Πολιτική υποκρισία και ιδεολογικός επαρχιωτισμός

Αυτοί που ηγούνται σταυροφοριών για την εξυγίανση της κοινωνίας αποδεικνύονται
βουτηγμένοι μέχρι τον λαιμό στη διαφθορά που με τόσο πάθος καταγγέλλουν. Ο
πρόεδρος της Επιτροπής της Βουλής για την καταπολέμηση των τυχερών παιχνιδιών
συλλαμβάνεται να παίζει με φανατισμό τζόγο ο ίδιος, μέσα μάλιστα στην καρδιά
της εκλογικής του περιφέρειας. Συνδικαλιστές κρατικών επιχειρήσεων διαγράφουν
από τις τάξεις τους αυτόν που αποκάλυψε τα μυστικά έκτακτα πριμ που
εξασφάλισαν από τον «άκαρδο» υποτίθεται εργοδότη τους. Άλλοι συνδικαλιστές
κατηγορούν επίσης συνάδελφό τους πως κήρυξε «περίεργη» απεργία, με την οποία
προφανώς δεν συμφωνούσε ο «ταξικός τους εχθρός», δηλαδή η εργοδοσία της
ιδιωτικής εταιρείας στην οποία απασχολούνται.

Τι κοινό έχουν όλα αυτά τα φαινόμενα μεταξύ τους; Το πρώτο κοινό σημείο είναι
ότι συμβαίνουν στις ημέρες μας στην Ελλάδα. Το δεύτερο είναι ότι οι
πρωταγωνιστές τους είναι πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στην καρδιά του
λεγόμενου «προοδευτικού» πολιτικού χώρου της χώρας μας. Οι κύριοι αυτοί, ως
φορείς της σοσιαλιστικής ιδεολογίας και εκπρόσωποι μέρους της εξιδανικευμένης
εργατικής τάξης, αντιπροσωπεύουν ένα κυρίαρχο ρεύμα υποκριτικού αριστερισμού
που εξακολουθεί να ποδηγετεί την πολιτική και την πνευματική ζωή του τόπου.
Τέτοια πρόσωπα παίζουν ρόλο στο να χαρακτηρίζονται ορισμένες πολιτικές σαν
φιλολαϊκές και προχωρημένες και κάποιες άλλες σαν ασύδοτες και στερούμενες
ευαισθησίας. Τα συμφέροντα αδίστακτων συντεχνιών και σκοτεινών παράκεντρων ­
με το αζημίωτο πάντοτε ­ της εξουσίας εξυπηρετούνται εις βάρος του κοινωνικού
συνόλου πάντοτε υπό την επίκληση συνθημάτων υποτιθέμενης ευαισθησίας και
κοινωνικής φροντίδας.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν πως γεγονότα του παγκόσμιου περιθωρίου εξασφαλίζουν
περίσσια δημοσιότητα στη χώρα μας, ενώ εξελίξεις σημαντικές και επιτεύγματα
γνήσια πρωτοποριακά αγνοούνται ή και συνειδητά ακόμη θάβονται. Το κεντρικό
κριτήριο αξιολόγησης είναι η αριστερόστροφη απόχρωση του προσώπου ή του
γεγονότος. Γνωρίζουν λοιπόν σχεδόν όλοι οι Έλληνες τον περίφημο Νόαμ Τσόμσκι,
του οποίου οι θέσεις και τα πονήματα έχουν εδώ και χρόνια πάψει να απασχολούν
τη διανόηση και τα μέσα ενημέρωσης της Δύσης. Γράφει χαρακτηριστικά γι’ αυτόν
το «Λεξικό των Θεωρητικών του Πολιτισμού» (Dictionary of Cultural Theorists)
που εκδόθηκε το 1999 στην Αμερική: «Κανένας πλέον δεν απασχολείται με τα
επιχειρήματά του, ενώ συχνά γελοιοποιείται μέσω της κριτικής που του ασκούν
άλλοι διανοούμενοι και τα μεγάλης κυκλοφορίας και ακροαματικότητας μέσα
ενημέρωσης» (σελ. 100).

Την ίδια ώρα κανένας δεν ασχολήθηκε με τον πρόσφατο θάνατο ενός από τους
μεγαλύτερους διανοητές της εποχής μας. Ο Ρόμπερτ Νότζικ, καθηγητής του
Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, πέθανε σε σχετικά μικρή ηλικία (63 ετών) αφήνοντας
πίσω του μια πνευματική κληρονομιά κολοσσιαία και εξαιρετικά σημαντική για τις
εξελίξεις της εποχής μας. Το πιο διάσημο βιβλίο του «Αναρχία, Κράτος και
Ουτοπία» (Anarchy, State and Utopia) συνιστά μια μοναδική συνεισφορά στην
πνευματική κληρονομιά του δυτικού κόσμου. Με αφορμή την αντίθεσή του στις
ακραίες φιλελευθερίστικες αντιλήψεις ορισμένων αναρχοφιλελεύθερων διανοητών ­
που υποστηρίζουν την ολοκληρωτική εξαφάνιση κάθε έννοιας κράτους ­ ο Νότζικ
οικοδόμησε τη θεωρητική κατασκευή του «ελάχιστου κράτους» (Minimal State).
Στην προσπάθειά του αυτή ανέτρεψε τα σοβαρά επιχειρήματα ενός άλλου σημαντικού
διανοητή της εποχής μας ­ εξίσου άγνωστου στην Ελλάδα (!) ­ του Τζον Ρολς, που
είχε αναπτύξει τη μοναδική υπαρκτή θεωρητική αιτιολόγηση της έννοιας της
«κοινωνικής δικαιοσύνης» (βλ. «Α Theory of Justice». Οξφόρδη: Oxford
University Press, 1971).

Η βασική τοποθέτηση του Νότζικ εστιάζεται στο ακατανόητο της αποστέρησης από
τον όποιο πολίτη του προϊόντος του κόπου του. Εφόσον το κράτος ιδρύεται κάτω
από την ελεύθερη βούληση των πολιτών για την προστασία τους, καθώς και των
προϊόντων που παράγουν και της περιουσίας που δημιουργούν, η αφαίρεση έστω και
μέρους αυτού του εισοδήματος δεν αιτιολογείται κάτω από κανένα επιχείρημα και
αφορμή δίχως την ξεκάθαρη δική τους συγκατάβαση. Τα επιχειρήματα του Νότζικ
είναι που στηρίζουν το κίνημα που κυριαρχεί σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο
σήμερα εναντίον των μεγάλων φορολογιών και υπέρ της μείωσης των δαπανών του
κράτους.

Ο Νότζικ, όμως, όπως σε μεγάλο βαθμό και τα επιχειρήματά του, εξακολουθεί να
παραμένει άγνωστος στη χώρα μας. Ο σεβασμός της ατομικής ελευθερίας, βλέπετε,
δεν είναι τόσο δημοφιλής σε μια κοινωνία που αρέσκεται στην υποκρισία των
νόθων φιλολαϊκών δήθεν διακηρύξεων και των δίχως αντίκρυσμα υποσχέσεων.
Ανεξάρτητα από το τι υποστηρίζει δημόσια ο καθένας, στην ουσία αυτό για το
οποίο πραγματικά νοιάζεται είναι η με κάθε τρόπο ατομική του εξασφάλιση. Εις
βάρος βέβαια της εργασίας και των κόπων των άλλων πάντοτε…