Οι ΗΠΑ σαμποτάρουν τον Γαλιλαίο

Διαστημική διπλωματία. Αν δεν ληφθεί απόφαση στο επόμενο Συμβούλιο των Ευρωπαίων υπουργών Μετα-φορών, τον Μάρτιο, το πρόγραμμα Γαλιλαίος θα θαφτεί για πάντα

Η Ευρώπη είχε κάνει το πρόγραμμα Γαλιλαίος ακρογωνιαίο λίθο της νέας
διαστημικής στρατηγικής της. Εξαιτίας όμως πολιτικών δισταγμών, το σύστημα
αυτό, που επιτρέπει σ’ αυτόν που το χρησιμοποιεί να εντοπίζει με ακρίβεια τη
γεωγραφική θέση στην οποία βρίσκεται μέσω δορυφόρων, κινδυνεύει να θαφτεί
οριστικά.

Εντούτοις, όλα έμοιαζαν να πηγαίνουν καλά στις αρχές Νοεμβρίου, όταν οι
Ευρωπαίοι υπουργοί Διαστήματος ενέκριναν ένα τμήμα της χρηματοδότησής του
(μισό δισεκατομμύριο ευρώ για να ξεκινήσει η φάση της ανάπτυξης). Απροσδόκητα
όμως, οι ομόλογοί τους επί των Μεταφορών, που συνεδρίασαν στις 6 Δεκεμβρίου
στις Βρυξέλλες, αρνήθηκαν να εγκρίνουν τα ποσά που αναλογούσαν στην κάθε χώρα,
λέγοντας πως το πρόγραμμα δεν φαίνεται να συμφέρει οικονομικά. Η μεταστροφή
αυτή προκάλεσε την οργή της Γαλλίας. Ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας
μίλησε για κίνδυνο να καταστεί η Ευρώπη “υποτελής” στις Ηνωμένες Πολιτείες,
ενώ ο υπουργός Έρευνας Ροζέ-Ζεράρ Σβάρτσενμπεργκ επέκρινε τη δυσκινησία των
διαδικασιών λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά η Ευρωπαία Επίτροπος
Μεταφορών Λογιόλα ντε Παλάσιο ήταν η πιο δριμεία, αφού έδειξε με το δάκτυλο
τις ΗΠΑ, τις οποίες κατηγόρησε ότι τορπίλισαν το πρόγραμμα από τα παρασκήνια.

Στις αρχές Δεκεμβρίου, μερικές ημέρες πριν από τη Διάσκεψη Κορυφής των
Βρυξελλών, διάφοροι υπουργοί Άμυνας της Ε.Ε. έλαβαν μια επιστολή του Πολ
Γούλφοβιτς, δεύτερου στην ιεραρχία του Πενταγώνου, “η οποία διαβιβάσθηκε στο
(γαλλικό) υπουργείο Μεταφορών καθώς και στο πρωθυπουργικό γραφείο”, έγινε
γνωστό από το γραφείο του Γάλλου υπουργού Άμυνας Αλέν Ρισάρ.

Η επιστολή αυτή εφιστούσε την προσοχή να μη χρησιμοποιήσει το πρόγραμμα
Γαλιλαίος τις ίδιες συχνότητες με εκείνες που χρησιμοποιούνται στις
στρατιωτικές εφαρμογές του αμερικανικού συστήματος εντοπισμού γεωγραφικής
θέσης GPS (Global Positioning System). “Ήταν ένα επιχείρημα αποδεκτό, αλλά όχι
αξεπέραστο”, εξηγεί ο Ζαν-Κλοντ Γκιγκέ, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου
της γαλλικής Εθνικής Υπηρεσίας Συχνοτήτων. “Μολονότι το Γαλιλαίος προβλέπει
ένα σήμα ασφαλείας στην ίδια συχνότητα με το αμερικανικό σύστημα, η διαμόρφωσή
του δεν επρόκειτο να δημιουργήσει προβλήματα σ’ αυτό το τελευταίο”.

Πέρα από την επιμονή στις τεχνολογικές λεπτομέρειες, οι ΗΠΑ βλέπουν στο
πρόγραμμα Γαλιλαίος έναν ανταγωνιστή του GPS, που μέχρι σήμερα προσφέρεται
δωρεάν και έχει σχεδόν το μονοπώλιο. Η Ρωσία διαθέτει ένα παρόμοιο εργαλείο,
το Glonass, αλλά η λειτουργία του είναι αμφίβολη, καθώς την εξασφαλίζουν μόνον
έξι δορυφόροι. “Τίποτε δεν διασφαλίζει ότι το GPS θα παραμείνει αιωνίως
δωρεάν”, λέει ο Ζιλ Γκαντελέ, εκπρόσωπος της Λογιόλα ντε Παλάσιο.

“Η Ευρώπη πρέπει λοιπόν να αναρωτηθεί αν θέλει να συνεχίσει να εξαρτάται από
το αμερικανικό σύστημα ή να αποκτήσει τη δική της τεχνολογία”. Εξάλλου ο
Ευρωπαίος Γαλιλαίος θα είναι μάλλον πολιτικός παρά στρατιωτικός και θα έχει
συνεπώς ένα φάσμα εφαρμογών πολύ ευρύτερο (εντοπισμός της θέσης οχημάτων,
διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας, προσωπικές επικοινωνίες, υπηρεσίες
διάσωσης και πολιτικής προστασίας, μεταφορά ενέργειας, γεωργία και αλιεία),
μεγαλύτερη ακρίβεια (από 5 ως 10 μέτρα) και κυρίως άμεση αποδοτικότητα.
Σύμφωνα με μια μελέτη της εταιρείας ορκωτών λογιστών PricewaterhouseCoopers, η
οποία δόθηκε στη δημοσιότητα λίγες ημέρες πριν από το περίφημο Συμβούλιο των
Βρυξελλών της 6ης Δεκεμβρίου, αν η συνολική προβλεπόμενη επένδυση είναι 3,6
δισεκατομμύρια ευρώ – για 30 δορυφόρους σε μέση τροχιά (σε ύψος 21.000 χλμ.)
-, η οικονομική απόδοση θα είναι πέντε φορές μεγαλύτερη (18 δισεκατομμύρια).
“Από αυστηρά τεχνολογική άποψη, η Ευρώπη θα έπαιρνε ένα προβάδισμα πολλών ετών
σε σχέση με το αμερικανικό GPS, αλλά λόγω της καθυστέρησης της χρηματοδότησης
του Γαλιλαίου, αυτό το προβάδισμα μειώνεται”, λέει ο Ζιλ Γκαντελέ. Και
φαίνεται πως φτάσαμε στο κρίσιμο σημείο: αν δεν ληφθεί απόφαση στο επόμενο
Συμβούλιο των υπουργών Μεταφορών, τον Μάρτιο, το πρόγραμμα Γαλιλαίος θα θαφτεί
για πάντα.