[ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ]

Γράμμα ατό την Αμερική, συνέχεια πρώτη: τι είναι ο άνθρωπος; Ως μέγεθος
τίποτε, μπροστά σ’ αυτά τα τεράστια κτίρια που υψώνονται παντού στη Νέα Υόρκη.
Σιγά την ανακάλυψη, θα σκεφθεί κάποιος. Προφανώς. Μόνο που αν δεις αυτή την
πρόχειρη παράγκα που έχουν στήσει πάνω σε μια ξύλινη εξέδρα οι Αμερικανοί για
τα θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης, τότε καταλαβαίνεις ότι δεν είναι τίποτε
ο άνθρωπος. Μια μικρούλα αναφορά, ένα χάραγμα με στιλό πάνω σ’ ένα καραβόπανο.
Εκεί όπου είναι τοποθετημένες οι σημαίες με τις εθνικότητες όλων όσοι χάθηκαν
στο τρομερό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου. Μαζί με κουκλάκια, καρδούλες,
σημαιάκια, φωτογραφιούλες, ποιήματα ηρωικά και πένθιμα – τούτος ο χώρος
Πολυτεχνείο θυμίζει…

«Γραμμούλες» και τυχερός

Ο Έλληνας τους δικούς του θα κοιτάξει, τι τον ενδιαφέρει ποιος χάθηκε από την
Γκάνα, που βρίσκεται πάνω από το Greece. Το βλέμμα στη γαλανόλευκη, κι ύστερα
η προσπάθεια να καταλάβεις τι μπόρεσε να χωρέσει από λέξεις στις λευκές
γραμμές. Για τον πόνο, την απώλεια, τη θλίψη, τον σπαραγμό, ακόμη και τον
θυμό. Ο Στιβ, η Έλεν, ο Κώστας, ο Νικ, τόσα παιδιά – μια μικρή γραμμούλα πια,
τίποτε περισσότερο. Πιο «τυχερός» απ’ όλους ο Costas Ekonomou, που τον έκανε
θέμα, μετά φωτογραφίας, κάποιο περιοδικό, και οι δικοί του την έκοψαν και την
καρφίτσωσαν πάνω στο πανί, δίπλα από τη σημαία μας. Άτυχοι εκείνοι που χάθηκαν
και που κατάγονταν από το Πράσινο Ακρωτήριο – τα ονόματά τους δεν φαίνονται,
τα κάλυψε η φωτογραφία του Costas…

Έλληνας για τα ερείπια

Τι είναι ο άνθρωπος μπροστά, όχι στα κτίρια που κρέμονται από πάνω του, αλλά
σ’ αυτή την τεράστια τρύπα που είναι σήμερα στον χώρο όπου υψώνονταν τα
«Δίδυμα» – το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου; Τίποτε δεν είναι. Τους βλέπεις να
πηγαινοέρχονται με τον ρυθμό του μυρμηγκιού, να κουβαλάνε, να σκάβουν, να
πετάνε, και σκέφτεσαι ότι έτσι όπως σκάβουν 24 ώρες το 24ωρο αδύνατο να
σταματήσουν. Θα την τρυπήσουν τη γη και θα βγουν από κάτω…

Ένας δικός μας, ονόματι Βελιβασάκης, Κρητικός, έχει αναλάβει το δύσκολο έργο
να καθαρισθεί ο χώρος από τα ερείπια. Αυτός ενημέρωσε τον Κ. Σημίτη και την
υπόλοιπη αποστολή για τις εργασίες. Που θέλουν ακόμη ένα τετράμηνο για να
ολοκληρωθούν…

Για να παραμείνουν δυνατοί

Γράμμα από την Αμερική, συνέχεια δεύτερη: «Της πατρίδος μου η σημαία έχει
χρώμα γαλανό, και στη μέση χαραγμένο έναν κάτασπρο σταυρό». Των Αμερικανών, τη
γνωρίζετε. Λευκές και κόκκινες λωρίδες, και πάνω αριστερά μέσα σε μπλε φόντο
τα πενήντα αστεράκια, όσα και οι πολιτείες της χώρας. Δεν βάζει ο νους του
ανθρώπου πόσα εκατομμύρια των εκατομμυρίων σημαίες αναρτήθηκαν παντού, μετά
την 11η Σεπτεμβρίου. Παντού, όμως, ε; Σε μαγαζιά, σε εστιατόρια, καφέ,
γραφεία, σπίτια, μπαλκόνια, αυτοκίνητα, δημόσια κτίρια, τρένα, αεροπλάνα, ταξί
– δεν υπάρχει σημείο όπου να μην είναι αναρτημένη μια σημαία. «Αποτέλεσμα
εθνικιστικής έξαρσης;», ρωτάς. «Προσπάθεια να δείξουν ότι παραμένουν δυνατοί»,
η απάντηση. Σ’ εμάς πάλι, και σε καλό και σε κακό, η σημαία, αν έχουμε,
διπλωμένη σε κάνα συρτάρι θα βρίσκεται…

Δραματικές αλλαγές

Και η ζωή; Η ζωή έχει αλλάξει δραματικά. Τίποτε δεν είναι όπως πριν, και
προφανώς θα περάσουν πολλά χρόνια για να ξαναγίνει, αν γίνει, όπως παλιά. Για
τη Νέα Υόρκη ειδικά, την πόλη που δεν κοιμάται ποτέ, η αλήθεια πια είναι ότι
κοιμάται, κι ότι κοιμάται νωρίς. Πολύ νωρίς. Απόδειξη ότι και στο Βίλατζ θα
βρεις εύκολα να ακούσεις τζαζ, και στο Μπρόντγουεϊ δεν υπάρχουν πια ατέλειωτες
ουρές στα ταμεία ή ταμπέλες ότι τα εισιτήρια έχουν εξαντληθεί. Οι άνθρωποι
κλείνονται στα σπίτια τους – εκεί όπου θηριώδη δελτία ειδήσεων τους
τροφοδοτούν με εικόνες και «ειδήσεις» ενός πολέμου, που όλο ακούν ότι
τελειώνει και τελειωμό δεν έχει…

Ξεχνούν τα δικά τους

Εκείνο, πάντως, που θέτουν οι Αμερικανοί σε κάθε ευκαιρία είναι πώς γίνεται
μια χώρα της Δύσης, όπως η Ελλάδα, να εμφανίζει θαυμαστές του Οσάμα Μπιν
Λάντεν, και σε δημοσκοπήσεις αρκετοί να επιχαίρουν για ό,τι τους βρήκε εκείνο
το ζοφερό πρωινό της 11ης Σεπτεμβρίου. Τους φαίνεται αδιανόητο, και ο Κώστας
Σημίτης κλήθηκε να δώσει απαντήσεις γι’ αυτό το φαινόμενο που εκείνοι το
ονομάζουν αντιαμερικανισμό. Άντε τώρα να κάτσεις να τους εξηγήσεις για όσα
έκανε η ωραία τους χώρα στη δική μας, την εποχή που αυτοί διαβιούσαν εν ειρήνη
και ασφαλεία. Από Εμφύλιο και αποσταθεροποίηση, μέχρι χούντα και Αττίλα στην
Κύπρο. Τώρα που αυτοί αισθάνονται ανασφαλείς ήρθε η ώρα να καταλάβουν τι ήταν
όλα αυτά τα χρόνια η πατρίδα τους για τις μικρότερες χώρες: ένα αφεντικό.
Σκληρό, χωρίς ανθρωπιά…

Νοσταλγείς Ολυμπιακή

Μεγάλη υπόθεση, πάντως, η ανασφάλεια στον άνθρωπο. Φτάνεις στο αεροδρόμιο, και
βλέπεις αυτά τα πάνοπλα κομάντο να περιφέρονται νωχελικά με κάτι τεράστια
αυτόματα όπλα στα χέρια, ζωσμένα κάθε είδους πυρομαχικά, κι αναρωτιέσαι τι
αισθήματα προκαλούν: της ασφάλειας ή της απόλυτης ανασφάλειας; Κι ύστερα στις
εσωτερικές πτήσεις. Οι οδηγίες του πιλότου πριν από την απογείωση, σαφείς και
αυστηρές: κανείς δεν σηκώνεται από τι θέση του, για οποιονδήποτε λόγο, ακόμη
και τον πλέον προσωπικό. Δεμένος, και χωρίς δεύτερη κουβέντα. Αν σηκωθεί,
αλίμονο σ’ αυτόν και στους υπόλοιπους επιβάτες. Ολυμπιακή και πάλι Ολυμπιακή.
Προβληματική, ναι, αλλά ανθρώπινη και φιλική. Και, κυρίως, δική μας…