30 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΛΕΞΗΣ ΔΗΜΑΡΑΣ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ: Στην Αθήνα το 1932.

ΑΠΕΧΘΑΝΕΤΑΙ: Τη μιζέρια στον νου και την τσαπατσουλιά.

ΤΟ ΑΠΩΘΗΜΕΝΟ ΤΟΥ: Σπουδές πρώτου πτυχίου σε αγγλική πανεπιστημιούπολη.

ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ: «Η Ανατροπή» του Νίκου Θέμελη.

ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ: «Καζαμπλάνκα».

ΤΟ ΠΙΣΤΕΥΩ ΤΟΥ: Στάλα τη στάλα το νερό τρυπάει το λιθάρι.

ΘΑ ΚΑΛΟΥΣΕ ΣΕ ΓΕΥΜΑ: Μια συντροφιά από παλιούς μαθητές και μαθήτριες με
τα παιδιά και τα εγγόνια τους.

«Κακός μαθητής είναι αυτός στον οποίο δεν ταιριάζει το σύστημα που του
επιβάλλεται», λέει ο Αλέξης Δημαράς. Ιστορικός της εκπαίδευσης και, μέχρι το
2000, διευθυντικό στέλεχος στη Σχολή Μωραΐτη, είναι ένας ανήσυχος νους που
βλέπει προόδους τα τελευταία χρόνια τόσο στα πράγματα όσο και στις νοοτροπίες
σχετικά με την Εκπαίδευση. Μεθαύριο, αναγορεύεται επίτιμος διδάκτωρ του
Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΕΡ.: Ποιο είναι το κλειδί της Παιδείας στον 21ο αιώνα;

ΑΠ.: Η συμβολή στην αναγνώριση και τον σεβασμό κάθε είδους
ιδιαιτερότητας.

ΕΡ.: Γιατί είναι κρίσιμη η Εκπαίδευση και η αγωγή στην προσχολική
ηλικία;

ΑΠ.: Γιατί προσφέρεται σε μια ηλικία καθοριστική για τη διαμόρφωση του
χαρακτήρα του παιδιού και συμβάλλει ουσιαστικά στην άρση των σχολικών
δυσκολιών, όσων οφείλονται σε κοινωνικές ανισότητες.

ΕΡ.: Ποια βαθμίδα Εκπαίδευσης λειτουργεί καλύτερα στην Ελλάδα;

ΑΠ.: Κατά την κοινή αντίληψη το Δημοτικό ­ ίσως γιατί βρίσκεται πιο
μακριά από τις εισαγωγικές εξετάσεις.

ΕΡ.: Τι θα αλλάζατε στο ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα;

ΑΠ.: Τον υπερβολικό συγκεντρωτισμό.

ΕΡ.: Γιατί;

ΑΠ.: Γιατί εμποδίζει τους φωτισμένους εκπαιδευτικούς να ανοίξουν τα
φτερά τους.

ΕΡ.: Είναι έτοιμο το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα για την εκπαίδευση
των μεταναστών;

ΑΠ.: Ετοιμάζεται.

ΕΡ.: Πώς θα επηρεάσει την Εκπαίδευση η εισαγωγή Η/Υ στα σχολεία;

ΑΠ.: Όπως και ολόκληρη την κοινωνία.

ΕΡ.: Ποια μαθήματα πιστεύετε ότι θα έπρεπε να εισαχθούν στο ελληνικό
σχολείο, προκειμένου οι μαθητές να προετοιμαστούν καλύτερα για το αύριο;

ΑΠ.: Το πρόβλημα είναι ποια πρέπει να λείψουν.

ΕΡ.: Στο εξωτερικό ισχύει το σύστημα του πολλαπλού βιβλίου, γιατί όχι
και στην Ελλάδα;

ΑΠ.: Γιατί το μπλόκαρε η ξεπερασμένη αντίληψη ότι ομοιότητα σημαίνει
ισότητα και γιατί το σκιάζει η φοβέρα των εισαγωγικών εξετάσεων ­ αλλά
έρχεται.

ΕΡ.: Στις εισαγωγικές εξετάσεις του 2001 υπήρχε χαμηλό ποσοστό
επιτυχίας στην Ιστορία και στα Νεοελληνικά. Σας ανησυχεί;

ΑΠ.: Με ανησυχούν όλα όσα σχετίζονται με αυτές τις εξετάσεις.

ΕΡ.: Ποιο εξεταστικό σύστημα προκρίνετε για την εισαγωγή στα
Πανεπιστήμια;

ΑΠ.: Το τι προκρίνω εγώ δεν έχει σημασία.

ΕΡ.: Για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, ποια η άποψή σας;

ΑΠ.: Θετική, αλλά με αυστηρές προδιαγραφές.

ΕΡ.: Δημόσια και Ιδιωτική Εκπαίδευση. Πώς θα κλείσει η ψαλίδα;

ΑΠ.: Η ψαλίδα κλείνει με την αναβάθμιση του δημόσιου κλάδου.

ΕΡ.: Είναι μικρό το ποσοστό των εκπαιδευτικών που μοιάζουν να στέκουν
στο ύψος των περιστάσεων…

ΑΠ.: Δεν συνάγεται από πουθενά και πώς να συναχθεί, αφού ώς τώρα δεν
μετρούσαμε τίποτα και αφού ό,τι κάνουν οι εκπαιδευτικοί ορίζεται άνωθεν.

ΕΡ.: Τι μας διδάσκει η ιστορία της νεοελληνικής Εκπαίδευσης;

ΑΠ.: Ότι δεν αρκεί να αλλάξει ο νόμος, για να αλλάξουν πράγματα και
νοοτροπίες.

ΕΡ.: Βλέπετε προόδους τα τελευταία χρόνια;

ΑΠ.: Ναι ­ και σημαντικές.

ΕΡ.: Ποια συμβουλή θα δίνατε στους γονείς των παιδιών του Δημοτικού;

ΑΠ.: Να αφιερώνουν όσο γίνεται περισσότερο χρόνο στα παιδιά τους.

ΕΡ.: Και του Λυκείου;

ΑΠ.: Να παρακολουθούν διακριτικά, να ανακατεύονται όσο γίνεται λιγότερο
και να είναι αδιάκοπα διαθέσιμοι.

ΕΡ.: Τι σημαίνει για σας «καλός» μαθητής;

ΑΠ.: Μαθητής με ποικίλα ενδιαφέροντα.

ΕΡ.: Και «κακός»;

ΑΠ.: Ο μαθητής στον οποίο δεν ταιριάζει το σύστημα που του επιβάλλεται.

ΕΡ.: Πώς διορθώνεται η επίδοση ενός «κακού» μαθητή;

ΑΠ.: Στις σημερινές συνθήκες, με αναγνώριση των αιτίων των αδυναμιών
του και την αντιμετώπισή τους. Σε πιο άρτια συστήματα, με εξατομίκευση των
στόχων.

ΕΡ.: Υπήρξατε καλός μαθητής;

ΑΠ.: Μέτριος ­ γιατί είχα κι άλλα ενδιαφέροντα.

ΕΡ.: Ποια συμβουλή του πατέρα σας, του Κ.Θ. Δημαρά, κρατάτε;

ΑΠ.: Ότι σοφός δεν είναι εκείνος που γνωρίζει πολλά, αλλά εκείνος που
ξέρει να διατυπώνει ερωτήματα και γνωρίζει πού και πώς θα βρει τις απαντήσεις.

ΕΡ.: Οι προτεραιότητες του Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας είναι…

ΑΠ.: Να συγκεντρωθούν οι πληροφορίες που χρειάζονται, για να
σχεδιαστούν ορθολογικά οι αναγκαίες παρεμβάσεις.

ΕΡ.: Ποιος είναι ο στόχος σας στο Κέντρο;

ΑΠ.: Να βοηθήσω τους συνεργάτες μου να δουλέψουν με σύστημα και
ρεαλισμό για την επίτευξη των στόχων του.

ΕΡ.: Άργησε, πιστεύετε, η αναγνώριση του έργου σας;

ΑΠ.: Ήρθε νωρίς.