Μεγαλώνει το ρήγμα

Οι Ευρωπαίοι διαφωνούν κατηγορηματικά με την αμερικανική απόφαση – την
οποία οι ΗΠΑ δεν χάνουν ευκαιρία να διατυμπανίσουν – για επέκταση του πολέμου
κατά της τρομοκρατίας. Οι δε Αμερικανοί αντιμετωπίζουν με τρόπο περιφρονητικό
τούς ευρωπαϊκούς ενδοιασμούς. Οι οποίοι ενδοιασμοί, τελικά, αποδεικνύονται
μάλλον θεωρητικοί…

Η διαμαρτυρία. Νοτιοκορεάτες φοιτητές διαδηλώνουν κατά της προγραμματισμένης επίσκεψης Μπους στη Σεούλ

Κάπως έτσι συνεχίζεται το «σίριαλ» με την αμερικανική εμμονή στην ανάγκη
καταπολέμησης του «άξονα του κακού» – όπως κατηγοριοποιήθηκαν από τον
Αμερικανό πρόεδρο Μπους οι κατά τα άλλα εντελώς ανομοιογενείς μεταξύ τους
περιπτώσεις του Ιράν, του Ιράκ και της Βόρειας Κορέας – και την ευρωπαϊκή
αντίδραση σε αυτήν τη φιλοδοξία των ΗΠΑ.

Η διαφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών (αλλά και, χωριστά, Παρισιού,
Λονδίνου, Βερολίνου, Ρώμης, κ.λπ.) γίνεται ολοένα και πιο έντονη. Ολοένα και
πιο σοβαρή. Πολλοί μιλούν πλέον φανερά για «ρήγμα» μεταξύ των δύο πλευρών του
Ατλαντικού. Άλλοι, ίσως πιο απαισιόδοξοι, ίσως πιο ρεαλιστές, μιλούν για
«αγάπη που ‘γινε δίκοπο μαχαίρι».

Εναργές, όμως, παραμένει το ερώτημα: πόσο αληθινά συγκρουσιακές μπορεί να
γίνουν οι ευρωαμερικανικές σχέσεις, αν λάβουμε υπόψη μας ότι οι χώρες-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης ακόμα… συμφωνούν ότι πρέπει να συμφωνήσουν για τη
δημιουργία ενιαίας αμυντικής και εξωτερικής πολιτικής, την ίδια ακριβώς ώρα
που η νέα γενιά αμερικανικής στρατιωτικής τεχνολογίας που τώρα «επιδεικνύεται»
στο Αφγανιστάν βρίσκεται πολλά χρόνια μπροστά από το πιο εξελιγμένο οπλικό
σύστημα που οι Ευρωπαίοι διαθέτουν σήμερα. Διαφαινόμενη ευρωπαϊκή πρόθεση,
εξάλλου, είναι να μην αποκτήσει και στο μέλλον την υπερσύγχρονη αμερικανική
πολεμική τεχνολογία, καθ’ ότι ουδείς Ευρωπαίος μοιάζει πρόθυμος να… πληρώσει
τον λογαριασμό.

Έναν λογαριασμό που είναι πρωτίστως, αλλά όχι μόνον, οικονομικός. Και αυτό
επειδή οι Ευρωπαίοι νιώθουν πως οι Αμερικανοί, με τη μονομερώς αποφασισμένη
και εγκεκριμένη επεκτατική – του πολέμου αλλά και ίσως όχι μόνον… –
εξωτερική πολιτική που ακολουθούν, θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια ολόκληρου
του κόσμου. Φοβούνται επίσης ότι η σημερινή αμερικανική πρακτική δεν λαμβάνει
καθόλου υπόψη της τον ολοένα και αυξανόμενο αραβικό και εν γένει μουσουλμανικό
πληθυσμό που υπάρχει στις χώρες-μέλη της Ε.Ε. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πιστεύουν,
δηλαδή, ότι είναι πολύ εύκολο για τους Αμερικανούς να μιλούν από την ασφάλεια
– και ίσως εσωστρέφεια – της ηπείρου τους για επικείμενο βομβαρδισμό του Ιράν
και του Ιράκ. Φοβούνται, όμως, ότι (και) η Ευρώπη θα κληθεί να… πληρώσει τα
σπασμένα, την ώρα του τελικού λογαριασμού.

Ο Μπασάρ αλ Άσαντ

Χαρακτηριστικό, εξάλλου, του πολιτικού ρήγματος που παρατηρείται πλέον έντονα
μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης είναι και το ότι χθες ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ Άσαντ,
σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα «Κοριέρε ντέλα Σέρα», επισήμανε ότι
όλες οι ευρωπαϊκές χώρες αντιτίθενται σε ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση κατά
του Ιράκ και προειδοποίησε ότι τυχόν στρατιωτικό πλήγμα θα είχε σοβαρές
επιπτώσεις στη σταθερότητα της περιοχής.

Στην ίδια συνέντευξη, που κυκλοφόρησε δύο ημέρες πριν από την επίσημη επίσκεψή
του στη Ρώμη, ο Σύρος πρόεδρος τονίζει ακόμα ότι οι αραβικές χώρες
εμπιστεύονται περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση από τις Ηνωμένες Πολιτείες στον
ρόλο του μεσολαβητή στις υποθέσεις της Μέσης Ανατολής.

Οδυνηρή αλήθεια, όμως, μοιάζει να είναι το ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν – ούτε
στρατιωτικά ούτε οικονομικά – ανάγκη την Ευρώπη για να επεκτείνουν τον πόλεμο
κατά της τρομοκρατίας. Άρα, ιδωμένο το ζήτημα από αντίστροφη όψη, και οι
Αμερικανοί μπορούν να προχωρήσουν με τα σχέδιά τους για πολιτική και
στρατιωτική επέμβαση κατ’ αρχήν στο Ιράκ, αψηφώντας πλήρως τους ευρωπαϊκούς
ενδοιασμούς και τις αντιρρήσεις – ακόμα και τις κατηγορηματικά εκφρασμένες.

Η πολιτική, λοιπόν, των ΗΠΑ ως προς την επέκταση του πολέμου μοιάζει
αναπότρεπτα πλέον να οδηγεί – κατ’ αρχήν – στη στρατιωτική σύγκρουση με το
Ιράκ. Και έπεται συνέχεια… Η διοίκηση Μπους μοιάζει να έχει ξεκάθαρους στο
μυαλό της τους στόχους της. Πουθενά, όμως, δεν φαίνεται να έχει προβλεφθεί σε
αυτήν την ατέρμονη πολεμική πορεία η δημιουργία διεξόδου ασφαλείας. Ο πόλεμος,
δηλαδή, θα μπορούσε να καταλήξει, όπως τον παρουσιάζει ο Τζορτζ Όργουελ στο
περίφημο βιβλίο του «1984», μια μόνιμη κατάσταση. Η μοναδική πραγματικότητα.
«Ο πόλεμος είναι η ειρήνη» έγραφε το σλόγκαν του Υπουργείου της Αλήθειας (και
της Προπαγάνδας) στο βιβλίο. Υπάρχουν οι ενδείξεις ότι κάπως έτσι μπορεί να
γίνει και στην πραγματικότητα…