Δρόμοι

Η γη του Ισραήλ…

… και της Παλαιστίνης κατοικείται από μια μνήμη φορτωμένη με πάθη, με
μίση και με αίμα. Το ιερό είναι απαιτητικό: έχει ανάγκη από μάρτυρες κι από
απάρνηση. Προς το παρόν, μόνο οι νεκροί, κυρίως τα αθώα θύματα, παιδιά ή
έφηβοι, τρέφουν αυτή τη γη με το αίμα τους, λες και η ιστορία χρειάζεται τη
θυσία τους για να προχωρήσει. Όσο για την απάρνηση, αυτόν τον μυστικισμό της
προσφοράς και της εξύψωσης, έχουμε πολύ δρόμο για να τη φτάσουμε.

Το μίσος είναι…

… γόνιμο, γράφει ο Μαροκινός συγγραφέας Ταχάρ Μπεν Τζελούν στη «Μοντ».
Βρίσκεται στα πρόσωπα και στις καρδιές, νικά τον χρόνο και τη λογική. Είναι
εύκολο, κυκλοφορεί με αλαζονεία και φορτίζει τον λόγο τόσο του ενός
στρατοπέδου όσο και του άλλου. Οι ρίζες του είναι βαθιές. Ορισμένοι το
χρονολογούν εδώ και χιλιάδες χρόνια, άλλοι κρατούν μια μοιραία ημερομηνία:
1948, χρονιά που 726.000 Παλαιστίνιοι ξεριζώθηκαν από τη γη τους κι έγιναν
πρόσφυγες. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι να τεθούν σε αντιπαράθεση δύο λαοί
που διεκδικούν την ίδια γη, αλλά να προσπαθήσουμε να φανταστούμε ένα μέλλον
που δεν θα προσπαθεί να εκδικηθεί για το παρελθόν, είτε το μακρινό είτε το
κοντινό.

Αυτή τη στιγμή…

… εφαρμόζεται στο Ισραήλ και στην Παλαιστίνη ο νόμος της ανταπόδοσης,
το «οφθαλμόν αντί οφθαλμού», με όλο και μεγαλύτερη αγριότητα. Μπροστά στην
ήττα της λογικής, το πιθανότερο είναι ότι ούτε η Αμερική ούτε τα Ηνωμένα Έθνη
μπορούν να κάνουν κάτι, τουλάχιστον προς το παρόν. Αυτό που χρειάζεται,
σημειώνει ο Ταχάρ Μπεν Τζελούν, είναι να σταματήσουν τα πάντα, τόσο οι
επιθέσεις αυτοκτονίας των Παλαιστινίων όσο και τα αντίποινα των Ισραηλινών,
και να υπάρξει μια περίοδος απάρνησης, με την έννοια της περισυλλογής, μια
περίοδος προσευχής γι’ αυτούς που πιστεύουν και προβληματισμού για όλους.
Πρέπει να σκεφτούμε το μέλλον των παιδιών, τόσο των Παλαιστινίων όσο και των
Ισραηλινών. Τα παιδιά αυτά έχουν το δικαίωμα να απαιτήσουν από τους ενήλικες
ένα μέλλον ειρήνης και δικαιοσύνης, όχι ένα μέλλον εκδίκησης και αντεκδίκησης.
Έχουν το δικαίωμα να ζήσουν δίπλα – δίπλα, ίσως και να συνυπάρξουν. Και αυτή η
συνύπαρξη καλλιεργείται, δεν παραχωρείται.

Αν η κατοχή…

… των εδαφών και ο εξευτελισμός των ανθρώπων συνεχιστούν, αν τα
ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών εξακολουθήσουν να μην εφαρμόζονται, αν τα σπίτια
δεν πάψουν να ανατινάζονται σε καταπάτηση κάθε έννοιας δικαιοσύνης, αν νέοι
άνθρωποι εξακολουθήσουν να θυσιάζουν τη ζωή τους με στόχο να πάρουν μαζί τους
τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό αθώων, αν η ανάγνωση της Ιστορίας συνεχίσει να
γίνεται με παραμορφωτικούς φακούς, τότε κανένα κράτος δεν θα επιβιώσει, κανείς
λαός δεν θα νικήσει. Η τραγωδία θα είναι απερίγραπτη. Η λύση μπορεί να έλθει
μόνο από μια αλλαγή πολιτικής του Ισραήλ, από αλλαγή νοοτροπίας, από
δημιουργική φαντασία και πολιτικό θάρρος.