Ταξίδι αναψυχής και… συμβουλών

Οικογενειακές στιγμές. Ο Κώστας Σημίτης με τον αδελφό του Σπύρο (δεξιά), τη σύζυγό του Δάφνη και τη νύφη του, στην Κέρκυρα. Ο Πρωθυπουργός στις μεγάλες αποφάσεις πάντα συμβουλεύεται τον αδελφό του

Ταξιδεύει για τη Φρανκφούρτη σήμερα ο Κώστας Σημίτης, για ιδιωτική επίσκεψη ­
ακόμη και οι πρωθυπουργοι έχουν το δικαίωμα να επισκέπτονται συγγενικά τους
πρόσωπα, ο ίδιος επισκέπτεται τον αδελφό του Σπύρο, ο οποίος ζει και εργάζεται
στη γερμανική πόλη.

Υπάρχει κάτι περισσότερο από αυτό; Για τους πολλούς, όχι. Για όσους όμως
γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα, η σχέση του κ. Σημίτη με τον αδελφό του
υπερβαίνει τη στενή συγγενική σχέση. Όπως υποστηρίζεται, και υποστηρίζεται
βάσιμα, ο κ. Σπύρος Σημίτης, μία σημαντική προσωπικότητα στη γερμανική
κοινωνία, είναι ένας άτυπος «σύμβουλος» του Πρωθυπουργού. Οι συναντήσεις τους,
δύο φορές τον χρόνο τουλάχιστον ­ μία το καλοκαίρι στις διακοπές, και μία πριν
από τα Χριστούγεννα ­ δίνουν την ευκαιρία στον Πρωθυπουργό να ζητήσει μια
τρίτη, πιο αντικειμενική γνώμη για όσα έπραξε ή πρόκειται να πράξει, για όσα
συνέβησαν ή πρόκειται να συμβούν το επόμενο διάστημα.

Η κρίσιμη συνομιλία

Λέγεται επίσης, και προφανώς δεν λέγεται έτσι στον «αέρα», ότι πριν από κάθε
κρίσιμη απόφαση, ο Πρωθυπουργός συζητάει με τον κ. Σπύρο Σημίτη το θέμα. Για
παράδειγμα υποστηρίζεται ότι πριν από τη θυελλώδη συνεδρίαση του Εκτελεστικού
Γραφείου της 21ης Ιουνίου, ο άνθρωπος με τον οποίο ο κ. Σημίτης συζήτησε
διεξοδικά τους χειρισμούς ­ και το ενδεχόμενο παραίτησης… ­ ήταν ο αδελφός
του Σπύρος. Είναι το δεύτερο πρόσωπο του οποίου τη γνώμη εμπιστεύεται απόλυτα
ο κ. Σημίτης ­ το άλλο, είναι η σύζυγός του Δάφνη. Ένα βαθιά πολιτικοποιημένο
άτομο, που έχει γνώμη για πρόσωπα και καταστάσεις.

Με τα δεδομένα αυτά, ο αυστηρά ιδιωτικός χαρακτήρας της επίσκεψης του κ.
Σημίτη στη Γερμανία, δεν θα είναι και τόσο «ιδιωτικός». Θα είναι μεν στο
πνεύμα των Χριστουγέννων, αλλά θα περιλαμβάνει και πολλή πολιτική. Άλλωστε, η
επιστροφή του κ. Σημίτη στην Ελλάδα ­ αφού μεσολαβήσει ένα ταξίδι-αστραπή στην
Ολλανδία, και η Σύνοδος Κορυφής στο Λάκεν του Βελγίου ­ θα συμπέσει με μία
περίοδο μεγάλης πολιτικής έντασης. Δύο ημέρες μετά, στις 17 του μηνός, αρχίζει
ο Γολγοθάς της συζήτησης του προϋπολογισμού και η κυβέρνηση θα υποχρεωθεί,
κατά τα φαινόμενα, να αποκρούσει όχι μόνο τα επιχειρήματα της αντιπολίτευσης,
αλλά και ενός αριθμού βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι έχουν λόγους, ο καθένας
χωριστά και αρκετοί μαζί, να έχουν παράπονα με τον κ. Σημίτη και την
κυβέρνηση.

Ομάδα αντιδράσεων

Πρόκειται για ένα ιδιότυπο μόρφωμα το οποίο αποτελείται από μια σειρά
στελεχών, τα οποία προέρχονται:

– Από τη διαλυμένη, μετά το συνέδριο, εσωκομματική αντιπολίτευση, και
αναζητούν, παρ’ όλα αυτά, έκφραση.

– Από την εκσυγχρονιστική πτέρυγα του ΠΑΣΟΚ, και τα οποία εμφανίζονται
πικραμένα από τις επιλογές του Πρωθυπουργού στον ανασχηματισμό.

– Τη λεγόμενη «χορεία» των κορυφαίων στελεχών.

Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται στελέχη που καλύπτουν μια ευρεία κλίμακα
ιδεολογικο-πολιτικών διαφορών, αλλά που πριν από το συνέδριο λειτουργούσαν
κάτω από την ομπρέλα της λεγόμενης εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Στελέχη όπως
οι Κ. Κουλούρης, Σ. Βαλυράκης, Γ. Καψής, Γ. Δασκαλάκης, Π. Κρητικός, Στ.
Παπαθεμελής, Μ. Γικόνογλου, Ν. Κατσέλη, Ηλ. Παπαηλίας, κ,ά.

Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν στελέχη όπως οι Γ. Διαμαντίδης, Π. Τσερτικίδης,
Π. Κατσιλιέρης, Ηλ. Βλαχόπουλος, Αθ. Μάτης κ.ά. που έμειναν εκτός κυβέρνησης
στον ανασχηματισμό και έχουν κάθε λόγο να είναι στενοχωρημένοι από τις
επιλογές του κ. Σημίτη. Όμως όσοι γνωρίζουν τα στελέχη αυτά, θεωρούν ότι η
κριτική τους θα εξαντληθεί ­ όπως άλλωστε έχει γίνει και μέχρι τώρα ­ στο
εντευκτήριο της Βουλής ή σε παραστάσεις στον γραμματέα του Υπουργικού
Συμβουλίου Σ. Κοσμίδη.

Στην τρίτη κατηγορία εντάσσονται ασφαλώς στελέχη όπως ο Θεόδωρος Πάγκαλος, ο
Γεράσιμος Αρσένης, ο Χρήστος Παπουτσής, στελέχη πρώτης γραμμής που ο κ.
Σημίτης, για διαφορετικούς λόγους τον καθένα, έκοψε από την κυβέρνηση. Η
κριτική Πάγκαλου – Αρσένη στο νομοσχέδιο για τον αιγιαλό, ήταν η πρεμιέρα
αυτής της κοινής στάσης, η οποία δείχνει να μην είναι ευκαιριακή, ούτε
ληξιπρόθεσμη. Είναι γνωστό, άλλωστε, ότι ο κ. Πάγκαλος, ο οποίος κινείται
δραστήρια το τελευταίο διάστημα, έχει αναπτύξει σχέσεις με σειρά στελεχών, με
τα οποία το προηγούμενο διάστημα όχι μόνο δεν είχε «καλημέρα», αλλά επιπλέον
τα χρέωνε με στοιχεία «λαϊκισμού» και προσωπικής εμπάθειας στην κριτική τους ­
όντας και ο ίδιος αποδέκτης αυτής της κριτικής.

Έκτοτε όμως έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι και έχουν μεσολαβήσει δύο
κορυφαία γεγονότα: το συνέδριο και ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης. Στην
Κοινοβουλευτική Ομάδα, η οποία είναι ο ευαίσθητος δέκτης κάθε κυβερνητικής
απόφασης ή πρωτοβουλίας του Πρωθυπουργού, τα γεγονότα παίρνουν μια δική τους
δυναμική που πολλές φορές διαμορφώνεται εκεί, επιτόπου, στο εντευκτήριο της
Βουλής ή στο περιστύλιο.

Ζητείται… μέτωπο

Έτσι γίνονται προσπάθειες να αποκτήσουν ενιαίο λόγο στελέχη που, για τον έναν
ή τον άλλο λόγο, δεν βρίσκονται πλέον κάτω από τη σκέπη της κυβέρνησης και του
πλειοψηφικού ρεύματος που τη στηρίζει. Πολλοί υποστηρίζουν ότι πρόκειται για
μια προσπάθεια να δημιουργηθεί εξ αρχής ένα μέτωπο εσωκομματικής
αντιπολίτευσης. Άλλοι όμως θεωρούν πως είναι πολύ νωρίς ακόμη για κάτι. Και
δεν είναι καθόλου βέβαιοι ότι ο Θεόδωρος Πάγκαλος θα ήθελε να αντιπροσωπεύει
αυτό που πριν από το συνέδριο αντιπροσώπευε για την εσωκομματική αντιπολίτευση
ο Άκης Τσοχατζόπουλος. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η συζήτηση για τον
προϋπολογισμό του 2002 θα είναι ένας ασφαλής δείκτης. Και θα κριθεί από το
πόσο οργανωμένη θα είναι η «εσωκομματική αντιπολίτευση». Άλλωστε, έρχονται
θεματα και θέματα όπου το μόρφωμα αυτό θα μπροούσε να δραστηριοποιηθεί μετά
την ψήφιση του προϋπολογισμού, στις 16 Ιανουαρίου θα γίνει η νέα συνάντηση
Κληρίδη – Ντενκτάς, και για πολλά από τα στελέχη αυτά το Κυπριακό και η
εξωτερική πολιτική είναι ένας προνομιακός χώρος ενασχόλησης.