Στον προϋπολογισμό η πρώτη μάχη

Κυβέρνηση και αντιπολίτευση μοιράζονται την εκτίμηση ότι η «μάχη της
οικονομίας» θα κρίνει τις επόμενες εκλογές. Είναι μάλιστα κοινή η διαπίστωση
ότι το παιχνίδι δεν θα παιχτεί μόνο σε «υψηλό» μακροοικονομικό επίπεδο, αλλά
και «στο πεζοδρόμιο». Κριτήριο δηλαδή θα είναι η αντίληψη του απλού πολίτη για
τα οικονομικά του και οι προσδοκίες του για το μέλλον.

Οι πρώτες αψιμαχίες εκδηλώθηκαν στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής, στη
συζήτηση για τον προϋπολογισμό. Η πρώτη πάντως ουσιαστική σύγκρουση θα
πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο, όταν ο προϋπολογισμός θα συζητηθεί στην
Ολομέλεια.

Ο νέος υπουργός Οικονομίας μπορεί να βρέθηκε για δεύτερη φορά στη λίστα
επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, δεν στερείται όμως κοινοβουλευτικής αυτοπεποίθησης και
το καλοκαίρι, όταν η Ν.Δ. είχε αλλάξει γραμμή στο θέμα των ναυπηγείων,
αρεσκόταν να λέει ότι «κατατρόπωσε τον Καραμανλή».

Πάντως ο Χριστοδουλάκης έχει δείξει μια διάθεση πολιτικής αβροφροσύνης
απέναντι στην αντιπολίτευση, προτείνοντας στον κ. Αλογοσκούφη να τον
ενημερώνει μετά τα Ecofin. Ωστόσο ο τελευταίος προτίθεται να αρνηθεί,
αντιπροτείνοντας να ενημερώνει ο υπουργός Οικονομίας την αρμόδια
κοινοβουλευτική επιτροπή.

Ο Χριστοδουλάκης, όπως και ο προκάτοχός του Γιάννος Παπαντωνίου, έλαβε την
ποιοτική έρευνα της Metron Analysis για την οικονομία, που χαρακτηρίζεται
εργαλείο για την πολιτική της κυβέρνησης. Ήδη στο Μέγαρο Μαξίμου αναμένουν
συγκεκριμένες προτάσεις από τον Χριστοδουλάκη, ώστε να βελτιωθεί το κλίμα στην
κοινωνία. Μια πρώτη γεύση εδόθη με το πακέτο φορολογικών μέτρων που
ανακοινώθηκε πρόσφατα. Στην πραγματικότητα, ο νέος υπουργός καλείται να
επιτύχει έναν από τους στόχους που είχε θέσει ένας από τους συνεργάτες του
Πρωθυπουργού σε μνημόνιο που είχε υποβληθεί τον Οκτώβριο του 2000: «Η ευημερία
των πολιτών είναι ο πυρήνας της φιλοσοφίας της κυβέρνησης στη μετά ΟΝΕ εποχή».
Ο ίδιος ο Χριστοδουλάκης επιδιώκει να έχει η οικονομική πολιτική αντίκρυσμα
στην απασχόληση, ενώ είναι ευαίσθητος απέναντι και σε ένα πρόσφατο δεδομένο:
τη διεθνή ύφεση. Εξ ου και μιλάει για «ευέλικτες επιλογές» και «διαχείριση της
αβεβαιότητας».

Πίστωση χρόνου λόγω προφίλ

Πώς τα βλέπουν όλα αυτά στη Ρηγίλλης; Στη Ν.Δ. πιστεύουν ότι ο Χριστοδουλάκης
«έχει μια πίστωση χρόνου λόγω προφίλ», ενώ τον βλέπουν να υιοθετεί «ρεαλιστική
γλώσσα» ­ εν αντιθέσει με τον Παπαντωνίου, ο οποίος είχε έναν αισιόδοξο λόγο ­
που να τονώνει το οικονομικό κλίμα. Ο νέος υπουργός Οικονομίας θα δεχθεί
πάντως επίθεση για το θέμα της ΔΕΚΑ, που το χειρίζεται από πλευράς Ν.Δ. ο κ.
Έβερτ. Στα μακροοικονομικά θα τον αντιμετωπίσει από πλευράς Ν.Δ. ο Γιώργος
Αλογοσκούφης. Η ευρύτερη πολιτική ανάλυση της Ρηγίλλης παρουσιάζει ενδιαφέρον.
«Δεν υπάρχει δίδυμο Χριστοδουλάκη – Άκη, αλλά Χριστοδουλάκη – Λαλιώτη», λένε
κορυφαία στελέχη. Ο υπαινιγμός είναι ότι το σκληρό αντιδεξιό ροκ του γενικού
γραμματέα του ΠΑΣΟΚ δεν ταιριάζει με την «κουλ» οικονομική πολιτική του
Χριστοδουλάκη που «κλείνει το μάτι» στις αγορές και στον επιχειρηματικό κόσμο.

Αμφισβήτηση του γάμου…

Πάντως στη Ν.Δ. υπάρχει διάθεση αμφισβήτησης και των συγχωνεύσεων που
απεργάζεται η κυβέρνηση, τις οποίες θεωρούν επιζήμιες για τον ανταγωνισμό. Το
απόγευμα της ημέρας που έγινε η συγχώνευση Εθνικής – Alpha, ο Ι. Κωστόπουλος
αναζήτησε τηλεφωνικά τον Κώστα Καραμανλή για να τον ενημερώσει.

Ο πρόεδρος της Ν.Δ. δεν ήταν, λέγεται, διαθέσιμος εκείνη τη στιγμή και
επικοινώνησε μαζί του αργότερα ­ πριν πάντως από την επίσημη ανακοίνωση. Έτσι
κι αλλιώς, στη Ρηγίλλης είχαν ήδη τις πληροφορίες τους, το πιθανότερο από
συνδικαλιστές της Εθνικής που είχαν επικοινωνήσει με τον Γ. Αλογοσκούφη. Ο κ.
Αλογοσκούφης ήταν ένας από τους πρώτους με τους οποίους συνομίλησε ο πρόεδρος
της Ν.Δ. μετά το τηλεφώνημα με τον Ι. Κωστόπουλο, και εξέφρασε από την αρχή
τις επιφυλάξεις του.

Τα σημειώματα «έδειξαν» τον δρόμο για την επιλογή

Πότε επελέγη ο Νίκος Χριστοδουλάκης για το υπουργείο Οικονομίας και
Οικονομικών; Όπως πάντα, οι αποφάσεις του Πρωθυπουργού είναι προϊόντα μακράς
σκέψης. Σε έναν «πρωινό καφέ» στο Μέγαρο Μαξίμου, μετά τη σύνοδο κορυφής της
Πορτογαλίας και το «κλείδωμα» της ΟΝΕ το 2000, η συζήτηση γύρισε στα
οικονομικά. Ήδη τότε πρωτοκλασάτα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, εξ αυτών που δεν
επελέγησαν για το Οικονομίας, αμφισβητούσαν την οικονομική πολιτική της
κυβέρνησης από τα αριστερά.

«Πρόεδρε, γιατί να μη μιμηθούμε το παράδειγμα των Γάλλων σοσιαλιστών», είπε
ένας από τους συμμετέχοντες και πρότεινε να ανατεθούν κρίσιμα υπουργεία, όπως
το Μεταφορών, το Εργασίας και το Οικονομίας, σε εκείνους που εμφανίζονταν
κοινωνικά ευαισθητοποιημένοι. Αν οι επικριτές της κυβέρνησης καλούνταν «να
βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά», θα υποχρεώνονταν να κάνουν ρεαλιστικές
επιλογές και να συμπορευθούν με το Μαξίμου.

Το επιχείρημα αυτό δεν φάνηκε να συγκινεί τον κ. Σημίτη, που ήταν σκεπτικός.
«Στην εποχή μας, μπορεί να υποχρεωθούμε να τα αλλάξουμε όλα, για να μείνουμε
ανταγωνιστικοί, αυτό όμως που σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αλλάξει, είναι
η οικονομική πολιτική».

Με δεδομένη την επιθυμία του Γιάννου Παπαντωνίου να φύγει από το ΥΠΕΘΟ, ένας
μόνο άνθρωπος θα μπορούσε να υπηρετήσει τη φιλοσοφία του Πρωθυπουργού: ο Νίκος
Χριστοδουλάκης. Ο τότε υπουργός Ανάπτυξης «βομβάρδιζε» ήδη με σημειώματα για
την οικονομική πολιτική της μετά ΟΝΕ εποχής τον, έχοντα αδυναμία στη γραπτή
επικοινωνία, Κώστα Σημίτη. «Έχοντας εισηγηθεί την πολιτική, ο Χριστοδουλάκης
δεν έμενε παρά να προσέλθει και να την εφαρμόσει». Άλλωστε η χημεία με τον
Σημίτη ήταν άριστη. Μετά τη γνωριμία τους το ’91, σε μια εκδήλωση του ΟΠΕΚ, ο
Χριστοδουλάκης είχε ταυτισθεί μαζί του. Γραμματέας Έρευνας και Τεχνολογίας,
όταν ο κ. Σημίτης ήταν υπουργός Βιομηχανίας, εχρίσθη αργότερα υφυπουργός
Οικονομικών, αναλαμβάνοντας το Γενικό Λογιστήριο. Σε όλο αυτό το διάστημα,
επισήμως ή ατύπως έπαιζε πάντοτε ρόλο συμβούλου του κ. Σημίτη στα οικονομικά.

Ο Χριστοδουλάκης καλείται να εφαρμόσει ένα μείγμα πολιτικής. Η κυβέρνηση θέλει
«να μη χάσει τον ρυθμό της» στα μεγάλα, όπως φάνηκε με την ΕΤΒΑ και, κυρίως,
με τη συγχώνευση Εθνικής – Alpha που έβγαλε από λήθαργο μηνών και το ΧΑΑ. Ο
νέος υπουργός Οικονομίας έχει προφίλ που αρέσει στις αγορές και στον
επιχειρηματικό κόσμο. Από την άλλη πλευρά, η καταγωγή του από την Αριστερά τού
επιτρέπει να δώσει μια «κοινωνικότερη διάσταση» στην οικονομική πολιτική και
να υποστηρίξει πειστικά ότι «μεγάλα» και «μικρά» δεν είναι ασυμβίβαστα.