Όσο – όσο, για έναν «άγγελο»

Ζητούνται γονείς. Χιλιάδες είναι τα παιδιά που μεγαλώνουν κάτω από άθλιες συνθήκες σε ιδρύματα των πρώην σοσιαλιστικών χωρών. Η ανάγκη επιβίωσής τους σε πολλές περιπτώσεις εξελίχθηκε σε εμπόριο βρεφών. Η φωτό είναι από site Internet

Τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 χιλιάδες Ελληνόπουλα φορτώνονταν σε καράβια
και έπαιρναν τον δρόμο για Αμερική (κυρίως), όπου υιοθετούνταν από άτεκνα
ζευγάρια. Σήμερα οι όροι έχουν αντιστραφεί. Τουλάχιστον 1.000 ζευγάρια κάθε
χρόνο στην Ελλάδα υιοθετούν παιδιά και από το εξωτερικό, ενώ σε αρκετές
χιλιάδες ανέρχεται ο αριθμός εκείνων που περιμένουν την ευκαιρία. Η ζήτηση
φέρνει την προσφορά και η προσφορά στη συγκεκριμένη περίπτωση κοστίζει ανάλογα
με τους εμπλεκόμενους και τον τόπο καταγωγής τού προς υιοθεσία βρέφους.

Οι αρμόδιες αρχές υπολογίζουν πως ένα παιδί («ένας θαυμάσιος άγγελος» όπως
αναφέρεται και στις σελίδες του Ίντερνετ) για υιοθεσία από την Κίνα, τη Ρωσία,
τη Ρουμανία, το Καζαχστάν κοστίζει από πέντε έως οκτώ εκατομμύρια.

Κύκλωμα

Γιατροί, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, Τσιγγάνοι, ανύπαντρες μητέρες και φυσικοί
γονείς, οι οποίοι αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, κατά κύριο
λόγο, αλλά και υπεύθυνοι ιδρυμάτων στο εσωτερικό και το εξωτερικό στήνουν με
τους δικούς τους κανόνες ένα ιδιότυπο κύκλωμα ιδιωτικών υιοθεσιών με
«ανθρωπιστικές διαθέσεις», οι οποίες όμως περνούν μέσα από παράνομες
διαδικασίες.

Οι υιοθεσίες, οι οποίες γίνονται μέσα από τα ιδρύματα «Μητέρα», «Άγιος
Στυλιανός», ΠΙΚΠΑ και ΕΟΠ δεν καλύπτουν ούτε το 10% της ζήτησης που υπάρχει.
Μόνο στο «Μητέρα» οι αιτήσεις κάθε χρόνο είναι περισσότερες από 400 (!), για
τον λόγο αυτό ένα ζευγάρι περιμένει τουλάχιστον τρία χρόνια. Έτσι μοιραία οι
ενδιαφερόμενοι κινούνται πλέον μόνοι τους στο εσωτερικό και το εξωτερικό.

Τσιγγάνοι

Πολλές οικογένειες Τσιγγάνων (Καλαμιώτη, Κεχαγιά, Δημητρίου, Ντάνου) δίνουν
για υιοθεσίες δεκάδες παιδιά με τη μεσολάβηση δικηγόρων αλλά και γιατρών. Οι
τιμές ανάλογες με την οικονομική κατάσταση της οικογένειας που θέλει να
υιοθετήσει. Από ένα έως και δέκα εκατομμύρια.

Με την κατάρρευση των σοσιαλιστικών καθεστώτων άλλαξαν πολλά. Μόνο στη
Ρουμανία υπήρχαν σε ιδρύματα περίπου 200.000 παιδιά, ορφανά ή άπορων
οικογενειών, τα οποία ζούσαν κάτω από άθλιες συνθήκες. Τότε οι υπεύθυνοι αυτών
των ιδρυμάτων αποφάσισαν να επιτρέψουν τις υιοθεσίες μεγάλου αριθμού παιδιών
και με τα έσοδα (κάθε οικογένεια πλήρωνε δύο έως πέντε χιλιάδες δολάρια) θα
κάλυπταν τις ανάγκες των υπολοίπων. Ανάλογες αποφάσεις πήραν η Ρωσία και η
Κίνα.

Και τουριστικά γραφεία

Η απρόσμενη προσφορά κινητοποίησε μια σειρά παραγόντων (ακόμη και τουριστικά
γραφεία οργάνωναν επισκέψεις σε ιδρύματα), οι οποίοι έναντι αμοιβής
αναλάμβαναν τις απαραίτητες διαδικασίες υιοθεσίας. Πεντακόσια γραφεία από
Ευρώπη και Αμερική αναλαμβάνουν να φέρουν κοντά στα παιδιά άτεκνα ζευγάρια.
Ενώ στη Ρουμανία, με αποφάσεις της κυβέρνησης, δημιουργούνται εταιρείες οι
οποίες αναλαμβάνουν τις υιοθεσίες. Στις σελίδες του Ίντερνετ χιλιάδες παιδιά
είναι προς υιοθεσία από διάφορες χώρες του κόσμου. Σύμφωνα με τα επίσημα
στοιχεία η Κίνα (δίνονται για υιοθεσία κυρίως κορίτσια), η Ρωσία και η
Ρουμανία είναι κατά σειρά οι χώρες που δίνουν τα περισσότερα παιδιά για
υιοθεσία.

Από τη Ρουμανία

Όπως ήταν φυσικό, χιλιάδες Έλληνες στράφηκαν «προς τη ρουμανική αγορά».
Σύμφωνα με στοιχεία της ελληνικής πρεσβείας στο Βουκουρέστι, την περίοδο
1993-1999 υιοθετήθηκαν από Έλληνες 460 παιδιά.

Τον τελευταίο καιρό και έπειτα από παρέμβαση της Αγγλίδας ευρωβουλευτού κ. Έμα
Νίκολσον σταμάτησαν οι υιοθεσίες μέχρι να αλλάξει το νομικό καθεστώς.

Εικονική γέννα

Εκτός από τη Ρουμανία, αρκετές είναι οι περιπτώσεις όπου οι οικογένειες με τη
βοήθεια γιατρών υιοθετούν παιδιά απο ανύπαντρες μητέρες, οι οποίες στην
πλειονότητά τους κατάγονται από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες. Με τη
μεσολάβηση γιατρών, το παιδί τοποθετείται αμέσως στην οικογένεια και στη
συνέχεια καλούνται οι κοινωνικοί λειτουργοί να αποφανθούν περί καταλληλότητας
ή όχι. Εκτός από αυτές τις περιπτώσεις «απόκτησης παιδιών», υπάρχει και αυτή
της εικονικής γέννας.

Φυσική και θετή μητέρα μπαίνουν μαζί στο μαιευτήριο και όλα γίνονται
«νομιμότατα». Μετά το τέλος του Εμφυλίου χιλιάδες ήταν τα παιδιά που εκλάπησαν
από τα διάφορα ιδρύματα και μέχρι σήμερα συνεχίζονται οι δίκες γι’ αυτό το
θέμα, κυρίως στη Θεσσαλονίκη.

Μεταξύ ιδιωτών

«Η διαφορά μεταξύ προσφοράς και ζήτησης παιδιών για υιοθεσία, η οποία με την
πάροδο του χρόνου διευρύνεται, είχε ως αποτέλεσμα τα τελευταία 15 χρόνια την
αύξηση των λεγόμενων “ιδιωτικών” ανεξάρτητων υιοθεσιών και συνακόλουθα την
εμπορία βρεφών που κατά καιρούς έρχεται στο φως της δημοσιότητας από
μεμονωμένα περιστατικά ή κυκλώματα που δρουν σ’ αυτό τον χώρο.

Συγκεκριμένα υπολογίζεται (διότι δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία) ότι τα τρία
τέταρτα των υιοθεσιών είναι μεταξύ ιδιωτών και μόνο το ένα τέταρτο γίνονται
από τα ιδρύματα. Επομένως μπορεί κανείς να υποθέσει και την έκταση των
οικονομικών συναλλαγών», αναφέρεται σε έκθεση του κέντρου «Μητέρα» για το
πρόβλημα.

Στην Ξάνθη

Παρά τις επισημάνσεις όμως, το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται χωρίς κανείς
να είναι σε θέση να το αντιμετωπίσει. Τα κυκλώματα βρίσκουν τρόπους να κάνουν
υιοθεσίες ακόμη και στο εξωτερικό. Στην Ξάνθη, την περίοδο αυτή, απασχολούν
την Εισαγγελία αρκετές περιπτώσεις υιοθεσιών από οικογένειες του εξωτερικού
(Αγγλία, Γερμανία) οι οποίες ερευνώνται. Μάλιστα, για πωλήσεις βρεφών στην
περιοχή έχουν συλληφθεί τρία άτομα. Συλλήψεις έγιναν και στη Θεσσαλονίκη και,
όπως υπολογίζεται, σε όλη τη χώρα οι δικαστικές αρχές ερευνούν 500 φακέλους υιοθεσιών.

«Τα βρέφη δεν είναι εμπόρευμα που εκτίθεται δημόσια»

Οικογένειες Τσιγγάνων. Μεταξύ των φακέλων που εξετάζονται από τις δικαστικές αρχές πολλοί είναι εκείνοι που αφορούν υιοθεσίες παιδιών συγκεκριμένων οικογενειών

Η παρέμβαση της Πολιτείας, με συγκεκριμένα μέτρα, θα μπορούσε στην πορεία να
περιορίσει το φαινόμενο των παράνομων υιοθεσιών, υποστηρίζει ο πρόεδρος του
Συλλόγου Κοινωνικών Λειτουργών κ. Δημήτρης Βεζυράκης.

«Η Πολιτεία θα πρέπει, για να περιοριστεί το φαινόμενο, να στηρίξει οικονομικά
τις οικογένειες που αδυνατούν να μεγαλώσουν ένα παιδί και αναγκάζονται να το
αφήσουν σε ιδρύματα ή να το πουλήσουν σε άτεκνα ζευγάρια. Έτσι κι αλλιώς, ένα
παιδί στοιχίζει στο ίδρυμα 5,5 εκατ. ετησίως», τονίζει.

Όμως, ο κ. Βεζυράκης επισημαίνει και έναν «άλλον καθοριστικό παράγοντα». «Οι
υιοθεσίες θα πρέπει να γίνονται με σκοπό να προστατευθεί το παιδί και όχι για
να καλυφθούν κάποιες άλλες ανάγκες. Τα βρέφη δεν είναι εμπόρευμα που εκτίθεται
δημόσια».

Αυτό που προβληματίζει ιδιαίτερα τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι το γεγονός ότι
ορισμένα ζευγάρια στις αιτήσεις που καταθέτουν στα ιδρύματα δίνουν και τις
περιγραφές των παιδιών που θέλουν να υιοθετήσουν. Ζητούν «βρέφη ξανθά με
γαλανά μάτια», απόλυτα υγιή ή παιδιά που ταιριάζουν στη δική τους εμφάνιση.

Προκειμένου να αποφεύγονται αγοραπωλησίες βρεφών, οι κοινωνικοί λειτουργοί
επιμένουν: «Πάγια άποψή μας είναι ότι η μόνη λύση στο πρόβλημα είναι η διά
νόμου απαγόρευση των ιδιωτικών υιοθεσιών ώστε να χτυπηθεί το εμπόριο των
βρεφών.

Άλλωστε, λόγοι κοινωνικής δικαιοσύνης επιβάλλουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι να
υιοθετούν μέσω αρμόδιων φορέων με τις ίδιες διαδικασίες».