναι η
μισή από την αντίστοιχη σύνταξη που καταβάλλεται στους παλιούς ασφαλισμένους.

* Μητέρα 65 ετών, ασφαλισμένη στο ΤΕΒΕ, συνταξιοδοτείται κανονικά και
το ίδιο έτος εξέρχεται στη σύνταξη γήρατος και η κόρη της σε ηλικία 40-42
ετών, από ταμείο του Δημοσίου ή των ΔΕΚΟ.

* Υπάλληλοι γραφείων (π.χ. σε ναυπηγεία) υπάγονται στα βαρέα και
ανθυγιεινά επαγγέλματα και έχουν ευνοϊκότερο καθεστώς συνταξιοδότησης!

* Η ανώτατη κύρια σύνταξη για 35 έτη υπηρεσίας ή 10.500 ημέρες
ασφάλισης καλύπτει για ορισμένες ομάδες το 70% των συντάξιμων αποδοχών, ενώ
για κάποιες άλλες κλιμακώνεται μέχρι και το 100% των συντάξιμων αποδοχών.

* Η ανώτατη επικουρική σύνταξη είναι διαφορετική κατά ασφαλιστικό
οργανισμό και αποτελείται από το 10% των συντάξιμων αποδοχών μέχρι και 65%.

* Η κύρια και η επικουρική ανώτατη σύνταξη αθροιστικά αποτελείται (για
35 έτη ασφάλισης ή 10.500 ημέρες) από το 80% των συντάξιμων αποδοχών και
φθάνει το 150%! Αυτό σημαίνει ότι πολλοί συνταξιούχοι εισπράττουν συντάξεις
μεγαλύτερες από τον μισθό τους! Το φαινόμενο ευδοκιμεί σε πολλά επικουρικά
ταμεία του ιδιωτικού τομέα.

* Μεγάλες διαφορές στις καταβαλλόμενες κύριες συντάξεις παρατηρούνται
όχι μόνο στις περιπτώσεις ασφαλισμένων διαφορετικών περιόδων, αλλά και
ασφαλισμένων της ίδιας περιόδου αλλά και των ίδιων ταμείων.

* Οι συντάξεις που χορηγούνται από τα διάφορα ταμεία δεν υπακούουν,
στις περισσότερες περιπτώσεις, σε καμία λογική ανταποδοτικότητας εισφορών –
παροχών. Στα μεγάλα ταμεία κύριας ασφάλισης (ΤΕΒΕ, Εμπόρων κ.ά.) περίπου το
65% των συνταξιούχων τους παίρνει τα ίδια ποσά ως κύρια σύνταξη, ανεξάρτητα
από το ύψος των εισφορών, των συντάξιμων αποδοχών και των ετών ασφάλισης.

Ανισότητες στις παροχές

Εντυπωσιακές είναι οι ανισότητες που καταγράφονται και μεταξύ των ασφαλιστικών
ταμείων όσον αφορά το επίπεδο των παροχών υγειονομικής περίθαλψης (παροχές σε
είδος και σε χρήμα).

Χαρακτηριστικά μπορεί να αναφερθεί ότι το επίδομα τοκετού κυμαίνεται από
20.000 δρχ. μέχρι και 700.000 δρχ. (ανάλογα με το κάθε ταμείο), ενώ τα έξοδα
κηδείας κλιμακώνονται, από ταμείο σε ταμείο, από τις 150.000 δρχ. μέχρι τα 2
εκατ. δρχ.!