Υποβαθμίζεται το βέτο της Τουρκίας

Σε αναθέρμανση οδηγείται το… παζάρι για τον ευρωστρατό. Ενάμιση σχεδόν χρόνο
μετά την έναρξη της συζήτησης, η Άγκυρα επιμένει στο «βέτο» της στο ΝΑΤΟ για
τη χρήση των υποδομών της Συμμαχίας, απαιτώντας να μετέχει στη λήψη των
αποφάσεων της Ένωσης. Σε αντίθεση, ωστόσο, με τα ισχύοντα κατά την έναρξη της
συζήτησης, η Τουρκία φαίνεται να βρίσκεται σε δυσχερέστερη διαπραγματευτική
θέση.

Χαρακτηριστικό της… αδιαφορίας με την οποία φαίνεται να αντιμετωπίζουν
Αμερικανοί κι Ευρωπαίοι τον τουρκικό εκβιασμό είναι και η υποβαθμισμένη
αντιπροσωπεία που έφτασε χθες στην Άγκυρα, επιχειρώντας ακόμη ένα συμβιβασμό.
Ενώ στο παρελθόν με το θέμα ασχολούνταν άνθρωποι όπως ο ισχυρός υφυπουργός
Άμυνας των ΗΠΑ κ. Γούλφοβιτς ή ο νυν ειδικός απεσταλμένος για το Αφγανιστάν κ.
Ντόμπινς, τώρα στην Άγκυρα εμφανίστηκαν κάποιοι χαμηλόβαθμοι διπλωμάτες του
Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Φόρεϊν Όφις, οι οποίοι, μάλιστα, μόνο «φιλότουρκοι»
δε θα μπορούσε να χαρακτηριστούν.

Το παραπάνω γεγονός θα μπορούσε να είναι απλώς μια σημειολογική ερμηνεία.
Υπάρχει, όμως, και η ουσία, που δείχνει ότι τα περιθώρια ελιγμών έχουν
περιοριστεί. Η ετήσια έκθεση της Κομισιόν για την Τουρκία, λόγου χάρη, ζητεί
ρητώς από την Άγκυρα να επιδείξει καλύτερο πνεύμα στο ζήτημα του ευρωστρατού,
που αποτελεί προτεραιότητα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και άμυνας της
Ένωσης. Ταυτοχρόνως, η βελγική προεδρία, εν όψει της συνόδου κορυφής του
Δεκεμβρίου, στο Λάακεν, προωθεί μια «διακήρυξη για την επιχειρησιακή
ετοιμότητα» του ευρωστρατού ­ ένα σαφέστατο δείγμα ότι επικρατεί η «γραμμή»
τού «προχωράμε και χωρίς την Τουρκία», την οποία μέχρι πρόσφατα υποστήριζαν
μονάχα οι Γάλλοι. Τώρα, κατά τα φαινόμενα, οι περισσότερες χώρες-μέλη
συμπαρατάσσονται με αυτήν τη γραμμή ­ ακόμη κι οι ατλαντιστές Ολλανδοί φέρεται
ότι έχουν καμφθεί.

Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι το Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών, που
συνεδριάζει τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες, θα πλαισιωθεί κι από τους υπουργούς
Άμυνας και Δημόσιας Τάξης, προκειμένου να γίνουν «κατανομές» αστυνομικών,
στρατιωτών κ.λπ. ανά χώρα και να προχωρήσει η συγκρότηση του ευρωστρατού.
Στόχος είναι και πάλι να δοθεί το μήνυμα «εμείς προχωράμε, με ή χωρίς την
Τουρκία, με ή χωρίς τις υποδομές του ΝΑΤΟ». Βέβαια, κάτι τέτοιο θα είχε και
μεγάλο οικονομικό κόστος για τους Ευρωπαίους ­ κόστος που δεν είναι καθόλου
σίγουρο ότι θα θελήσουν να επωμιστούν εάν ο κόμπος φτάσει στο χτένι.

Το κλίμα έναντι της Άγκυρας και του ευρωστρατού έχει μεταβληθεί και στην πέραν
του Ατλαντικού μεριά. Η Ουάσιγκτον δεν αντιμετωπίζει πλέον επιφυλακτικά την
τάση τής, μερικής έστω, αυτονόμησης των Ευρωπαίων στην άμυνα, καθώς επείγεται
να απεμπλακεί από τα «καυτά σημεία» στα Βαλκάνια για να προωθήσει δυνάμεις
στην περιοχή του Αφγανιστάν. Και το κενό που θα αφήσει η Ουάσιγκτον ουδείς
άλλος μπορεί να το αναπληρώσει πέραν των Ευρωπαίων, που επείγονται για την
προώθηση του ευρωστρατού. Επίσης, μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι προτεραιότητές
της έχουν αλλάξει ­ και ο ρόλος που έπαιζε σε θέματα όπως η Κύπρος, οι σχέσεις
με την Τουρκία κ.λπ. έχουν ενταχθεί σε άλλη οπτική γωνία. Επιπλέον, δε θέλουν
να συγκρουστούν με τους Ευρωπαίους, που είναι ζωτικά στοιχεία για τη διεθνή
συμμαχία κατά της τρομοκρατίας. Έτσι, οι μόνοι που εξακολουθούν να βλέπουν με
κάποια θέρμη την Άγκυρα στο θέμα ευρωστρατός είναι οι Βρετανοί ­ από
«κεκτημένη ταχύτητα», υποστηρίζουν ορισμένοι στο υπουργείο Εξωτερικών.