Περισσότερο κράτος με… χορηγό τον προϋπολογισμό

Δεινόσαυρο εξακολουθεί να θυμίζει το κράτος στην Ελλάδα, αφού ελάχιστα έχουν
γίνει για τη συρρίκνωσή του, παρά τις μεγαλόστομες εξαγγελίες. Ο
προϋπολογισμός του 2002 συντηρεί με επιχορηγήσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων
δραχμών, ανάμεσα σε άλλους – γνωστούς – οργανισμούς, δεκάδες φορείς (ιδρύματα,
κέντρα, ινστιτούτα κ.ά. ), που τους γνωρίζει μόνο… το υπουργείο Οικονομικών.

Έτσι, τέσσερα χρόνια μετά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για συγχωνεύσεις και
καταργήσεις οργανισμών και δημοσίων φορέων, που αποσκοπούσαν στην εξοικονόμηση
πόρων για το Δημόσιο, η λίστα του υπουργείου Οικονομικών περιλαμβάνει 1.056
φορείς που επιχορηγούνται από τον προϋπολογισμό.

Το 2002 προβλέπεται ότι θα διατεθούν για επιχορηγήσεις στους φορείς αυτούς 670
δισ. δραχμές, όσα και πέρυσι. Βεβαίως, ανάμεσα στους επιχορηγούμενους
δημόσιους οργανισμούς περιλαμβάνονται οι δήμοι και οι κοινότητες της χώρας, τα
νοσοκομεία, τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, αλλά και φορείς που διακρίνονται για
το κοινωνικό ή πολιτιστικό τους έργο.

Μαζί με αυτούς, όμως, υπάρχουν δεκάδες άλλοι, για τους οποίους εδώ και αρκετά
χρόνια δεν έχει γίνει έρευνα και αξιολόγηση για τον ρόλο που επιτελούν, για
την χρησιμότητά τους, ακόμη και για το αν εξακολουθούν να καλύπτουν τις
ανάγκες για τις οποίες ιδρύθηκαν.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται πιθανότατα και φορείς με ίδιο αντικείμενο, που όμως
λειτουργούν αυτόνομα και λαμβάνουν επιχορηγήσεις από τον κρατικό
προϋπολογισμό, ενώ θα μπορούσαν να συγχωνευθούν.

Στο συρτάρι οι εξαγγελίες

Πρόκειται συνολικά, εκτός από τους ΟΤΑ, για Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου
που έχουν προϋπολογισμό πάνω από 200 εκατ. δρχ., καθώς και για Νομικά Πρόσωπα
Ιδιωτικού Δικαίου που λαμβάνουν επιχορήγηση πάνω από 100 εκατ. δρχ.

Οι επιχορηγήσεις αφορούν στην κάλυψη των εξόδων λειτουργίας των Νομικών
Προσώπων Δημοσίου Δικαίου – μέρους ή του συνόλου – μεταξύ των οποίων είναι τα
έξοδα για την κάλυψη των δαπανών μισθοδοσίας των προέδρων και των μελών των
Διοικητικών Συμβουλίων τους, που συνήθως διορίζονται από το κράτος. Επίσης,
μέσω αυτών ενισχύονται δραστηριότητες των Νομικών Προσώπων Ιδιωτικού Δικαίου.

Η Διυπουργική Επιτροπή που είχε αναλάβει την κατάρτιση πορίσματος για τις
συγχωνεύσεις και καταργήσεις των φορέων του Δημοσίου δεν ικανοποίησε τις
αρχικές προσδοκίες, ενώ τα τελευταία χρόνια οι μόνες ενέργειες που έχουν γίνει
προς την κατεύθυνση αυτή είναι ο μηδενισμός των επιχορηγήσεων ορισμένων
φορέων, όταν καταρτίζεται ο ετήσιος προϋπολογισμός.

Η λίστα του προϋπολογισμού

Από τη λίστα των επιχορηγούμενων φορέων του προϋπολογισμού προκύπτει ότι, από
τους 1.056 συνολικά, 578 είναι δήμοι και κοινότητες, 103 νοσοκομεία, 49
δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, 53 νομαρχίες και 34
πανεπιστήμια και ΤΕΙ.

Από εκεί και πέρα υπάρχουν άλλοι 239 φορείς, μεταξύ των οποίων πολλοί είναι
γνωστοί για την προσφορά τους στην κοινωνία, στον πολιτισμό ή στον αθλητισμό.
Άλλοι, όμως, είναι άγνωστοι στο ευρύ κοινό. Για παράδειγμα, στη λίστα του
προϋπολογισμού, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται το Κέντρο Ερευνών για Θέματα
Ισότητας, ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Επαρχίας Σαλαμίνας, ο Αυτόνομος Οικοδομικός
Οργανισμός Αξιωματικών, το Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων, ο Ελληνικός
Οργανισμός Εξωτερικού Εμπορίου, το Διαβαλκανικό και Παρευξείνιο Επιχειρηματικό
Κέντρο Α.Ε., Οργανισμοί Δημόσιας Αντιλήψεως, η Δημόσια Επιχείρηση Ανέγερσης
Νοσηλευτικών Μονάδων, το Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας, η Κατασκήνωση Υπαλλήλων του
υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας, το Ινστιτούτο Βιομηχανικών Συστημάτων, το
Ινστιτούτο Οικονομίας Κατασκευών κ.ά.

Το νομοσχέδιο

Η κυβέρνηση, προς το παρόν, δεν προτίθεται να προχωρήσει σε καταργήσεις ή
συγχωνεύσεις επιχορηγούμενων φορέων, όμως το θέμα των δαπανών του
προϋπολογισμού, που αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο, αναμένεται να επανέλθει στο
προσκήνιο μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Το υπουργείο Οικονομικών σκοπεύει να
καταθέσει στη Βουλή νομοσχέδιο, στο οποίο θα προβλέπονται νέες διαδικασίες
ελέγχου των δημοσίων δαπανών. Οι έλεγχοι θα διεξάγονται από τις υπηρεσίες
δημοσιονομικού ελέγχου του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και θα αποσκοπούν
στο να διαπιστωθεί η σκοπιμότητα κάθε δαπάνης. Από τα αποτελέσματα των ελέγχων
αυτών θα κρίνεται για ποιες δαπάνες θα πρέπει να συνεχισθεί η χορήγηση.
Μάλιστα, το υπουργείο Οικονομικών σκοπεύει να προχωρήσει και σε προσλήψεις,
προκειμένου να επανδρωθούν οι υπηρεσίες δημοσιονομικού ελέγχου.

Παράλληλα, στο νομοσχέδιο θα προβλέπονται κριτήρια ελέγχου της απόδοσης κάθε
δαπάνης. Για τον σκοπό αυτό αναμένεται να δημιουργηθεί πιλοτικό πρόγραμμα, που
θα εφαρμοσθεί σε ευαίσθητους τομείς των δημοσίων δαπανών, όπως στον χώρο της
υγείας, με στόχο να αξιολογείται η αποτελεσματικότητα κάθε δαπάνης. Το
πρόγραμμα αυτό θα καταρτισθεί στο πλαίσιο της συνεργασίας του υπουργείου
Οικονομικών με το αντίστοιχο υπουργείο της Μ. Βρετανίας, το οποίο εφαρμόζει
ανάλογα κριτήρια.