Πρόσωπα Οι ιστορίες που δεν τραγούδησα

Λούτσιο Ντάλλα. «Σήμερα δηλώνω ένας καλός πρώην καθολικο-μαρξιστής»

Το ερώτημα μοιάζει με αυτό για την κότα και το αυγό: πρώτα γεννήθηκαν άραγε τα
τραγούδια ή τα ένδεκα διηγήματα του βιβλίου «Bella Lavita»; Ο Λούτσιο Ντάλλα
δίνει στην «Κοριέρε ντέλα Σέρα» μια σολομώντεια απάντηση: «Γεννήθηκαν
ταυτόχρονα. Γιατί το κείμενο που διαβάζει κανείς στο βιβλίο είναι σαν μια
ανάπτυξη της ιστορίας που χρειάστηκε να συμπιέσω στη χρονική διάρκεια ενός
τραγουδιού. Όλα τα κείμενα των τραγουδιών μου είναι πάντα μικρές διηγήσεις,
υποθέσεις σεναρίων· και κάθε φορά το θέμα ήταν να μην παραβιάζονται οι χρόνοι
της ακρόασης. Που είναι από 2 ως 4 λεπτά, όσο ζητούν για παράδειγμα τα
ραδιόφωνα. Με το “Caruso” έφτασα τα 6 λεπτά και 20, αλλά δεν πίστευα ότι το
τραγούδι αυτό θα γινόταν τόσο διάσημο».

Μολονότι πρόκειται για το πρώτο βιβλίο του, ο Ντάλλα στην πραγματικότητα δεν
σταμάτησε ποτέ να γράφει. Όχι μόνο στίχους τραγουδιών. Από τη δεκαετία του ’60
μέχρι σήμερα γράφει για πλοκές και πρόσωπα των οποίων ξέρουμε μόνο τη
συντομευμένη και ενορχηστρωμένη εκδοχή. Μια εκδοχή γοητευτική, αλλά και
ελλειπτική, σε σημείο να θέλει κανείς να μάθει τι απέγινε ο αλήτης της Πιάτσα
Γκράντε, αν η Άννα και ο Μάρκο είναι ακόμη μαζί. Στο «Bella Lavita», το οποίο
κυκλοφορεί από τον οίκο Rizzoli και ο τίτλος του αναφέρεται στο όνομα της
ηρωίδας ενός διηγήματος, ο Ντάλλα αντιπαραθέτει την ανεπτυγμένη εκδοχή με την
άλλη, την προς ακρόαση. Τα αινίγματα των τραγουδιών λύνονται έτσι στην
αφήγηση.

Λίγο πριν κλείσει τα 60 (γεννήθηκε στις 4 Μαρτίου 1943), ο Λούτσιο Ντάλλα
θυμάται και σχεδιάζει. «Επιβίωσα του τέλους των ιδεολογιών, σήμερα δηλώνω ένας
καλός πρώην καθολικο-μαρξιστής, αλλά έχω διατηρήσει άθικτη την περιέργειά μου
για τη σύγχυση της εποχής μέσα στην οποία ζούμε». Έθνη, γλώσσες, κοινωνικές
τάξεις: όλα έχουν ανακατευτεί σε μια μεγάλη Βαβέλ, «όπως όταν η ρωμαϊκή
Ριβιέρα είχε καταληφθεί από τους Ρώσους και έβλεπες μόνον επιγραφές στα
κυριλλικά. Αλλά σε μένα αρέσει αυτό πάρα πολύ, εγώ αρπάζω ό,τι μου αρέσει και
το χρησιμοποιώ. Λέξεις, φράσεις, για παράδειγμα: διαβάζω πάντα τις επιγραφές
στους τοίχους, στις δημόσιες τουαλέτες – όπως εκείνη σε μια ψησταριά κοντά
στην Καζέρτα: Γ… κάθε βράδυ, εκτός από την παραμονή των Χριστουγέννων.
Κάποτε καταβρόχθιζα βιβλία και έπαιρνα πράγματα απ’ αυτά».

Αυτοδίδακτος στη μουσική και στη λογοτεχνία, ο Ντάλλα δεν διστάζει να κάνει
συνεχώς καινούρια πράγματα: «Μου αρέσει πάντα να επιχειρώ κάτι που δεν ξέρω να
κάνω», εξηγεί. «Μου προσέφεραν τη σκηνοθεσία του “Τροβατόρε”: εγώ από θέατρο
δεν ξέρω τίποτα, αλλά γι’ αυτό μ’ αρέσει».