Ο «πονοκέφαλος» της διπλής κυκλοφορίας

Σωστή ή λάθος; Η απόφαση για την παράλληλη κυκλοφορία δραχμών και ευρώ επί δύο
μήνες έχει προβληματίσει, καθώς προκαλεί πονοκέφαλο σε καταναλωτές και
επιχειρήσεις, με τους διπλούς υπολογισμούς, τα διπλά ταμεία και τα διπλά…
πορτοφόλια που επιβάλει.

Η αλήθεια είναι ότι η Ελλάδα δεν πρωτοτυπεί στο θέμα αυτό. Οι περισσότερες
άλλες χώρες της ευρωζώνης έχουν επίσης δίμηνη περίοδο διπλής κυκλοφορίας. Μόνο
στη Γερμανία η μετάβαση έγινε μεμιάς, χωρίς μεταβατική περίοδο, ενώ στη Γαλλία
και την Ιρλανδία λήγει λίγες μόνο ημέρες νωρίτερα, τον Φεβρουάριο, και στην
Ολλανδία ένα μήνα νωρίτερα. Η απόφαση να υπάρξει μια περίοδος παράλληλης
κυκλοφορίας εθνικών νομισμάτων και ευρώ ήταν κοινή στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στους Ευρωπαίους πολίτες, αλλά και τις
τράπεζες και τις επιχειρήσεις, να προσαρμοσθούν χωρίς άγχος και χωρίς
προβλήματα στο νέο καθεστώς. Μάλιστα, η Σύνοδος Κορυφής της Μαδρίτης, το 1995,
είχε αποφασίσει ότι η περίοδος αυτή θα ήταν εξάμηνης διάρκειας. Επτά χρόνια
πριν δεν μπορούσε κανείς να συλλάβει την ακριβή εικόνα της αγοράς σήμερα.

Στη συνέχεια οι τεχνοκράτες των Βρυξελλών έκαναν δεύτερες σκέψεις και στη
Νομισματική Επιτροπή εμφανίσθηκε το γνωστό «διευθυντήριο» της Ένωσης με
πρόταση για μέγιστη τρίμηνη περίοδο διπλής κυκλοφορίας.

Οι εκπρόσωποι της Ελλάδας στην Επιτροπή, ο κ. Γ. Στουρνάρας, πρόεδρος σήμερα
της Εμπορικής Τράπεζας και ο κ. Νίκος Γκαργκάνας, υποδιοικητής της Τράπεζας
της Ελλάδος, διαφώνησαν, όπως και οι εκπρόσωποι της Πορτογαλίας.

Ανησυχούσαν ότι η χώρα μας δεν θα προλάβαινε να προσαρμοσθεί, και
επικαλέσθηκαν τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητές της, με τα πολλά νησιά και τη
δυσκολία εφοδιασμού τους. Η άποψή τους, όμως, δεν επικράτησε και όταν το θέμα
οδηγήθηκε τελικά στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας, τον Νοέμβριο του 1999, η
χρονική διάρκεια της περιόδου παράλληλης κυκλοφορίας περιορίσθηκε ακόμη
περισσότερο, στους δύο μήνες.

Οι Γερμανοί αυτοδεσμεύθηκαν για το «μπιγκ μπανγκ», την απότομη μετάβαση, αλλά
οι πληροφορίες για την εμπειρία τους τις δύο πρώτες ημέρες συναλλαγών μόνο με
ευρώ αναφέρουν ότι ίσως αυτή να μην ήταν η πιο σωστή απόφαση. Σίγουρα, πάντως,
δεν θα ήταν σκόπιμη ούτε και μια παρατεταμένη περίοδος διπλής κυκλοφορίας.

«Εκ των υστέρων μπορώ να πω ότι η επιμονή μας τότε για έξι μήνες παράλληλης
κυκλοφορίας ήταν αδικαιολόγητη», λέει τώρα ο κ. Στουρνάρας. «Ο βαθμός
ετοιμότητάς μας δείχνει ότι αυτή η περίοδος θα μπορούσε να ήταν 1 μήνας ή και
λιγότερο».

Η δίμηνη κυκλοφορία αποφασίσθηκε επειδή όλοι έκριναν ότι η αντικατάσταση
αποτελούσε ένα πολύπλοκο εγχείρημα, σημειώνει από την πλευρά του ο κ.
Γκαργκάνας. Ωστόσο, προσθέτει ο ίδιος, «αυτό δεν σημαίνει ότι αν στην πράξη
αποδειχθεί εφικτό να κυριαρχήσει το ευρώ στις συναλλαγές μας από τις πρώτες
2-3 εβδομάδες, αυτό δεν πρέπει να συμβεί. Το γεγονός ότι θα συνεχίσει να είναι
νόμιμη η δραχμή δεν έχει σημασία. Αντίθετα, αποτελεί ένα πλεονέκτημα για τη
χώρα».