Νestle: ο ελβετικός γίγαντας χρειάζεται… δίαιτα

Ο ελβετικός γίγαντας τροφίμων Nestle (με πωλήσεις ύψους 50 δισεκατομμυρίων
δολαρίων) εξαγόρασε πέρυσι, έναντι 10,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, την
αμερικανική Ralston Purina, ενισχύοντας τη μετοχή του, η οποία αποκαλείται από
τους αναλυτές και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ως «ασφαλές καταφύγιο». Ο κλάδος
τροφίμων παρέχει εγγύηση σε περιόδους οικονομικής ύφεσης και η Nestle, στα
τελευταία 135 χρόνια, δεν πλήρωσε μέρισμα μόνο δύο χρονιές. Και κάτι ακόμη
καλύτερο: ο Πίτερ Μπράμπεκ-Λέτμαθι, διευθύνων σύμβουλος της Nestle, από το
1997 που ανέλαβε τα ηνία της, αύξησε τα κέρδη της (ξεπέρασαν τα 3,5
δισεκατομμύρια δολάρια) και ενίσχυσε την τιμή της μετοχής, η οποία
διαπραγματεύεται στο Χρηματιστήριο της Ζυρίχης, κατά 60%. Και όλα αυτά, την
ίδια περίοδο που άλλες κολοσσιαίες ελβετικές εταιρείες υπέστησαν σημαντικά
πλήγματα.

Επιτεύγματα

Τώρα είναι η εποχή που η Nestle πρέπει να προσέξει πολύ. Ο Μπράμπεκ βελτίωσε
το περιθώριο κέρδους της Νεστλέ, το 2000, στο 7,1%. Και το κατάφερε αυτό χωρίς
να ταράξει τα νερά στην εταιρεία. Σύμφωνα με την εταιρεία αξιολόγησης
πιστοληπτικής ικανότητας Standard & Poor’s, τα περιθώρια κέρδους των
θυγατρικών εταιρειών της Nestle ήταν τα εξής: Της σοκολατοποιίας Hershey’s
7,9% και της Campbell Soup 11,4%. Ο Μπράμπεκ κατάφερε να βελτιώσει τα
περιθώρια κέρδους μειώνοντας τις δαπάνες κατά 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια, μέσω
της περικοπής του πλεονάζοντος προσωπικού και της εισαγωγής νέων τεχνολογιών.

Το μεγάλο ερώτημα είναι το εξής: Έχει τη δύναμη ο Μπράμπεκ να πωλήσει τις
συμμετοχές της εταιρείας που δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα; Δεν υπάρχουν
ενδείξεις για κάτι τέτοιο. «Δεν μπορείς να υποτιμήσεις την τραυματική επίδραση
των απότομων αλλαγών», τόνισε ο Μπράμπεκ πέρυσι, σε συνέντευξη που παραχώρησε
στο «Harvard Business Review». «Είναι οι αναταράξεις που προκαλεί στον τρόπο
διοίκησης της επιχείρησης ο φόβος των εργαζομένων και η αύξηση των απαιτήσεων
σε χρόνο εργασίας για την ομάδα διοίκησης».

Πιθανόν αυτός να είναι ο λόγος που, κατά τη διάρκεια των τεσσάρων χρόνων που ο
Μπράμπεκ ηγείται της Nestle, προχώρησε στην πώληση μόνο μιας συμμετοχής: της
Findus, μιας ευρωπαϊκής εταιρείας παραγωγής κατεψυγμένων τροφίμων, με ετήσιες
πωλήσεις ύψους 540 εκατομμυρίων δολαρίων. (Ακόμη και αυτή η πώληση δεν ήταν
πλήρης, αφού η Nestle διατήρησε τις δραστηριότητες της Findus στην Ελβετία και
την Ιταλία). Ο Μπράμπεκ εμφανίζεται δημοσίως επικριτικός έναντι των
αμερικανικού στυλ επιχειρηματικών στελεχών, που δεν διστάζουν να πωλούν
συμμετοχές και να αναγεννούν ριζικά τις επιχειρήσεις που διευθύνουν. «Ποτέ δεν
ασκήσαμε διοίκηση με στόχο την βραχυπρόθεσμη αύξηση της αξίας των μετοχών»,
λέει ο ίδιος.

Δυσφορία

Ο ελβετικός όμιλος παραγωγής τροφίμων έχει βελτιώσει θεαματικά τα αποτελέσματά του, τα τελευταία χρόνια

Αυτού του είδους η αρτηριοσκληρωτική ευρωπαϊκή πρακτική διοίκησης των
επιχειρήσεων προκαλεί τη δυσφορία του Αντρέ Μπαλαντί, ενός μεγαλομετόχου στη
Γενεύη, και άλλων μετόχων. Ο Μπαλαντί θέλει να δει τη Nestle να πωλεί όλες τις
συμμετοχές της σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε άσχετες με τις δικές της
βασικές δραστηριότητες. Τέτοιες συμμετοχές είναι οι εξής: η έμμεση συμμετοχή
κατά 26,3% (αξίας 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων) στην L’Oreal, τον γαλλικό
γίγαντα παραγωγής καλλυντικών, και την Alcon, την αμερικανική εταιρεία
παραγωγής ειδών φροντίδας ματιών. Η συμμετοχή στην τελευταία αξίζει περίπου 10
δισεκατομμύρια δολάρια και αποκτήθηκε το 1977. Η πώληση αυτών των συμμετοχών
δεν θα είναι για «βραχυπρόθεσμα κέρδη», λέει ο Μπαλαντί, αλλά για τη
«μακροπρόθεσμη βελτιστοποίηση της κερδοφορίας» μέσω της παραχώρησης μη
αναγκαίων περιουσιακών στοιχείων που καταναλώνουν κεφάλαιο. Η συμμετοχή στη
L’Oreal αποδίδει λιγότερο από 1% το χρόνο σε μερίσματα και φοροαπαλλαγές.

«Δυσκολεύομαι να καταλάβω για ποιο λόγο είναι προς όφελος των μετόχων να
πωληθούν συμμετοχές της εταιρείας που προσφέρουν υψηλή κερδοφορία», απαντά ο
Φρανσουά-Χαβιέ-Περού, εκπρόσωπος της Nestle, «και να αυξήσουμε τη
δραστηριότητά μας σε μια σταθερά αναπτυσσόμενη, αλλά όχι με ταχείς ρυθμούς,
αγορά όπως είναι αυτή των τροφίμων».

Ο λόγος, ίσως, είναι ότι στους επενδυτές που αναζητούν μια ασφαλή τοποθέτηση
αρέσει η βασική δραστηριότητα της Nestle. Ωστόσο, αναρωτιούνται για ποιο λόγο
η Nestle, όπως και άλλες ελβετικές εταιρείες, επενδύει χρήματα των μετόχων της
(περίπου 60 εκατομμύρια δολάρια στην περίπτωση της Nestle) στο ερείπιο που
εμφανίζεται ως ο νέος εθνικός αερομεταφορέας της Ελβετίας και που θα προκύψει
από τη συνένωση της χρεοκοπημένης Swissair και της μικρότερης Crossair. Ο
Rainer Gut, πρώην αφεντικό της τράπεζας Credit Suisse, είναι επίσης το
αφεντικό της νέας αεροπορικής εταιρείας και πρόεδρος της Nestle. Η Nestle
σημειώνει ότι «προσδοκά αποδόσεις από αυτήν την επένδυση».

Αποδόσεις

Ακόμη μεγαλύτερη απόδοση προσδοκά από τη συμμετοχή της στην αμερικανική
εταιρεία Alcon. Ο ταχύτατα αναπτυσσόμενος κατασκευαστής οφθαλμικών προϊόντων,
όπως χειρουργικά λέιζερ, οφθαλμικά φάρμακα και φακοί επαφής, πραγματοποιεί
ετήσιες πωλήσεις 2,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και πράγματι, η αμερικανική
εταιρεία φέρνει σημαντικά κέρδη στη Nestle. Η τελευταία συμφώνησε πρόσφατα να
εισαγάγει στο Χρηματιστήριο το 25% των μετοχών της Alcon και να προσφέρει
διαφάνεια σε μια συμμετοχή που για πολλά χρόνια ήταν κρυμμένη στον ισολογισμό
του ομίλου.

Ωστόσο, αναλογιστείτε την εμπειρία της Sulzer, της κάποτε «ασφαλούς» ελβετικής
μηχανολογικής εταιρείας, και την πρόσφατη πώληση της θυγατρικής της Sulzer
Medica, η οποία δραστηριοποιείτο στον κλάδο της υγείας. Πριν από ένα χρόνο, η
Sulzer Medica ανακάλεσε ως ελαττωματικές 40.000 συσκευές, οι οποίες
χρησιμοποιούνται ως «ανταλλακτικά» γονάτων και γοφών.

Τώρα, η εταιρεία είναι αντιμέτωπη με εκατοντάδες μηνύσεις πελατών της στις
Ηνωμένες Πολιτείες. Η προσφορά αποζημιώσεων ύψους 783 εκατομμυρίων δολαρίων
δεν έγινε αποδεκτή και η θυγατρική της Sulzer, που κατασκευάζει ορθοπεδικά
εξαρτήματα, θα αναγκαστεί να δηλώσει πτώχευση.

Η διοικητική ομάδα της Alcon είναι αξιόλογη και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι θα
έχει την τύχη της Sulzer. Ο Μπράμπεκ, αφεντικό της Nestle, τονίζει:
«Αντιστεκόμαστε στις πιέσεις των αγορών» για παραχώρηση των συμμετοχών μας.
«Και το πετυχαίνουμε αυτό, δείχνοντας εμπιστοσύνη στις ικανότητες στελεχών που
γαλουχήθηκαν με την επιχειρηματική κουλτούρα της Nestle».

(c)Forbes Global Inc.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης