Διαστάσεις Ο Λαρς Βιλκς θύμωσε

Στο Κούλα-μπεργκ. Ο Σουηδός ιστορικός κρατά ένα από τα έργα τέχνης του

Είναι περίεργος άνθρωπος ο Λαρς Βιλκς. Προκλητικός. Με μια ιδιότυπη αίσθηση
της ελευθερίας. Και με άριστη γνώση των δημοσίων σχέσεων. Εδώ και χρόνια, ας
πούμε, ο Σουηδός αυτός ιστορικός της τέχνης καταφέρνει να μιλούν γι’ αυτόν
τόσο στη χώρα του όσο και στον υπόλοιπο κόσμο, στήνοντας γλυπτά σε
απαγορευμένες ζώνες. Το αγαπημένο του μέρος είναι το Κούλαμπεργκ, ένας τόπος
ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, στη Νότια Σουηδία. Για πρώτη φορά πήγε εκεί το
1980 και έστησε ένα έργο φτιαγμένο από ξύλα που προέρχονταν από ναυάγια, το
Nimix. Το έκρυψε μάλιστα τόσο καλά, ώστε οι αρχές έκαναν δύο χρόνια να το
ανακαλύψουν. Στο μεταξύ, το γλυπτό είχε μετατραπεί σε ένα εντυπωσιακό
συγκρότημα πύργων, ύψους 15 μέτρων και βάρους 70 τόνων, εφοδιασμένο με στοές
που έφταναν σε μήκος τα 150 μέτρα.

Το 1986, ο Βιλκς πούλησε το κατασκεύασμά του στον Christo, περιπλέκοντας το
έργο των αρχών, και ξεκίνησε για άλλες περιπέτειες λίγο πιο πέρα. Το
καινούργιο του γλυπτό λεγόταν Arx, ήταν φτιαγμένο από 300 τόνους πέτρας και
μπετόν, και ίσως να μην ήξερε ούτε ο δημιουργός του πώς να το χαρακτηρίσει,
μέχρι που ένας επισκέπτης το αποκάλεσε «πέτρινο βιβλίο». Και πάλι οι αρχές
αντέδρασαν, και πάλι ο Βιλκς πούλησε το έργο του, αυτήν τη φορά σε 300
διαφορετικούς αγοραστές, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερο πονοκέφαλο στη χώρα του.
Το πιο φιλόδοξο έργο του, όμως, αποκαλύφθηκε πριν από τρία χρόνια. Λεγόταν
Ομφαλός, ήταν μια πέτρινη στήλη ύψους 1,60 μέτρων που έμοιαζε λίγο με πόδι
ελέφαντα, και ο Βιλκς δεν είχε καμιά αμφιβολία για το νόημά του: δήλωνε το
κέντρο της Γης. Γι’ αυτό και τοποθετήθηκε στη Λαντόνια, το ανεξάρτητο έδαφος
ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου που ίδρυσε ο Βιλκς το 1996, εφοδιάζοντάς το με
εικονική κυβέρνηση και 5.500 εγγεγραμμένους πολίτες…

Ύστερα από προσφυγή του ιδρύματος που διαχειρίζεται την περιοχή, ένα
δικαστήριο έκρινε, τον Σεπτέμβριο του 1999, ότι ο Ομφαλός πρέπει να
απομακρυνθεί από τον προστατευόμενο χώρο στον οποίο είχε τοποθετηθεί. Ο Βιλκς
προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο, αλλά χωρίς επιτυχία. Αποφάσισε τότε να πέσει
μαχόμενος: εκφράζοντας τη διαμαρτυρία του γι’ αυτήν τη «γραφειοκρατική
βαρβαρότητα», και τιμώντας ταυτόχρονα τα εκατοντάχρονα του βραβείου Νομπέλ, θα
ανατίναζε στις 10 Δεκεμβρίου τον Ομφαλό με 100 κιλά δυναμίτη, την ουσία που
εφηύρε ο διάσημος συμπατριώτης του. Αλλά δεν πρόλαβε: την παραμονή, ένα πλοίο
που είχε ναυλωθεί από την Εφορία «απήγαγε» σε πλήρη μυστικότητα το γλυπτό και
το μετέφερε στο Έλσινγκμποργκ, μια πόλη της Νότιας Σουηδίας. Και σαν να μην
έφτανε αυτό, έστειλε στον καλλιτέχνη τον λογαριασμό: 9.500 ευρώ.

Οι άνθρωποι αυτοί είναι φασίστες, κραυγάζει ο Βιλκς. Και εντελώς άσχετοι από
τέχνη. Γι’ αυτό και σκοπεύει να τους μηνύσει. Είναι άλλωστε αρχηγός κράτους,
έχει αυξημένα δικαιώματα.