«Ηθική» κλωνοποίηση

Σε σκωτσέζικο ντους μοιάζει να υποβάλει αυτές τις ημέρες τις ευαισθησίες
μας η ιατρική επιστήμη: από τη μία, η «ηθική κλωνοποίηση» και από την άλλη η
κατάψυξη ωοθηκών για μελλοντική χρήση…

Η έρευνα. Επιστήμονας εξετάζει την κυτταρική ανάπτυξη σε ένα αυγό κότας στο Ινστιτούτο Ρόσλιν, που κλωνοποίησε την προβατίνα Ντόλι

Μία ομάδα Αμερικανών επιστημόνων, μας πληροφορεί το περιοδικό «New
Scientist», ανακάλυψε ένα είδος ενήλικων βλαστικών κυττάρων το οποίο έχει
τις ίδιες δυνατότητες με τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα. Και αυτό σημαίνει ότι η
κλωνοποίηση για θεραπευτικούς σκοπούς, για τη θεραπεία ασθενειών όπως το
αλτσχάιμερ και η αρθρίτιδα, δεν θα επιβάλει, πλέον, τη χρησιμοποίηση
ανθρώπινων εμβρύων.

Μια άλλη ομάδα Αμερικανών επιστημόνων, μας πληροφορεί η επιθεώρηση
«Nature», κατόρθωσε για πρώτη φορά να φτιάξει μία «τράπεζα»
κατεψυγμένων ωοθηκών, στο πλαίσιο ενός πειράματος μεταμόσχευσης που θα
μπορούσε να «ακυρώσει» τη διαδικασία της εμμηνόπαυσης στις γυναίκες. Κι αυτό
σημαίνει ότι στο μέλλον οι γυναίκες θα μπορούν ενδεχομένως να τεκνοποιούν
ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία.

Το δίλημμα

Η πρώτη είδηση έρχεται να καθησυχάσει όσους αντιτίθενται, για ηθικούς λόγους,
στην κλωνοποίηση για θεραπευτικούς σκοπούς. Η δεύτερη, έρχεται να δημιουργήσει
νέα ηθικά διλήμματα. Ας τις εξετάσουμε, όμως, περισσότερο αναλυτικά:

Μία ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, με επικεφαλής την
Κάθριν Βερφάιγ, εντόπισε στον μυελό των οστών των ενηλίκων ένα είδος κυττάρων
τα οποία ονόμασε πολυδύναμα ενήλικα προγονικά κύτταρα (MAPC). Τα MAPC έχουν
τις ίδιες δυνατότητες διαφοροποίησης με τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα. Και οι
επιστήμονες ευελπιστούν τώρα ότι θα βρουν τρόπους να τα μετατρέψουν σε ιστούς
– μυ, χόνδρο, εγκεφαλικά κύτταρα – τους οποίους θα μπορούν, στη συνέχεια, να
μεταμοσχεύσουν και πάλι στον πάσχοντα. Η εν λόγω έρευνα βρίσκεται ακόμη σε
αρχικά στάδια και δεν έχει δημοσιευτεί σε κάποια επιστημονική επιθεώρηση.
Διεξάγεται όμως από μία έγκυρη επιστημονική ομάδα και έχει δεχθεί ήδη
ιδιαίτερα θετικές κριτικές.

Η «τράπεζα» των κατεψυγμένων ωοθηκών είναι περισσότερο αμφιλεγόμενη: μία ομάδα
επιστημόνων από το Ινστιτούτο Jones για την Αναπαραγωγική Ιατρική της Ιατρικής
Σχολής της Ανατολικής Βιρτζίνια, με επικεφαλής τον καθηγητή Ρότζερ Γκόσντεν,
κατάφερε να καταψύξει οκτώ ολόκληρες ωοθήκες ποντικών μέσα σε υγρό άζωτο και
να τις μεταμοσχεύσει στη συνέχεια σε γενετικά πανομοιότυπα ποντίκια. Τέσσερα
από τα τρωκτικά είδαν τη γονιμότητά τους να αποκαθίσταται και ένα έμεινε
έγκυο. Η ομάδα του Γκόσντεν ετοιμάζεται να επαναλάβει το πείραμα
χρησιμοποιώντας πρόβατα, το αναπαραγωγικό σύστημα των οποίων μοιάζει
περισσότερο με το δικό μας – και ευελπιστεί ότι σε τρία, περίπου, χρόνια, θα
ξεκινήσει κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.

Ποιες γυναίκες, όμως, θα μπορούσαν να ωφεληθούν μιας τέτοιας τεχνικής; Κατ’
αρχάς, όσες αντιμετωπίζουν κίνδυνο πρόωρης εμμηνόπαυσης καθώς και αυτές που
υποβάλλονται σε θεραπεία για καρκίνο – αντιμετωπίζοντας κίνδυνο στειρότητας.
Μία από τις ωοθήκες τους θα μπορεί να αφαιρείται και να καταψύχεται για τη
χρονική περίοδο που διαρκεί η θεραπεία, και να επανατοποθετείται αργότερα
προσφέροντας στις γυναίκες αυτές τη δυνατότητα τεκνοποίησης. Τίποτε, ωστόσο,
δεν θα εμποδίζει και μία καθ’ όλα υγιή νεαρή γυναίκα η οποία δεν επιθυμεί, για
παράδειγμα, να ανακόψει την επαγγελματική της πορεία κάνοντας ένα παιδί, να
καταψύξει μία ωοθήκη ώστε να μπορέσει να τεκνοποιήσει αργότερα, μετά την
εμμηνόπαυση. Κι εδώ, ακριβώς, είναι που προκύπτουν τα ηθικά διλήμματα.