Συγκλίσεις μισθών πολλών ταχυτήτων

Οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα θα καλύψουν, με τις αυξήσεις
που πήραν την περασμένη εβδομάδα, ένα αξιόλογο τμήμα της απόστασης που τους
χωρίζει από τους συναδέλφους τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πράγματι, ενώ η αύξηση
τού 3,2% της εισοδηματικής πολιτικής στο Δημόσιο είναι πολύ μικρή, οι 60.000
δραχμές που θα δοθούν σε 120.000 χαμηλόμισθους ως ειδικό επίδομα αλλάζουν
σημαντικά την εικόνα, αφού αντιστοιχούν σε αυξήσεις της τάξεως του 20% για
τους βασικούς μισθούς.

Άλλωστε, ο ίδιος ο προϋπολογισμός επιβεβαιώνει ότι οι αυξήσεις που
χορηγούνται, στην πραγματικότητα, στο σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, είναι
υψηλότερες από το ποσοστό του 3,2%, αφού το μισθολογικό κόστος (αν
συνυπολογισθούν χρονοεπιδόματα και άλλα επιδόματα και κίνητρα) προβλέπεται να
αυξηθεί κατά 6,5% περίπου.

Αυτό το συμπέρασμα δεν αναιρεί, φυσικά, το γεγονός ότι οι βασικοί μισθοί είναι
πενιχροί και ότι οι αμοιβές των δημοσίων υπαλλήλων απέχουν από τις αντίστοιχες
στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη και αν μετρηθούν με βάση την αγοραστική δύναμη που
αντιπροσωπεύουν. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, η
μέση αμοιβή του Έλληνα δημοσίου υπαλλήλου, υπολογιζόμενη σε μονάδες
αγοραστικής δύναμης, αντιστοιχεί στο 77% της αντίστοιχης μέσης ευρωπαϊκής.

Όμως, η απόσταση αυτή αντανακλά το επίπεδο παραγωγικότητας της ελληνικής
οικονομίας. Ο Έλληνας εργαζόμενος, έστω και χωρίς δική του ευθύνη, δεν παράγει
το ίδιο με τον Γερμανό. Αν η αμοιβή του φτάσει αυτόματα στο επίπεδο της
αμοιβής του Γερμανού, χωρίς να προηγηθεί αύξηση της παραγωγικότητας, το κόστος
θα το πληρώσει ο ίδιος. Γιατί, θα επιβαρυνθεί το κόστος παραγωγής των
ελληνικών προϊόντων, θα μειωθούν οι εξαγωγές και θα αυξηθούν αντίστοιχα οι
εισαγωγές και στο τέλος θα μειωθεί η ελληνική παραγωγή και θα χαθούν θέσεις
εργασίας.

Αυτό το γνωρίζει πολύ καλά η κυβέρνηση, η οποία αποφάσισε, ωστόσο, να
χορηγήσει το επίδομα των 60.000 παραβιάζοντας τη γενική κατεύθυνση της
εισοδηματικής της πολιτικής, είτε γιατί είχε αναλάβει σχετικές πολιτικές
δεσμεύσεις ­ στο συνέδριο του κόμματος ­ είτε γιατί θέλησε να στείλει μήνυμα
ότι βαδίζουμε στην πραγματική σύγκλιση, μετά την καθιέρωση του ευρώ.

Είναι ενδεχόμενο ο προϋπολογισμός να αντέξει το κόστος, το οποίο υπολογίζεται
σε 130 δισ. δρχ. Είναι, επίσης, πιθανό να μην επιβαρυνθεί υπερβολικά ο
τιμάριθμός εξαιτίας της αύξησης αυτής. Και είναι αρκετά βέβαιο ότι πάνω από
100.000 εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα, οι πιο χαμηλόμισθοι, θα είναι
ικανοποιημένοι από την εξέλιξη αυτή. Και το όφελος από την ικανοποίηση αυτή θα
το εισπράξει, ίσως, πολιτικά η κυβέρνηση.

Οι αδικημένοι

Αλλά είναι, επίσης, σίγουρο ότι δεν θα είναι καθόλου ικανοποιημένοι οι
εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, αν δεν εξασφαλίσουν και αυτοί ανάλογη
μεταχείριση. Με χαμηλότερους βασικούς μισθούς και αδυναμία άσκησης πολιτικής
επιρροής για την εξασφάλιση οικονομικών ωφελημάτων, οι ιδιωτικοί υπάλληλοι και
οι εργάτες είναι οι αδικημένοι της ιστορίας. Αυτό επιβεβαιώνεται, άλλωστε,
κάθε χρόνο από τα στοιχεία που δίνει στη δημοσιότητα το ίδιο το υπουργείο
Οικονομίας.

Οι πιέσεις που αναμένεται να ασκηθούν τώρα, για υψηλές αυξήσεις στον ιδιωτικό
τομέα, θα είναι ισχυρές και δικαιολογημένες. Αν, όμως, ικανοποιηθούν και αυτά
τα αιτήματα, θα γενικευθεί το πρόβλημα της επιβάρυνσης του παραγωγικού κόστους
και θα υπάρξουν έντονες πληθωριστικές πιέσεις.

Ένα άλλο θέμα που δημιουργείται με τη συγκεκριμένη επιδοματική τακτική που
εγκαινίασε το υπουργείο Οικονομικών, είναι ότι αναβάλλει, για άλλη μια φορά,
τη διαμόρφωση μιας εισοδηματικής πολιτικής βασισμένης στην αποδοτικότητα των
υπαλλήλων. Όταν όλοι παίρνουν το ίδιο επίδομα, είναι προφανές ότι αδικούνται
αυτοί που δουλεύουν περισσότερο. Και τα επιδόματα είναι το κατ’ εξοχήν
εργαλείο για να ανταμειφθεί η παραγωγικότητα.

Μπορεί να συμφωνήσει, ίσως, κανείς ότι η αύξηση των αμοιβών των χαμηλόμισθων
ήταν μια αναγκαία τονωτική ένεση για τη συγκεκριμένη, ομολογουμένως μη
προνομιούχο, κατηγορία εργαζομένων. Όμως, το αμέσως επόμενο βήμα πρέπει να
είναι η διαμόρφωση ενός μισθολογίου βασισμένου στην παραγωγικότητα.
Διαφορετικά, δημιουργείται άλλου είδους αδικία, την οποία υφίστανται όχι μόνο
οι ευσυνείδητοι δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά το σύνολο της οικονομίας.