Καχύποπτες με τους… απελευθερωτές

«Βίαζαν κορίτσια. Η μεγαλύτερη κόρη μου ήταν δεκαπέντε ετών. Την έκλεινα
μέσα… Άκουσα ότι άλλες κοπέλες αυτοκτονούσαν, πέφτοντας από τα μπαλκόνια των
σπιτιών τους για να γλιτώσουν».

Η μαρτυρία κατεγράφη πρόσφατα. Δεν αναφέρεται όμως στο πρόσφατο παρελθόν. Η
Αλία δεν έφυγε από το Αφγανιστάν εξαιτίας των Ταλιμπάν. Έφυγε λόγω της Βόρειας
Συμμαχίας. Οι άνδρες που «απελευθέρωσαν» την Καμπούλ, την Τρίτη 13/11, ήταν οι
ίδιοι ­ στην πλειονότητά τους ­ που την «απελευθέρωσαν» και το 1992. Παρά τη
γενική ευφορία, ζώντας σε αυτήν τη χώρα οι γυναίκες έμαθαν να μην
πανηγυρίζουν. Η κοινωνία παραμένει άκρως συντηρητική και πατριαρχική.

Η Σάμπα ήταν 12 ετών όταν μπήκαν οι μουτζαχεντίν στην Καμπούλ, πριν από εννέα
χρόνια. Έφυγε, αρχικά, για το Πακιστάν και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στο
Λονδίνο. Ανήκει σε μια παρέα πέντε γυναικών, οι οποίες παρακολουθούν με
τεράστιο ενδιαφέρον ό,τι γίνεται στη χώρα τους.

Όλες τους έφυγαν από το Αφγανιστάν εξαιτίας της στάσης των πολεμάρχων, που
διχασμένοι, όπως και τώρα, διοίκησαν τη χώρα πριν από το σκληρό ισλαμικό
καθεστώς. «Οι μουτζαχεντίν ήταν οι πρώτοι που κατέστρεψαν την Καμπούλ»,
αρχίζει η Ναζίφα την αφήγησή της. Δίπλα της, η Αλία, η οποία ζει στο Λονδίνο
πέντε χρόνια. Έχει έξι κόρες και, μια φορά κι έναν καιρό, ήταν καθηγήτρια
Μαθηματικών στην Καμπούλ: «Σκότωναν και λήστευαν. Δεν διαφέρουν και πολύ από
τους Ταλιμπάν. Εκείνοι άρχισαν να καταπιέζουν τις γυναίκες. Στρατιώτες
έμπαιναν στα σπίτια και έλεγαν στους γονείς ότι αν είχαν κόρες έπρεπε να τις
δώσουν σε αυτούς για γυναίκες. Άκουσα ότι κάποιες κοπέλες έπεφταν από τα
μπαλκόνια για να γλιτώσουν».

Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, οι μουτζαχεντίν χρησιμοποιούσαν από το 1992 τον
βιασμό «ως μέθοδο εκφοβισμού ηττημένων πληθυσμών και επιβράβευσης των
στρατιωτών». Η μόρφωση και η εργασία ήταν τομείς επικίνδυνοι για τις γυναίκες.
Τον Μάρτιο του 1994, για παράδειγμα, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, ένοπλοι
βίασαν επανειλημμένα ένα 15χρονο κορίτσι στην Καμπούλ, αφού πρώτα σκότωσαν τον
πατέρα της γιατί της επέτρεψε να πάει στο σχολείο.

Στο Αφγανιστάν οι γυναίκες είχαν δικαίωμα ψήφου κατά τη δεκαετία του 1960, και
έως το 1980 υπήρχαν επτά βουλευτίνες. Πριν από την ανάληψη της εξουσίας από
τους μουτζαχεντίν, το 50% των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο της Καμπούλ ήταν
γυναίκες. Οι πέντε Αφγανές είναι περήφανες γι’ αυτό το κομμάτι της ιστορίας
τους. Δεν μπορούν να κατανοήσουν όμως πώς καμία από τις εμπλεκόμενες πλευρές
στην παρούσα κρίση ­ Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικοί απεσταλμένοι του ΟΗΕ, Ρωσία,
Πακιστάν, Ιράν ή Βρετανία ­ δεν προβάλλει με έμφαση το θέμα της εκπροσώπησης
των γυναικών στην όποια νέα κυβέρνηση, όποτε αυτή σχηματιστεί.