ΓΝΩΜΗ «Φρούριο Ευρώπη», το νέο σύνθημα

Ο ευρωπαΪκός Βορράς ψηφίζει Κεντροδεξιά. Μετά τη Νορβηγία σειρά πήρε η Δανία.
Σε καμία περίπτωση από τις δύο δεν πρόκειται απλά για τη φυσιολογική εναλλαγή
των κομμάτων στην εξουσία. Όπως οι Νορβηγοί χριστιανοδημοκράτες, έτσι και οι
Δανοί φιλελεύθεροι ανακάλυψαν ότι η ξενοφοβία κερδίζει εκλογές. Ένα νέο
πολιτικό σκηνικό διαμορφώνεται στη Βόρεια Θάλασσα. Μόνο στη Βόρεια Θάλασσα;
Στην πραγματικότητα, βορείως του Πάδου και δυτικά του Όντερ το «Φρούριο
Ευρώπη» αποτελεί ένα πρώτης τάξεως εκλογικό σύνθημα. Και μόνο οι τοπικές
ιδιομορφίες το έχουν εμποδίσει να αναδειχτεί παντού. Κανείς δεν μπορεί όμως να
εκτιμήσει τις επιπτώσεις της τρομοκρατικής επίθεσης της 11ης Σεπτεμβρίου στην
ψυχολογία των αστικών στρωμάτων. Ενδεχομένως, ο προεκλογικός αγώνας του 2002
στη Γερμανία να μας καταπλήξει.

Η ξενοφοβία υπήρξε το κεντρικό ζήτημα, που έκρινε τη σύνθεση των κοινοβουλίων
στο Όσλο και στην Κοπεγχάγη. Είναι λάθος όμως να φαντάζεται κανείς ότι έχουμε
να κάνουμε με μια αναβίωση του λεπενισμού, ότι η μάχη κρίθηκε από τα λούμπεν
στοιχεία. Σε διαγωνισμό ξενοφοβίας επιδόθηκαν άνθρωποι ευυπόληπτοι,
«αριστεροί», με καταβολές στο φεμινιστικό κίνημα και πολιτική διαπαιδαγώγηση
στο Μάη του ’68 και στα κοινόβια της Κοπεγχάγης. Όπως π.χ. η
σοσιαλδημοκράτισσα πρώην υπουργός Εσωτερικών κ. Κάρεν Γιέσπερσεν, που πρότεινε
πέρυσι ­ εντελώς σοβαρά ­ να εξορίζονται σε ένα ακατοίκητο νησί οι ξένοι
πρόσφυγες που έχουν διαπράξει ποινικά αδικήματα. Και όλα αυτά σε μια χώρα όπου
οι ξένοι είναι μόλις το 5% του πληθυσμού.

Η ιδεολογία του «Φρουρίου Ευρώπη» αναδύει άρωμα Ακροδεξιάς. Δεν ξεμπερδεύει
κανείς όμως χρεώνοντάς τη στην παραδοσιακή Ακροδεξιά. Η πολιτική αντιπαράθεση
στον ευρωπαϊκό Βορρά δείχνει ότι στοιχεία αυτής της ιδεολογίας έχουν
παρεισφρήσει στα «σαλόνια» της πολιτικής. Αποτελεί ένα νέο, «μεταλλαγμένα»
ακροδεξιό και δυνάμει πλειοψηφικό λόγο για «νησίδες ευημερίας» που αισθάνονται
μια αόριστη απειλή.

Αυτή η εξέλιξη δεν αντιμετωπίζεται με τη συστηματική καλλιέργεια πανικού
απέναντι στην παγκοσμιοποίηση, απλώς επιταχύνεται. Εντείνεται από φαινόμενα
όπως οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, γιατί σε μια ατμόσφαιρα
γενικής και αόριστης απειλής κάθε συγκεκριμένη απειλή λειτουργεί προσθετικά.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, το «ψάρεμα σε θολά νερά» υπόσχεται εκλογικά οφέλη.
Δεν είναι τυχαίο ότι άλλοτε σοβαρότατα κόμματα της ευρωπαϊκής Δεξιάς και της
Αριστεράς δείχνουν μια ακατανίκητη ροπή στο λαϊκισμό, όταν βρίσκονται στην
αντιπολίτευση. Οι εξελίξεις στον ευρωπαϊκό Βορρά δεν είναι καθόλου αδιάφορες.
Μπορεί να δείχνουν το μέλλον της Ευρώπης.