Εnron: Αυτοκτονία με ερωτηματικά

Μία από τις κεντρικές φιγούρες στο πολύκροτο οικονομικο-πολιτικό σκάνδαλο
της χρεοκοπίας της αμερικανικής ενεργειακής εταιρείας Enron, o Κλιφ Μπάξτερ,
πρώην αντιπρόεδρος της εταιρείας, δεν θα εμφανιστεί ποτέ ενώπιον των σχετικών
εξεταστικών επιτροπών του Κογκρέσου.

Αυτοκτόνησε την Παρασκευή μέσα στο αυτοκίνητό του στο Χιούστον του Τέξας
παίρνοντας μαζί του σημαντικά μυστικά για τον τρόπο που στελέχη της Enron
πλούτισαν εις βάρος των μετόχων και των εργαζομένων της εταιρείας, ενώ
παράλληλα πραγματοποιούσαν δωρεές στήριξης ακόμη και της προεκλογικής
εκστρατείας του Αμερικανού προέδρου Τζορτζ Μπους Τζούνιορ. Ο
πολυεκατομμυριούχος πρώην αντιπρόεδρος της Enron παραιτήθηκε τον περασμένο
Μάιο και ήταν ένας από τους ελάχιστους στην εταιρεία που γνώριζαν τα πολύπλοκα
δίκτυα των οικονομικών της συναλλαγών και ατασθαλιών. Μάλιστα όταν αποχώρησε
από την εταιρεία, φερόταν εξαιρετικά δυσαρεστημένος με τις «ύποπτες»
λογιστικές μεθόδους που χρησιμοποιούσε η Enron.

Η Enron, κάποτε η έβδομη μεγαλύτερη επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών και
πρώτη στον κλάδο ενέργειας, χρεοκόπησε στις 2 Δεκεμβρίου. Οι μέτοχοί της
υπολογίζεται ότι το δωδεκάμηνο που προηγήθηκε της χρεοκοπίας έχασαν περίπου 70
δισεκατομμύρια δολάρια.

Η έρευνα, που διεξάγεται από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, τις
χρηματιστηριακές αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών και 11 επιτροπές του Κογκρέσου,
βασίζεται σε ενδείξεις ότι η διοίκηση της Enron, υπό την καθοδήγηση του Κένεθ
Λέι, πρώην προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της, «φούσκωνε» τα κέρδη της
και «έκρυβε» με λογιστικά τερτίπια δισεκατομμύρια δολάρια χρεών μέσω
περίπλοκων συναλλαγών της με υπεράκτιες (offshore) επιχειρήσεις.

Οι επενδυτές της Γουώλ Στρητ θεωρούσαν έγκυρα τα ανακριβή αποτελέσματα της
εταιρείας και έσπευδαν να αγοράζουν μετοχές της απογειώνοντας τις τιμές τους.
Αυτό επέτρεψε σε στελέχη της εταιρείας, περιλαμβανομένου του Μπάξτερ, να
πραγματοποιήσουν κέρδη που ξεπερνούν το ένα δισεκατομμύριο δολάρια πουλώντας
μετοχές, ενώ την ίδια στιγμή οι εργαζόμενοι-μέτοχοι της επιχείρησης, με ειδικό
κανονισμό, δεν μπορούσαν να πουλήσουν, παρά το γεγονός ότι μέρος των
συνταξιοδοτικών τους δικαιωμάτων ήταν συνδεδεμένα με μετοχές της επιχείρησης.

Προς το παρόν οι έρευνες του Κογκρέσου έχουν εστιασθεί στην Andersen, την
ελεγκτική και λογιστική εταιρεία που παρακολουθούσε τα βιβλία της Enron. Η
Andersen ήδη αντιμετωπίζει αγωγές αποζημίωσης ύψους 2,3 δισεκατομμυρίων
δολαρίων που κατέθεσαν μέτοχοι και εργαζόμενοι της εταιρείας, οι οποίοι με τη
χρεοκοπία και κατάρρευση της τιμής των μετοχών της έχασαν οικονομίες μιας
ζωής.

Δωρεές στον Μπους

Η αυτοκτονία του Μπάξτερ θα κεντρίσει ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον του
Τύπου σε μια υπόθεση που ο Λευκός Οίκος θα επιθυμούσε να ξεχαστεί γρήγορα.
Προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Λευκός Οίκος έπραξε κάτι παράνομο
σε σχέση με την Enron, αλλά το σκάνδαλο έχει στρέψει την προσοχή όλων στους
στενούς δεσμούς του προέδρου Τζορτζ Μπους και των μεγάλων αμερικανικών
επιχειρήσεων. Μάλιστα ορισμένες από τις έρευνες που πραγματοποιεί το Κογκρέσο
έχουν επικεντρωθεί στις στενές σχέσεις του Λευκού Οίκου και της Enron, και στο
κατά πόσον η τελευταία επηρέασε την ενεργειακή πολιτική της αμερικανικής
κυβέρνησης. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος από το 1994 που έθεσε για πρώτη φορά
υποψηφιότητα για κυβερνήτης του Τέξας έχει δεχθεί από την Enron δωρεές
συνολικού ύψους άνω των 500.000 δολαρίων. Ας σημειωθεί και ότι σχεδόν όλοι οι
γερουσιαστές και μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων που ερευνούν το σκάνδαλο
έχουν γίνει δέκτες δωρεών προεκλογικού αγώνα από την Enron. Ο Μπάξτερ είχε
προσφέρει περίπου 14.270 δολάρια σε γερουσιαστές, ενώ ο Κένεθ Λέι είχε δωρίσει
συνολικά 390.000 δολάρια.