Με άποψη, αλλά δίχως καθόλου γνώση
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
|
Η Ιστορία. «Το Βιετνάμ, που έχυσε ποτάμια αίματος συγκρου-όμενο απ’ ευθείας |
Πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύθηκε μια έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που
διαπιστώνει πως οι Έλληνες διαβάζουν λιγότερο και αισθητά μάλιστα λιγότερο
από όλους τους άλλους Ευρωπαίους. Σε καμία όμως περίπτωση οι Έλληνες δεν έχουν
λιγότερο απόλυτες γνώμες επί παντός του επιστητού από τους υπόλοιπους
Ευρωπαίους. Το αντίθετο μάλιστα. Σε κάθε σχεδόν ζήτημα τοποθετούνται οι πάντες
με απολυτότητα ωσάν ειδήμονες με συγκεκριμένες εμπειρίες και γνώσεις. Από τα
πράγματα γίνεται φανερό πως κάτω από τέτοιες συνθήκες οι όποιες απαραίτητες
μεταρρυθμίσεις γίνονται εξαιρετικά δύσκολες, ενώ τα αυτονόητα για άλλες
κοινωνίες και λαούς εδώ παρουσιάζονται σαν ακατανόητα και εξωπραγματικά.
Τελευταία τα πράγματα έχουν φθάσει σε σχεδόν οριακό επίπεδο. Σε πρόσφατη
έρευνα των “ΝΕΩΝ” για την παγκοσμιοποίηση, πάνω από το 60% των ερωτηθέντων
εξέφρασαν την αντίθεσή τους προς το διεθνές αυτό φαινόμενο. Στην ίδια όμως
έρευνα σχεδόν το σύνολο όσων ρωτήθηκαν βεβαιώνουν πως δεν γνωρίζουν τι ακριβώς
είναι η παγκοσμιοποίηση. Είναι φανερό πως εθνοπολιτιστικά στερεότυπα, όπως
λ.χ. η αντίθεση προς την Αμερική και προς κάθε τι που προέρχεται από τη Δύση,
επηρεάζει άμεσα τις αντιλήψεις του κόσμου και τη στάση του απέναντι στα
διάφορα γεγονότα. Εν τούτοις, σε ορισμένα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τον
καθημερινό χαβαλέ και την ξεκούραστη τιποτολογία, όπως λ. χ ο απίθανος Big
Brother, τα δυτικά προϊόντα ελκύουν και προκαλούν ενθουσιασμό!!
Δεν χωράει λοιπόν αμφιβολία πως το θέμα δεν έχει να κάνει με συνειδητές
επιλογές εθνικού ή ελληνοκεντρικού χαρακτήρα. Περισσότερο συνδέεται με
αμυντικές αντιλήψεις ενός λαού, κληρονόμου ενός ένδοξου ιστορικού παρελθόντος,
που προσπαθεί να δικαιολογήσει τις αποτυχίες της σύγχρονής του ιστορίας
επικαλούμενο εξωτερικές επεμβάσεις και σκοτεινές διεθνείς συνωμοσίες. Σε
μεγάλο βαθμό η στάση αυτή προσομοιάζει με τον τρόπο που οι ακραίοι ισλαμιστές
αντιμετωπίζουν τη Δύση και τις ΗΠΑ. Πεπεισμένοι πως εκφράζουν το υψηλότερο
πολιτιστικό προϊόν από καταβολής ανθρωπότητας, δεν τους είναι δυνατόν να
χωνέψουν πως πολιτικά είναι απόλυτα περιθωριοποιημένοι και από πλευράς
διεθνούς οικονομικής δύναμης και γενικότερης αναγνώρισης εκμηδενισμένοι (βλ.
σχετ. Timur Kuran, “The Cultural Undertow of Muslim Economic Rage”, στο
National Review, 12 Δεκεμβρίου 2001 και Bernard Lewis, “The Roots of Muslim
Rage”, στην ιστοσελίδα, www.
andrianopoulos. gr). Το ένδοξο παρελθόν, όταν συναντάται με ένα έντονα
προβληματικό παρόν και ένα εξαιρετικά δύσκολο μέλλον, προκαλεί συγκλονιστικές
αναταράξεις που συχνά απολήγουν είτε σε σύνδρομα οξείας επιθετικότητας είτε σε
στάσεις έντονης ξενοφοβίας.
Ο αντιαμερικανισμός είναι ένα καθαρό παράδειγμα αυτής της περίεργης στάσης.
Πολλοί επιχειρούν να δικαιολογήσουν τις αντιδράσεις αυτές των νεώτερων Ελλήνων
πάνω στη βάση του πρόσφατου πολιτικού μας παρελθόντος. Πως δηλ. η κυπριακή
τραγωδία και η επτάχρονη δικτατορία των συνταγματαρχών χρεώνονται από τον μέσο
Έλληνα στον αμερικανικό παράγοντα κι αυτό προκαλεί την μόνιμα καχύποπτη στάση
απέναντι στις επιλογές της Δύσης. Η δικαιολόγηση όμως αυτή δεν είναι επαρκής.
Πώς είναι δυνατόν οι Έλληνες να εξακολουθούν να αντιπαθούν τις ΗΠΑ για τα
γεγονότα αυτά, ενώ λ.χ. το Βιετνάμ, που έχυσε ποτάμια αίματος συγκρουόμενο απ’
ευθείας για πάνω από δέκα χρόνια με τον αμερικανικό στρατό, υιοθετεί σήμερα
σχεδόν ακραίες φιλοαμερικανικές στάσεις; Το ίδιο ισχύει για την Ιαπωνία, που
βρέθηκε για χρόνια κάτω από αμερικανική κατοχή ενώ δύο αμερικανικές ατομικές
βόμβες ξεκλήρισαν εκατοντάδες χιλιάδες ανύποπτους πολίτες της, καθώς και για
τη Χιλή, τη Βραζιλία και την Κορέα, που για πολλά χρόνια έζησαν κάτω από
δικτατορίες που είχαν τη στήριξη του αμερικανικού παράγοντα. Εν τούτοις, σε
καμία από τις χώρες αυτές δεν υπάρχει το κλίμα της αντιδυτικής μισαλλοδοξίας
που κυριαρχεί για τόσα χρόνια στην Ελλάδα.
Το ελλειμματικό σύστημα της παιδείας μας με την παραφουσκωμένη προγονολατρεία
και την προσπάθεια δικαίωσης κάθε εθνικής αδεξιότητας (η άγνοια λ.χ. για το
“σκοτεινό” 1897 είναι χαρακτηριστική βλ. σχετ. Γ. Γιαννουλόπουλου, “Η
Ευγενής μας Τύφλωσις”, Αθήνα: Βιβλιόραμα, 1999) διαιωνίζει τις χίμαιρες του
“εκλεκτού” λαού. Ταυτόχρονα διαχέει την ημιμάθεια και την απόσταση από τη
γνώση εθίζοντας τους νέους ανθρώπους στην αντιπάθεια του βιβλίου, που το
αντικρύζουν πλέον σαν κάποιο είδος καταναγκαστικής επιλογής.
«Εθνικοί ήρωες»
Όσοι μελετούν, προβληματίζονται και ψάχνουν, εξ ορισμού λογίζονται σαν
περίεργοι, ύποπτοι και συχνά “ανιστόρητοι”. Όσα δεν συμβαδίζουν με την κοινή
αντίληψη δεν είναι απλά αιρετικά ή έστω προκλητικά. Αντίθετα, σχεδόν αμέσως
βαφτίζονται ύποπτα και μερικές φορές μάλιστα και εθνικά επικίνδυνα. Την ίδια
ώρα αναδεικνύονται σε εθνικούς περίπου ήρωες, με πανελλήνια απήχηση και
αποδοχή, δώδεκα απόλυτα επίπεδα νεαρά άτομα που πέρασαν μερικές εβδομάδες
αραχτά σε καναπέδες, εκστομίζοντας πληκτικές κοινοτοπίες και κάνοντας πράξη το
κρυφό όνειρο μερικών χιλιάδων συμπολιτών τους να τρώνε δηλ., να κοιμούνται,
να κουτσομπολεύουν και να μην κάνουν απολύτως τίποτε άλλο.
Η διάδοση της γνώσης οφείλει να γίνει στόχος μιας μεγάλης εθνικής
σταυροφορίας. Για να αντέξει η Ελλάδα στις προκλήσεις που έρχονται, είναι
απαραίτητο ο λαός μας να συνειδητοποιήσει την πραγματική του θέση στον κόσμο.
Δίχως γνώση κάτι τέτοιο θα είναι αδύνατο. Και τότε η προσαρμογή θα είναι
επίπονη και το κοινωνικό και ανθρώπινο κόστος τεράστιο. Η φοβία του σύγχρονου
κόσμου και η νοσταλγική ενατένιση προς το παρελθόν που χαρακτηρίζει τα
μηνύματα που εκπέμπουν πολλοί ταγοί της κοινωνίας μας θα καταπολεμηθεί μονάχα
από μια κοινωνία που έχει κατακτήσει τη γνώση και αντιδρά με έντονο
σκεπτικισμό σε κάθε τέτοιου είδους αναχρονιστικές εξαγγελίες. Γι’ αυτό είναι
εξαιρετικά ενθαρρυντικό το γεγονός πως η τελευταία έρευνα του πολιτικού
βαρόμετρου της εταιρείας ALCO αναδεικνύει τα προβλήματα της παιδείας στην
κορυφή του ενδιαφέροντος της ελληνικής κοινής γνώμης. Το ένστικτο του κόσμου
ευτυχώς εξακολουθεί να λειτουργεί αποτελεσματικά…
Google news
