Δικαστής με… χαλαρή συνείδηση

Στο εδώλιο του κατηγορουμένου έχει θέσει τις τελευταίες ημέρες τη γαλλική
δικαιοσύνη η κοινή γνώμη της χώρας, μετά την αποκάλυψη ότι ένας άνδρας που
κατηγορείτο για εμπορία ναρκωτικών αφέθηκε ελεύθερος.

Ο Ζανό, ένας 34χρονος Κογκολέζος, συνελήφθη την Τετάρτη στο Παρίσι: οι πόρτες
του αυτοκινήτου στο οποίο επέβαινε έκρυβαν ένα κιλό ηρωίνης. Ο Ζανό ερχόταν
από το Βέλγιο· προηγουμένως, είχε μεταβεί στην Ολλανδία για «ανεφοδιασμό». Στη
διάρκεια της κράτησής του, αποκάλυψε ότι τις προηγούμενες εβδομάδες είχε
πραγματοποιήσει «ακόμη τρεις ναρκω-αποστολές». Και, εντούτοις, ο δικαστής
Φιλίπ Νταβίντ τον άφησε ελεύθερο μόλις λίγες ώρες μετά τη σύλληψή του. Με
μοναδικό περιοριστικό όρο, την «υποχρέωση» να παρουσιαστεί δύο ημέρες αργότερα
στο γραφείο του ανακριτή. Φυσικά, ο Ζανό εξαφανίστηκε.

Ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Ζακ Σιράκ, έκανε χθες λόγο για «σοβαρές και
επαναλαμβανόμενες δυσλειτουργίες της δικαιοσύνης» και το γαλλικό υπουργείο
Δικαιοσύνης έδωσε εντολή για άμεση διεξαγωγή έρευνας ώστε να αποδοθούν
ευθύνες. Ο δικαστής Νταβίντ έχει ήδη βεβαρημένο «μητρώο»: στο παρελθόν, είχε
αφήσει ελεύθερο έναν άνδρα που εκατηγορείτο για παιδεραστία, καθώς και ένα
άλλο άτομο που εκατηγορείτο ότι είχε κακοποιήσει σεξουαλικά νεαρό ανάπηρο. Και
μπορεί, όπως φημολογείται, να έλαβε αυτές τις αποφάσεις προκειμένου να
αναδείξει τις διαφωνίες που έχει με τους ανωτέρους του, το πρόβλημα, όμως,
μοιάζει πολύ βαθύτερο. Είναι η ίδια η λειτουργία της γαλλικής δικαιοσύνης που
αμφισβητείται.

Στο επίκεντρο των επικρίσεων, μάλιστα, βρίσκεται νόμος που κατοχυρώνει το
τεκμήριο της αθωότητας: οι αστυνομικοί τον έχουν χαρακτηρίσει «νόμο για τους
αλήτες» και αρκετοί δικαστικοί επισημαίνουν ότι το μόνο που επέτυχε ήταν να
αυξήσει τον φόρτο εργασίας τους.

Ο συγκεκριμένος νόμος υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2000 και προβλέπει την
παρουσία δικηγόρου από την πρώτη ώρα της κράτησης και τη δυνατότητα άσκησης
έφεσης στις καταδικαστικές αποφάσεις του Κακουργιοδικείου, ενώ θέτει
αυστηρότερα κριτήρια για την προφυλάκιση ενός υπόπτου.

Πρόσφατα, ένα σωματείο αστυνομικών κατήγγειλε τη «χαλαρότητα» αυτού του νόμου,
που φέρεται να δυσχεραίνει τη διαδικασία απονομής δικαιοσύνης και να ενισχύει
την εγκληματικότητα. Από τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ, «το 75% έως 85% των
ατόμων που παραβιάζουν τον νόμο αφήνονται ελεύθεροι».

Τις τελευταίες εβδομάδες, οι Γάλλοι αστυνομικοί πραγματοποιούν τακτικές
διαδηλώσεις διεκδικώντας υψηλότερες αμοιβές. Σε μια προσπάθεια να κατευνάσει
τα πνεύματα, ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών, Ντανιέλ Βαγιάν, ανακοίνωσε
σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού της αστυνομίας για το 2002,
προσδιορίζοντάς τον στα 300 εκατομμύρια ευρώ. Πολλά σωματεία αστυνομικών,
όμως, έκριναν την αύξηση ανεπαρκή και το κλίμα δυσφορίας που επικρατεί στη
γαλλική αστυνομία έρχεται αυτές τις ημέρες να ενισχύσει τον πονοκέφαλο των
αρχών.