Άλμα της παραοικονομίας στα 13,2 τρισ. δρχ.

Το 5 με 7% του παγκόσμιου εμπορίου βρίσκεται σήμερα στα χέρια των σύγχρονων
πειρατών. Οι δραστηριότητές τους έχουν επεκταθεί σε όλους τους εμπορικούς
τομείς, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις, οικονομικές και κοινωνικές, με
εκατοντάδες δισ. δραχμές να χάνονται κάθε χρόνο για τα ταμεία του Δημοσίου
αλλά και πολλές θέσεις εργασίας να απειλούνται.

Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι οι πωλήσεις πλαστών προϊόντων ή χωρίς τιμολόγια και
αποδείξεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 15 έως 17% του συνολικού ετήσιου τζίρου
του λιανεμπορίου. Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, προκύπτει ότι περίπου 300 δισ.
δραχμές ετησίως αλλάζουν χέρια σε διαδικασίες αγοραπωλησιών καταναλωτικών
προϊόντων-μαϊμούδων ή χωρίς αποδείξεις.

Οι έμποροι τονίζουν ότι οι παράνομες αυτές συναλλαγές αποτελούν σημαντικό
πλήγμα για την επιβίωση των επιχειρήσεών τους αλλά και γενικότερα για την
οικονομία. Το παραεμπόριο εντοπίζεται, τα τελευταία χρόνια, κυρίως στη
διακίνηση πλαστών CD και κασετών, προϊόντων ένδυσης και υπόδησης αλλά και
δερμάτινων ειδών και αξεσουάρ. Σημαντικό κομμάτι αποτελούν και τα λαθραία
τσιγάρα, τα οινοπνευματώδη ποτά και τα τρόφιμα. Το 1999, από 8,5 εκατομμύρια
πακέτα λαθραίων τσιγάρων που κατασχέθηκαν από τις Λιμενικές Αρχές, οι
διαφυγόντες φόροι και δασμοί ξεπερνούσαν τα 3,5 δισεκατομμύρια δραχμές.

«Πρόβλημα πολλών δισ.»

«Το παραεμπόριο στην αγορά τροφίμων αποτελεί ένα πρόβλημα πολλών δισ. δραχμών
ετησίως», λέει ο Νίκος Βερόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της αλυσίδας
Βερόπουλος. Η εκτίμηση του κ. Βερόπουλου είναι ότι ο κλάδος των τροφίμων, την
τελευταία δεκαετία, αντιμετωπίζει σε μικρότερο βαθμό το πρόβλημα του
παραεμπορίου. «Το θέμα της ασφάλειας των τροφίμων έχει ευαισθητοποιήσει σε
μεγάλο ποσοστό το καταναλωτικό κοινό, το οποίο είναι ιδιαίτερα απαιτητικό και
προσεκτικό. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι πλέον δεν υπάρχει πρόβλημα και στον
κλάδο μας», εξηγεί.

Σε ό,τι αφορά τα οινοπνευματώδη ποτά, στην Ελλάδα, το πρόβλημα από την
παράνομη παραγωγή και εμπορία, όπως υπογραμμίζει ο πρόεδρος της Ένωσης
Επιχειρήσεων Οινοπνευματωδών Ποτών κ. Ισίδωρος Ρεβάχ, εστιάζεται πρώτον στην
παραγωγή «παράνομου» ή οίκοθεν τσίπουρου και δεύτερον στα νοθευμένα
οινοπνευματώδη ποτά. Όπως επισημαίνει, «σίγουρα υπάρχει παραεμπόριο και κάποια
απόκρυφη παραγωγή και διακίνηση οινοπνευματωδών ποτών, όπως υπάρχει και κάποια
επιτόπια νοθεία, που γίνεται στο σημείο της κατανάλωσης, σε ορισμένα
μεμονωμένα κέντρα. Αυτές οι ενέργειες παραεμπορίου σίγουρα θίγουν τα
συμφέροντα, τόσο του κράτους και των εταιρειών όσο και του καταναλωτή».

Η μουσική πειρατεία

Το πρόβλημα, τα τελευταία χρόνια, γίνεται πιο έντονο σε συγκεκριμένους κλάδους
του λιανεμπορίου. Χρυσές δουλειές κάνουν όσοι ασχολούνται με τη «μουσική
πειρατεία». Μόνο τα κατασχεθέντα πλαστά προϊόντα μουσικής (CD και κασέτες)
υπολογίζονται, για το διάστημα από το 1993 έως και το τέλος του τρίτου
τριμήνου του 2001, σε 1.126.964 αντίτυπα. Σύμφωνα με στοιχεία της IFPI (Ένωση
Ελλήνων Παραγωγών Ηχογραφημάτων), έως και το τέλος του τρίτου τρίμηνου του
2001 είχαν κατασχεθεί 295.986 πλαστά CD, CDR και κασέτες. Η αξία των προϊόντων
αυτών (υπολογιζόμενη με μέση τιμή τις 1.500 δραχμές ανά τεμάχιο) ανέρχεται στο
ποσό των 4,5 δισεκατομμυρίων δραχμών.

«Προσωρινό το κέρδος»

Γεωγραφικά, τα μεγάλα κέντρα παραγωγής πλαστών CD βρίσκονται στη ΝΑ Ασία, στην
Ανατολική Ευρώπη και στη Λατινική Αμερική. Από τα κέντρα αυτά τροφοδοτούνται
αντίστοιχα οι αγορές της Ασίας, της Ευρώπης και της Αμερικής. Η εκτίμηση των
εκπροσώπων της Ένωσης Ελληνικών Παραγωγών Ηχογραφημάτων είναι ότι «η στάση των
Αρχών αλλά και της κοινωνίας οδήγησε στην απενοχοποίηση των οικονομικών
εγκλημάτων στη συνείδησή μας και στη δημιουργία μιας κοινωνικής ομάδας που
ασχολείται κατ’ αποκλειστικότητα με τη διακίνηση πλαστών προϊόντων, από
αρώματα και τσάντες μέχρι προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών και μουσική»,
σημειώνει ο κ. Ν. Στεφανάκης. «Το προσωρινό κέρδος που έχει ο πελάτης από τη
διάφορα στην τιμή μεταξύ του γνήσιου και του κλεψίτυπου προϊόντος καλείται να
το πληρώσει πολλαπλάσιο, λόγω της απώλειας κρατικών εσόδων, ύψους πολλών δισ.
δραχμών, από τη μη πληρωμή ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος».

Αντίστοιχο είναι το οικονομικό κόστος για το Ελληνικό Δημόσιο και τους
επιχειρηματίες, από το παραεμπόριο ενδυμάτων, δερμάτινων ειδών αλλά και
παιχνιδιών και προϊόντων λογισμικού.

Η πειρατεία λογισμικού

Τα 20 δισ. δραχμές ξεπερνά ο τζίρος της πειρατείας λογισμικού στη χώρα μας.
Μάλιστα, στην ετήσια έκθεση της IPR για την πειρατεία σε προϊόντα λογισμικού
αναφέρεται ότι η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση ανάμεσα στις χώρες της Δυτικής
Ευρώπης στη διακίνηση πλαστών προϊόντων. Αναφέρεται ότι το 2000 τα πλαστά
προϊόντα αφορούσαν το 66% της ελληνικής αγοράς, με συνολικό τζίρο 23,8 δισ.
δραχμών.

Ποσό που ξεπερνά τα 10 δισεκατομμύρια δραχμές τον χρόνο υπολογίζεται ότι
αντιπροσωπεύει την πειρατική αγορά videos. Υπολογίζεται ότι για κάθε ένα
γνήσιο προϊόν, κυκλοφορούν 10 πλαστά. Πάντως, δεν είναι ίδια η εικόνα της
αγοράς DVDs, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει δυνατότητα αντιγραφής των
προϊόντων αυτών.

«Καλούμαστε καθημερινά να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα του παραεμπορίου», λέει
ο γενικός διευθυντής του ΣΕΛΠΕ κ. Σπύρος Κουρούπης». «Ως παραεμπόριο εννοούμε
τόσο τις πωλήσεις χωρίς τιμολόγια και αποδείξεις όσο και τις πωλήσεις πλαστών
αντιγράφων επώνυμων προϊόντων». Οι εκτιμήσεις θέλουν ο τζίρος των συναλλαγών
αυτών, σε όλους τους κλάδους του λιανεμπορίου, να αντιπροσωπεύει το 15 έως και
17% του συνολικού τζίρου των λιανεμπορικών επιχειρήσεων, που το 2000 ανήλθε
στο 1,7 τρισ. δραχμές.

Στα δερμάτινα είδη

Σε εβδομαδιαία βάση, περίπου 150.000 τσάντες πωλούνται από πλανόδιους εμπόρους
σε λαϊκές αγορές ή στον δρόμο. Ο τζίρος των πωλήσεων αυτών υπολογίζεται σε
23,4 δισ. δραχμές τον χρόνο, ποσό που οδηγεί σε αδιέξοδο τον κλάδο της
βιοτεχνίας δερμάτινων ειδών, λέει ο γενικός γραμματέας του Συνδέσμου Βιοτεχνών
Δερμάτινων Ειδών κ. Γιώργος Αγγελίδης. «Είναι ένα πλήγμα για την ελληνική
παραγωγή αλλά και για τους εμπόρους. Η διακίνηση και εμπορία αυτών των
προϊόντων έχει αποτέλεσμα τη συρρίκνωση των τζίρων, των κερδών αλλά και της
ελληνικής παραγωγής. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι, μακροπρόθεσμα, το κλείσιμο
των επιχειρήσεων και η απώλεια θέσεων εργασίας», τονίζει ο γενικός γραμματέας
του Συνδέσμου Βιοτεχνών Δερμάτινων Ειδών.