Οι δικοί τους μουσουλμάνοι

Βρισκόμουν σε ένα Μπόινγκ 767 και κατευθυνόμουν στο διεθνές αεροδρόμιο του
Μαϊάμι, λίγες ώρες πριν ο Ρίτσαρντ Ριντ κάνει το ίδιο. Όμως, ο 28χρονος από το
Μπρόμλεϊ κατέληξε σε φυλακή νότια της Βοστώνης…

Όραμα του μέλλοντος; Οι αμερικανικές φυλακές μπορεί να αποδειχθούν γόνιμο έδαφος για την παραγωγή προσηλυτισμένων εξτρεμιστών, όπως ο Ρίτσαρντ Ριντ

Μπορούσε, πλέον, να εξετάσει με την ησυχία του την αποτυχία του να πυροδοτήσει
τα εκρηκτικά που είχε κρύψει στα παπούτσια του. Λίγες ημέρες μετά, αφού
μεσολάβησε μία εβδομάδα με τις καθαρτικές εορταστικές εκδηλώσεις για τα
Χριστούγεννα και το νέο έτος, ο Ριντ, που παρ’ ολίγον να θανατώσει τον εαυτό
του και 196 άλλους στις παγωμένες θάλασσες του Ατλαντικού, σχεδόν ξεχάστηκε.

Το ότι πλησίασε τόσο επικίνδυνα η καταστροφή στην περίπτωση του Ριντ
αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό, στις Ηνωμένες Πολιτείες, σ’ εκείνους τους
ελαστικούς Ευρωπαίους και στους νωθρούς τρόπους τους. Πώς είναι δυνατόν,
ρωτούν δύσπιστα οι Αμερικανοί, να τον έχουν στο χέρι τους οι Γάλλοι μία ημέρα
πριν από την παρ’ ολίγον μοιραία πτήση, να έχει εξασφαλίσει διαμονή σε
ξενοδοχείο 4 αστέρων με έξοδα της αεροπορικής εταιρείας και να του επιτραπεί
να μπει στην ίδια πτήση την επομένη; Τι συμβαίνει με τις βρετανικές φυλακές,
τα τόσο εύφορα εδάφη για τη στρατολόγηση ισλαμιστών εξτρεμιστών;

Ο προσηλυτισμός. Υπάρχει όμως άλλο ένα γεγονός, που καμία προσοχή δεν
του δόθηκε τελευταία στα μέσα ενημέρωσης: πολλοί κρατούμενοι στις αμερικανικές
φυλακές επίσης προσελκύονται από το Ισλάμ. Απόδειξη, ο ιερέας της φυλακής τον
οποίο επέλεξαν πολλοί καταδικασμένοι μαύροι να μείνει μαζί τους την ώρα της
εκτέλεσης. Όλο και πιο συχνά πλέον δεν είναι χριστιανοί αλλά μουσουλμάνοι οι
ιερωμένοι αυτοί και οι θεολογικές τους απόψεις, όπως και στη Βρετανία, δεν
εξετάστηκαν επαρκώς ή καθόλου πριν από τις 11 Σεπτεμβρίου. Κορυφαίοι παίκτες
του μπάσκετ – διάσημοι πολυεκατομμυριούχοι και πρότυπα εκατομμυρίων νέων
Αμερικανών – διακηρύσσουν την αφοσίωσή τους στο Ισλάμ (μεταξύ αυτών, όπως μου
είπαν, και ο Μάικλ Τζόρνταν).

Στα μάτια των Αμερικανών, αυτή η αναξιόπιστη, άμορφη οντότητα που είναι γνωστή
ως «Ευρώπη» είναι υπόλογη αναξιόπιστων πληροφοριών και ασφάλειας. Όμως,
ακριβώς το ίδιο φαινόμενο ξεδιπλώνεται ταυτόχρονα (αλλά δεν ανακαλύπτεται)
στην Αμερική. Η χώρα έχει μεγαλώσει ήδη έναν Ταλιμπάν, τον Τζον Γουόκερ Λιντ,
αλλά πρόκειται σαφώς για διαταραγμένο άτομο. Ίσως να μην απέχει πολύ η στιγμή
που οι ΗΠΑ θα διαθέτουν τους δικούς τους Ρίτσαρντ Ριντ, οι οποίοι θα έχουν
στρατολογηθεί στις αμερικανικές φυλακές.

Η αιφνιδιαστική – προφανώς υπό την επήρεια πανικού – απόφαση του υπουργού
Δικαιοσύνης Τζον Άσκροφτ, να ανακριθούν 5.200 νέοι άνδρες με ρίζες στη Μέση
Ανατολή και εκατοντάδες να φυλακιστούν χωρίς δίκη, είναι ενδεικτική. Και
μπορεί η προσπάθεια του Μπους να αποφευχθεί η αίσθηση ότι οι μουσουλμάνοι στην
Αμερική είναι συνήθεις στόχοι να ήταν γνήσια, όμως αναπτύσσονται ήδη
τρομακτικoί φυλετικοί διαχωρισμοί. Πρόσφατα, απαγορεύτηκε η επιβίβαση σε
εσωτερική πτήση σε έναν αξιωματικό, που με πολιτική περιβολή κατευθυνόταν από
Βαλτιμόρη προς Τέξας για να αναλάβει εκεί καθήκοντα προστασίας του προέδρου.
Αιτία; Ήταν Άραβας Αμερικανός και η εμφάνισή του έκανε αρνητική εντύπωση στον
πιλότο. (Στις εσωτερικές πτήσεις, οι κυβερνήτες χαιρετούν τους επιβάτες κατά
την επιβίβασή τους στο αεροσκάφος).

Η χαλάρωση. Στοιχεία αλληλοκατηγοριών έρχονται στην επιφάνεια και ο
Μπιλ Κλίντον αναπόφευκτα γίνεται στόχος – αυτήν τη φορά για χαλαρότητα στην
μετά τον Ψυχρό Πόλεμο εποχή όσον αφορά τον στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες.
(Στη διάρκεια της προεδρικής προεκλογικής εκστρατείας τού 2000, ο Μπους είχε
κατηγορήσει τον Κλίντον ότι δήθεν είχε αμελήσει τον αμερικανικό στρατό – δεν
επισήμανε όμως ότι είναι ο ίδιος στρατός που έκανε επιχειρήσεις με αρκετή
επιτυχία στο Αφγανιστάν). Υπήρξαν όμως αναφορές για φοβερές αποτυχίες των
μυστικών υπηρεσιών, τους μήνες που ο Μπους είχε ήδη αναλάβει. Το FBI είχε
δεχτεί προειδοποίηση από τον ιδιοκτήτη σχολής εκπαίδευσης πιλότων, όπου
παρακολούθησε μαθήματα ένας από τους δράστες της 11ης Σεπτεμβρίου, ότι είναι
πιθανόν τρομοκράτες να σχεδιάζουν τη μετατροπή πολιτικών αεροσκαφών σε
ιπτάμενους πυραύλους. Η προειδοποίηση, όμως, έπεσε στο κενό.

Η προειδοποίηση και η αποτυχία

Ο Σάντι Μπέργκερ, σύμβουλος του Κλίντον σε θέματα εθνικής ασφάλειας,
προειδοποίησε την Κοντολίζα Ράις που τον διαδέχτηκε στην κυβέρνηση Μπους ότι η
τρομοκρατία θα καταναλώσει μεγάλο μέρος από τον χρόνο της. Ο Ζακάριας
Μουσάουι, που πιστεύεται ότι προοριζόταν ως ο 20ός αεροπειρατής της 11ης
Σεπτεμβρίου, συνελήφθη και φυλακίστηκε τον Οκτώβριο και αν και το FBI γνώριζε
ότι επρόκειτο για «μεγάλο ψάρι» στους κόλπους τής Αλ Κάιντα, η υπηρεσία δεν
πήρε είδηση για τις επικείμενες επιθέσεις.

Ο Τζέιμς Γούλσεϊ, πρώην διευθυντής της CIA, χαρακτηρίζει τις επιθέσεις του
Σεπτεμβρίου «συστηματική αποτυχία του τρόπου με τον οποίο αυτή η χώρα
προστατεύεται». Και συνεχίζει: «Η ασφάλεια της αεροπλοΐας ενήργησε
άθλια…Είναι αποτυχία της συλλογής πληροφοριών από ξένες υπηρεσίες. Είναι
αποτυχία εσωτερικού εντοπισμού. Είναι αποτυχία των υπηρεσιών χορήγησης βίζας
και μετανάστευσης».

Καλώς ήρθες «νέα εποχή». Αν ήταν μόνο τόσο απλό…

Το άρθρο του Andrew Stephen δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «New Statesman»