Η οδός της νέας Ευρώπης

Πριν ακόμη κάνει την πρεμιέρα της, η Συνέλευση από την οποία θα προκύψουν
οι συνταγματικές προτάσεις που θα διαμορφώσουν την μελλοντική Ευρώπη δέχεται
πυρά: κατηγορείται για τον «αυτοκρατορικό» πρόεδρό της και για προσπάθειες
παράκαμψης των μικρών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Νέο πρόσωπο. Από τα πολλά και διαφορετικά πρόσωπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Συνέλευση θα αναζητήσει το ένα και ενιαίο που θα την εκφράσει στη νέα χιλιετία (σκίτσο από το «Νιούσγουικ»)

Ο Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, ο οποίος θα προεδρεύει στη Συνέλευση, τη συνέκρινε
με τη Συνέλευση της Φιλαδέλφειας, από την οποία προέκυψε το αμερικανικό
Σύνταγμα. Μάλλον ατυχώς, αφού αυτή η υπερβολή αλλά και οι εξίσου υπερβολικές
οικονομικές απαιτήσεις του σε σχέση με τα νέα καθήκοντά του (τελικά
συμφωνήθηκε ημερήσια αποζημίωση 1.000 ευρώ) προκάλεσαν αντιδράσεις.

Επί της ουσίας, ο Φινλανδός πρωθυπουργός Πάαβο Λίπονεν κατηγόρησε τις μεγάλες
χώρες ότι θα χρησιμοποιήσουν τη Συνέλευση για να παρακάμψουν τις μικρές,
αποσπώντας τη μερίδα του λέοντος από τις ευρωπαϊκές εξουσίες, με την ευκαιρία
των νέων θεσμικών μεταρρυθμίσεων. «Είναι σαφές ότι υπάρχει κάποιο
προσυμφωνημένο σχέδιο, το οποίο θα προωθηθεί μέσα από τη Συνέλευση», δήλωσε ο
Λίπονεν, αναφερόμενος σε ένα διευθυντήριο η σύνθεση του οποίου αποφασίστηκε
στη Σύνοδο της Νίκαιας, τον Δεκέμβριο του 2000.

Στη Συνέλευση, η οποία θα διαρκέσει έναν χρόνο και θα λάβουν μέρος σε αυτήν
105 πολιτικοί εκπρόσωποι από 28 χώρες, θα συζητηθούν οι συνταγματικές
μεταρρυθμίσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση του 21ου αιώνα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση για να διαδραματίσει έναν ανεξάρτητο ρόλο στην παγκόσμια
σκηνή και να ξεφύγει από την ηγεμονία των ΗΠΑ χρειάζεται ένα Σύνταγμα, δήλωσε
χθες ο Ευρωπαίος επίτροπος, αρμόδιος για τις Θεσμικές Υποθέσεις, Μισέλ
Μπαρνιέ. «Η επιλογή βρίσκεται ανάμεσα σε μια ανεξάρτητη Ευρώπη και σε μια
Ευρώπη υπό αμερικανική επιρροή», είπε. «Δεν πρόκειται για κριτική εναντίον των
ΗΠΑ, όμως πρέπει να σκεφθούμε τις αδυναμίες μας».

Τι στόχο έχει η Συνέλευση που αρχίζει αύριο;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αλλάξει δραστικά τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνει
τις αποφάσεις της, εν όψει της ένταξης νέων χωρών-μελών από την Κεντρική και
Ανατολική Ευρώπη.

Θα αλλάξει τα πράγματα προς το καλύτερο;

Όχι η ίδια η Συνέλευση. Όμως, αφού εργαστεί περίπου έναν χρόνο, θα παρουσιάσει
συγκεκριμένες προτάσεις προς τους ηγέτες των χωρών-μελών προκειμένου να τους
βοηθήσει να αποφασίσουν για τις μεταρρυθμίσεις, πιθανότατα το 2004.

Μήπως πρόκειται απλώς για άλλον έναν γραφειοκρατικό ευρωπαϊκό θεσμό;

Μάλλον όχι, γιατί: Πρώτον, οι Ευρωπαίοι ηγέτες παραδέχονται ότι η επόμενη
μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών συνθηκών μπορεί να καταλήξει σε ένα «συνταγματικό
κείμενο». Δεύτερον, για πρώτη φορά, αιρετοί αντιπρόσωποι θα επεξεργαστούν τις
μεταρρυθμίσεις από κοινού με τους αντιπροσώπους των χωρών-μελών και την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και τρίτον, η Συνέλευση θα κάνει ανοιχτές συνεδριάσεις και
θα δημοσιεύει τα πρακτικά της.

Και ο Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν;

Ανώτατος Ευρωπαίος αξιωματούχος είχε πει πως επέλεξαν «όχι τον άνθρωπο της
χθεσινής, αλλά της προχθεσινής ημέρας». Όμως τοποθετήθηκαν πλάι του δύο
αντιπροεδρεύοντες: ο Ιταλός Τζουλιάνο Αμάτο και ο Βέλγος Ζαν-Λικ Ντεάν. Και οι
τρεις θα μετέχουν σε ένα δωδεκαμελές προεδρείο που θα διαμορφώνει την ημερήσια
διάταξη.

Και οι άλλοι άνθρωποι, οι άλλες απόψεις;

Οι άλλες απόψεις θα εκφράζονται μέσα από ένα φόρουμ στο οποίο θα
εκπροσωπούνται συνδικάτα, επιχειρήσεις, ακαδημαϊκοί και μη κυβερνητικές
οργανώσεις.