Το παρασκήνιο του διαζυγίου

Ο διοικητής της Εθνικής, κ. Θ. Καρατζάς, είχε «ρίξει την ιδέα» της συγχώνευσης για πρώτη φορά πριν από τρία χρόνια

Μια συνάντηση που διακόπηκε αλλά ποτέ δεν ολοκληρώθηκε και ένα τηλεφώνημα που
διήρκεσε λίγα μόλις δευτερόλεπτα, ήταν το ρέκβιεμ της ιστορικής απόπειρας για
τη συγχώνευση των δύο μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών, της Εθνικής και της
Alpha Bank. Η ημιτελής συνάντηση αφορά στο ραντεβού που πραγματοποιήθηκε πριν
από ακριβώς μια εβδομάδα, στο σπίτι του κ. Αρτέμη Θεοδωρίδη, στην οδό
Ρηγίλλης, με τη συμμετοχή των τριών υποδιοικητών της Εθνικής ­ Πανταλάκη,
Ταμβακάκη και Βρανά ­ και των Μαντζούνη, Φιλάρετου, Γιαννόπουλου και
Θεοδωρίδη, της Alpha Bank. Διήρκεσε παραπάνω από δύο ώρες, διακόπηκε γύρω στις
13.00, με τη συμφωνία να επαναληφθεί, είτε αργότερα την ίδια ημέρα είτε την
επομένη. Ως γνωστόν, η συμφωνία αυτή δεν τηρήθηκε ποτέ.

Ο λόγος; Η πρόταση που κατέβασε η πλευρά της Alpha Bank, όπως διατυπώθηκε από
τον κ. Μαντζούνη. Δηλαδή, μια Εκτελεστική Επιτροπή, αποτελούμενη από τους
Καρατζά και Κωστόπουλο, δύο υποδιοικητές (έναν από κάθε τράπεζα) και επτά
γενικούς διευθυντές. Μια παραλλαγή της πρότασης έκανε λόγο για συμμετοχή μόνο
των δύο επικεφαλής στο διοικητικό συμβούλιο της νέας τράπεζας, αλλά με την
ιεραρχία να παραμένει, όπως προηγουμένως αναφέρθηκε.

Η θέση αυτή δεν υιοθετήθηκε από την πλευρά της Εθνικής και έτσι, νωρίς το
μεσημέρι του Σαββάτου, Καρατζάς και Κωστόπουλος, με πρωτοβουλία του πρώτου,
επικοινώνησαν τηλεφωνικώς και συμφώνησαν ότι «δεν προχωράμε». Εκεί τέλειωσαν
όλα. Η Κυριακή ήταν μια ήσυχη ημέρα και για τους δύο πρωταγωνιστές. Ο κ.
Καρατζάς την πέρασε στο σπίτι του γιου του, οικογενειακά. Το ίδιο και ο κ.
Κωστόπουλος.

Έτσι, ένα φλερτ που ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια, εξελίχθηκε σε σχέση από τα
μέσα του περασμένου καλοκαιριού και επισημοποιήθηκε ως αρραβώνας από τις 31
Οκτωβρίου, κατέληξε σε διαζύγιο το Σάββατο 19 Ιανουαρίου, χωρίς ποτέ οι δύο
πλευρές να φτάσουν στον γάμο που χρονικά υπολογιζόταν στα μέσα του ερχόμενου
Απριλίου (οπότε και αναμενόταν να επιτευχθεί η νομική συγχώνευση των δύο
τραπεζών).

Ένας από τους βασικούς κανόνες που χαρακτηρίζει όλα τα διαζύγια, είναι ότι «
ποτέ δεν φταίει μόνο ο ένας». Από την Εθνική υποστηρίζεται ότι «τα στελέχη της
Alpha Bank δεν κατανόησαν, όπως αποδείχθηκε στην πορεία, την ιστορική ευκαιρία
που παρουσιάσθηκε για τη δημιουργία ενός πανίσχυρου, σε ευρωπαϊκό επίπεδο,
χρηματοπιστωτικού ομίλου». Από την Alpha Bank, πάλι, υποστηρίζεται ότι «τα
στελέχη της Εθνικής παρανόησαν το ­ τυπικό και μόνο ­ κομμάτι της συγχώνευσης
που προέβλεπε την απορρόφηση της Τράπεζάς μας και το θεώρησαν ουσιαστικό».

Η άλλη προσφορά

Ο πρόεδρος της Alpha Bank, κ. Ι. Κωστόπουλος, στήριξε τις προσπάθειες για να σωθεί ο γάμος, μέχρι την τελευταία στιγμή

Στην αγορά, όλες τις προηγούμενες ημέρες, κυκλοφόρησαν φήμες ότι βασική αιτία
της αρνητικής αυτής εξέλιξης ήταν προσφορά ξένης τράπεζας που είχε στο συρτάρι
της η Alpha Bank και η οποία θα εμφανιζόταν άμεσα. Στην Εθνική δεν τις
πίστεψαν ποτέ, αλλά και επισήμως από τη διοίκηση της Alpha Bank δεν
επιβεβαιώθηκαν ­ και δικαίως, αφού ποτέ δεν υπήρξε τέτοια προσφορά. Η Goldman
Sachs, η οποία κατά το παρελθόν λειτούργησε για λογαριασμό της Alpha Bank, στο
πλαίσιο της διερεύνησης του ευρωπαϊκού χώρου για την αναζήτηση του κατάλληλου
στρατηγικού εταίρου, στο κρίσιμο διάστημα από τον Σεπτέμβριο του 2001 έως τις
19 Ιανουαρίου του 2002, δεν έκανε καμία απολύτως επαφή γι’ αυτόν τον σκοπό.
Κατά συνέπεια, δεν υπήρξε ποτέ πρόταση στη διοίκηση της ελληνικής τράπεζας,
ιδιαίτερα όταν οι συζητήσεις με την Εθνική είχαν φτάσει σε οριακό σημείο και
παρά τα όσα περί του αντιθέτου κυκλοφορούσαν στην αγορά, από διάφορες πηγές.

Ένας άλλος «μύθος» έχει να κάνει με τον ρόλο τού κ. Ζομπανάκη στις εξελίξεις
που έλαβαν χώρα, στο μεσοδιάστημα από την ανακοίνωση του «αρραβώνα» έως την
οριστικοποίηση του «διαζυγίου». Παλιός τραπεζίτης με πολύ καλές διασυνδέσεις
στον ευρωπαϊκό χώρο, ο κ. Ζομπανάκης εφέρετο, όλο το προηγούμενο κρίσιμο
διάστημα, ως κομιστής συγκεκριμένης «ξένης προσφοράς» (οι φήμες της αγοράς
έκαναν λόγο για την ιταλική τράπεζα Unicredito) για την Alpha Bank. Εν
προκειμένω, η αλήθεια εντοπίζεται μόνο στο γεγονός ότι διατηρεί καλές σχέσεις
με τη διοίκηση της τράπεζας. Από του σημείου αυτού, όμως, μέχρι εκείνου που
έφεραν τον κ. Κωστόπουλο να έχει γίνει αποδέκτης αυτής της προσφοράς, η
διαφορά είναι τεράστια.

Άλλοι μύθοι

Μύθος είναι, επίσης, ότι Καρατζάς και Κωστόπουλος διέκοψαν, έστω και
προσωρινά, τις μεταξύ τους επαφές, ακόμα και όταν η κατάσταση ήταν κρίσιμη. Οι
μεταξύ τους τηλεφωνικές συζητήσεις ήταν συνεχείς. Υπήρξε μέρα που συνομίλησαν
και τρεις φορές. Ακόμα και την Τετάρτη, 16 Ιανουαρίου, όταν ανεβλήθη η
προγραμματισμένη από το προηγούμενο βράδυ συνάντησή τους, ο λόγος δεν ήταν
κάποια μεταξύ τους ρήξη, όπως υποστηριζόταν.

Αντιθέτως, νωρίς το πρωί εκείνης της ημέρας, είχαν μιλήσει στο τηλέφωνο και
συμφώνησαν ότι θα ήταν προτιμότερο να αναβληθεί για αργότερα η συνάντηση, αφού
«με τις κάμερες και τα μικρόφωνα έξω από τις δύο τράπεζες, δεν είναι δυνατόν
να γίνει κουβέντα σε ήρεμους τόνους». Καλύτερη απόδειξη από το γεγονός ότι η
συνάντηση έγινε τελικώς, αλλά την επομένη το πρωί, αιφνιδιαστικά, και σε
ουδέτερο έδαφος, δεν υπάρχει.

Μύθο συνιστούν και τα περί συνεχούς παρέμβασης του Μεγάρου Μαξίμου στις
εξελίξεις. Η μοναδική επικοινωνία που σημειώθηκε με τους δύο πρωταγωνιστές,
ήταν τηλεφωνική και πραγματοποιήθηκε την κρίσιμη Δευτέρα 14 Ιανουαρίου,
προκειμένου να υπάρξει άμεση ενημέρωση για το θέμα.

Γεγονός αποτελεί ότι η έναρξη της θητείας του κ. Ν. Χριστοδουλάκη στο
υπουργείο της Πλατείας Συντάγματος σχεδόν συνέπεσε χρονικά με την ανακοίνωση
της πρόθεσης των δύο τραπεζών να προχωρήσουν σε συγχώνευση. Τότε, όμως, δεν
κράτησε αποστάσεις από το εγχείρημα, το οποίο από πολλούς θεωρήθηκε και ως
«προίκα» για μια επιτυχημένη θητεία, σε αντίθεση με την προσπάθεια
αποστασιοποίησης που αναλήφθηκε μετά την ανακοίνωση του οριστικού «διαζυγίου».
Το κρίσιμο βράδυ της Δευτέρας 14 Ιανουαρίου έκανε επαφές και με τις δύο
τράπεζες, προσπάθησε να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών και ανέλαβε
πρωτοβουλίες ώστε να βρεθεί λύση στο αδιέξοδο. Από το μεσημέρι του περασμένου
Σαββάτου, όμως – και αφού το «διαζύγιο» αποτελούσε ήδη πραγματικότητα –
προσπάθησε να μεταθέσει όλο το βάρος των ευθυνών, τονίζοντας ότι επρόκειτο για
καθαρά «επιχειρηματικό ζήτημα».

Γεγονός αποτελεί, επίσης, ότι στη Νέα Δημοκρατία ποτέ δεν χαιρέτησαν με
ιδιαίτερη ζέση το εγχείρημα και ότι σχεδόν πανηγύρισαν με το τελικό
αποτέλεσμα. Όμως, κορυφαία στελέχη της είχαν ενημερωθεί για το περιεχόμενό του
σχεδόν αμέσως μετά την επίσημη ανακοίνωσή του, καθώς λεπτομέρειες της
προσπάθειας είχε αναπτύξει ο ίδιος ο πρόεδρος της Alpha Bank κ. Κωστόπουλος
στον πρόεδρο του κόμματος Κ. Καραμανλή, παρουσία των Γ. Σουφλιά και Γ.
Αλογοσκούφη. Μάλιστα, το απόγευμα της 31ης Οκτωβρίου, όταν ανακοινώθηκε η
πρόθεση των δύο τραπεζών να προχωρήσουν σε συγχώνευση, ο κ. Κωστόπουλος
επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον πρόεδρο της Ν.Δ. και ήταν τότε που κανονίστηκε
η συνάντηση που προαναφέρθηκε και η οποία πραγματοποιήθηκε την αμέσως επόμενη
Δευτέρα. Γεγονός, όμως, είναι ότι τότε δεν εκφράσθηκε αντίθεση στο εγχείρημα,
αντίθετα με όσα ακολούθησαν την επομένη της επισημοποίησης του «διαζυγίου».

Επίσης, είναι λάθος να θεωρείται ότι στο σύνολό τους τα μέλη της διοίκησης της
Alpha Bank «πολέμησαν» τη συμφωνία με την Εθνική. Εκτός του κ. Κωστόπουλου,
που σχεδόν ποτέ δεν την αμφισβήτησε, τουλάχιστον δύο ακόμη μέλη τη στήριξαν
στο έκτακτο διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας, που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη,
15 Ιανουαρίου.

Γεγονός αποτελεί, όμως, ότι κορυφαία στελέχη και των δύο πλευρών αντήλλαξαν
μέσω τρίτων «κουβέντες», σε ορισμένες περιπτώσεις «βαριές», άλλοτε με αφορμή
διάφορα δημοσιεύματα και άλλοτε με αφορμή προωθούμενες λύσεις. Εκεί χάλασαν
και προσωπικές σχέσεις.

Γεγονός αποτελεί, τέλος, η «βεντέτα» που ξέσπασε μεταξύ των σωματείων των
εργαζομένων στις δύο τράπεζες. Αυτή, από κάποια στιγμή και έπειτα, μεταφέρθηκε
και στο Γενικό Συμβούλιο της ΟΤΟΕ, το οποίο χωρίσθηκε σε δύο στρατόπεδα.