Η κυβέρνηση επί ποδός… ευρώ

Λίγες ώρες απομένουν πλέον ώς τη γέννηση του ευρώ και η κυβέρνηση επιχειρεί
να δημιουργήσει πανηγυρικό κλίμα για την υιοθέτηση του νέου νομίσματος. Έτσι,
κορυφώνεται η ενημερωτική της εκστρατεία, που έχει ως στόχο να υπογραμμίσει
την ιστορική σημασία του εγχειρήματος για την ελληνική οικονομία.

Νίκος Χριστοδουλάκης: Ώς το τέλος Ιανουαρίου οι περισσότερες συναλλαγές θα γίνονται σε ευρώ

Στα πλαίσια αυτά ο Πρωθυπουργός, υπουργοί και κορυφαίοι οικονομικοί παράγοντες
θα υποδεχθούν το νέο νόμισμα και τον νέο χρόνο σε δεξίωση που θα γίνει απόψε
στην Τράπεζα της Ελλάδος. Την ίδια στιγμή ωστόσο κυβερνητικά στελέχη
αναγνωρίζουν ότι τα προβλήματα που ενδεχομένως υπάρξουν τα πρώτα
εικοσιτετράωρα μπορεί να δημιουργήσουν αρνητικό κλίμα στην κοινή γνώμη.

Έτσι, η κυβέρνηση βρίσκεται επί… ποδός πολέμου, ώστε τα όποια παρατράγουδα ­
τεχνικού τύπου όπως χαρακτηρίζονται ­ να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά και
γρήγορα. Κύρια ανησυχία είναι εάν η νύχτα της 31ης Δεκεμβρίου 2001 προς 1η
Ιανουαρίου 2002 θα είναι χρόνος επαρκής ώστε να προμηθευθούν όλα τα μηχανήματα
αυτομάτων συναλλαγών (ΑΤΜ) με ευρώ. Η ανησυχία αυτή δεν είναι καθόλου αβάσιμη.
Ήδη, σε άλλες χώρες της ευρωζώνης, όπως για παράδειγμα το Βέλγιο όπου τα
μεσάνυχτα θα πραγματοποιηθεί κι η μεγαλύτερη φιέστα, τα προβλήματα έχουν…
προεξοφληθεί. Η μεγαλύτερη τράπεζα του Βελγίου, με τέσσερα εκατομμύρια
πελάτες, ανακοίνωσε πως αδυνατεί να προμηθεύσει τα μηχανάκια με ευρώ εγκαίρως
για την 1η του μηνός. Για την Ελλάδα, το πρόβλημα ενδέχεται να είναι
μεγαλύτερο, ιδίως στις απομακρυσμένες περιοχές, όπου μπορεί τα ηλεκτρονικά
συστήματα να λειτουργούν άψογα, αλλά η τροφοδοσία με χαρτονομίσματα μπορεί να
καθυστερήσει.

Για την κυβέρνηση, τα τεχνικά προβλήματα, όπως το παραπάνω, είναι
αντιμετωπίσιμα, έστω και με μια χρονική καθυστέρηση, ωρών ή λίγων ημερών. Αυτό
που δημιουργεί νευρικότητα, τόσο στο οικονομικό επιτελείο όσο και στο Μέγαρο
Μαξίμου, είναι τα επονομαζόμενα «πρακτικά προβλήματα». Η αναστάτωση, δηλαδή,
που θα επέλθει όταν ο κάθε πολίτης θα υποχρεωθεί, εν μια νυκτί, να υπολογίζει
τιμές, ρέστα και μετατροπές στην κάθε του συναλλαγή, από την πιο μικρή ώς την
πιο μεγάλη: από την εφημερίδα και τα ψώνια του σούπερ μάρκετ ώς τη δόση του
δανείου του ή τον υπολογισμό του εφάπαξ του. Για αυτά, τα «πρακτικά», στοιχείο
αισιοδοξίας για τα κυβερνητικά στελέχη αποτελεί το γεγονός ότι ο Έλληνας
πολίτης επιθυμεί περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο να είναι Ευρωπαίος, όπως
τουλάχιστον δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις ελληνικές και ευρωπαϊκές. Ως εκ
τούτου, η υπομονή και η ανεκτικότητα θα είναι αυξημένη. Αντίθετα,
παραδείγματος χάριν, ο Γερμανός πολίτης, στην παραμικρή δυσκολία θα έχει την
τάση να νοσταλγεί το μάρκο, διότι ήταν ένα νόμισμα συνδεδεμένο με την ισχύ της
χώρας και της οικονομίας της.

Πάντως, σε πλήρη ετοιμότητα θα βρίσκεται στο υπουργείου Εθνικής Οικονομίας η
επιτροπή παρακολούθησης της κατάστασης, ενώ οι επιφορτισμένοι με την
επικοινωνιακή διάσταση του θέματος έχουν μεριμνήσει ώστε να υπάρχει διαρκής
ενημέρωση για τα συμβαίνοντα στις υπόλοιπες ένδεκα χώρες της ευρωζώνης. Ο
στόχος είναι προφανής ­ σε περίπτωση που υπάρξουν υπερβολές στην παρουσίαση
των προβλημάτων, να μπορεί να γίνει η σύγκριση με τα συμβαίνοντα ες Εσπερίαν.
Στο οικονομικό επιτελείο σημειώνουν ότι αυτό που μετράει είναι πόσο γρήγορα θα
γίνει η προσαρμογή. Ο Νίκος Χριστοδουλάκης, μάλιστα, βάζει και συγκεκριμένο
στόχο: «Μέχρι το τέλος Ιανουαρίου οι περισσότερες συναλλαγές να γίνονται σε
ευρώ».

Ωστόσο, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προειδοποιούν ότι το εγχείρημα είναι
δύσκολο. Και σημειώνουν ότι μετάβαση σε νέο νόμισμα μέσα σε μια μέρα δεν έχει
γίνει ποτέ ξανά στη σύγχρονη Ιστορία. Το μόνο που έχει γίνει είναι μεταβολές
του ιδίου νομίσματος, όπως διαγραφή μηδενικών ή εξίσωση των μάρκων των δυο
Γερμανιών όταν ενοποιήθηκαν. Με την έννοια αυτή, ουδείς μπορεί με ασφάλεια να
προβλέψει πώς θα πάει το όλο εγχείρημα, και θα ήταν ουτοπιστής όποιος
ισχυρισθεί ότι δεν θα υπάρξει το παραμικρό πρόβλημα.

Πέραν, ωστόσο, από τη νευρικότητα που διακατέχει την κυβέρνηση για τα πρώτα
δυο – τρία 24ωρα ζωής του ευρώ στη χώρα μας, υπάρχουν δυο άλλα μεγάλα
προβλήματα που έχουν αρχίσει να δημιουργούν έντονο πονοκέφαλο στους ιθύνοντες.
Το ένα λέγεται ανατιμήσεις. Σε σχέση με αυτό, η κυβέρνηση, πιστεύει ότι με
τους ελέγχους στην αγορά που έχει σχεδιάσει έχει διασφαλισθεί πως δεν θα
υπάρξουν ανατιμήσεις ­ τέτοιες, τουλάχιστον, που να χαρακτηρισθούν πρόβλημα ­
τις πρώτες εβδομάδες ή και ολόκληρο τον Ιανουάριο. Ωστόσο, τίποτε δεν είναι
βέβαιο όσον αφορά το βάθος χρόνου για τους δύο ή και παραπάνω μήνες. Αυτές
οι… βραδείες ανατιμήσεις είναι και πιο προβληματικές, καθώς μπορούν να
επηρεάσουν τα μεγέθη της οικονομίας και ειδικά τον πληθωρισμό πολύ
καθοριστικά.

Ο δεύτερος πονοκέφαλος είναι ταυτοχρόνως και πρόκληση. Κατά τα λεγόμενα του κ.
Χριστοδουλάκη, πρόκειται για την «πραγματική σύγκλιση» ­ έναν στόχο που έχει
διατυπώσει πολλές φορές η κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια και ειδικά μετά την
είσοδο στην ΟΝΕ, αλλά δεν έχει λάβει πρακτικό περιεχόμενο. Τώρα, που οι
πολίτες θα μπορούν με μια ματιά να αντιληφθούν τη διαφορά που τους χωρίζει από
τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ­ στους μισθούς, στις τιμές καταναλωτικών αγαθών
πρώτης ανάγκης όπως του γάλακτος, των μακαρονιών κ.ά., αλλά και στο γενικότερο
επίπεδο ζωής ­ η σύγκλιση θα καταστεί στόχος και κατανοητός και επιδιωκτέος.
Κι εκεί, πράγματι, θα δοκιμασθεί η κυβέρνηση, από αύριο και μέχρι τις εκλογές.