ΔΡΟΜΟΙ

Η γλώσσα…

… είναι και αυτή μια «παράπλευρη απώλεια», τα λόγια γίνονται πολεμικά
ανακοινωθέντα που προφέρονται με την ένρινη και απατηλή φωνή τής
ειδησεογραφίας, λόγια που μοιάζουν με ομοβροντίες. Με φετφά, οι «κακοί» της
εποχής μας έχουν επικηρύξει την αμερικανική γλώσσα, που έχει «κλειδώσει» πάνω
στον στόχο της από τις 9-11. Έχει άραγε και αυτή «σποριαστεί» από κάποια
σπορίδια άνθρακα ή μήπως πρόκειται απλώς για συμπτώματα γρίπης; Αυτή είναι η
απορία μας, γράφει η εφημερίδα «Ουάσιγκτον Ποστ», κάθε φορά που συλλαμβάνουμε
τον εαυτό μας να μιλάει το ίδιο «ασύμμετρα» όσο ασύμμετρη είναι και η απειλή.

Οι εποχές…

… αλλάζουν τη γλώσσα, κάθε εποχή μάς φέρνει νέες λέξεις, κάθε πόλεμος μάς
βομβαρδίζει με νέους όρους. Μονάχα «τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου» δεν
βρίσκουν τον κατάλληλο όρο για να περιγράψουν τον εαυτό τους ­ οι Αμερικανοί
αρκούνται στην κωδική ονομασία «9-11». Πριν οι λέξεις εγκλωβιστούν στη «νεκρή
ζώνη» ανάμεσα στα χαρακώματα, δεν ανάβλυζαν μέσα από τις κάννες των όπλων,
αλλά από την ειρηνική φύση. Χρειάστηκε να έρθει ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος
για να «τορπιλιστούν» και αυτές από τον εχθρό, όπως κάθε άλλος «τομέας» της
ανθρώπινης ζωής. Μπορεί εκείνος ο πόλεμος να ήταν ο πρώτος που έντυσε τη
γλώσσα στα χακί, όμως έκτοτε δεν έβγαλε από πάνω της τη στολή σε όλη τη
διάρκεια του αιώνα. Γιατί, πριν καλά καλά τελειώσει ο Πρώτος, ήρθε ο Δεύτερος
Παγκόσμιος Πόλεμος για να εξαπολύσει «μπλίτσκριγκ» στη γλώσσα, να πλημμυρίσει
τον κόσμο με δεκάδες «Περλ Χάρμπορ» κάθε φορά που άνθρωπος ήθελε να περιγράψει
μια ξαφνική συμφορά. Αν και έλκει την καταγωγή από τον πόλεμο των Μπόερ, το
«στρατόπεδο συγκέντρωσης» απέκτησε νέο νόημα με τους ναζί.

Οι πόλεμοι…

… βέβαια δεν τέλειωσαν εκεί, ούτε και οι έφοδοι στη γλώσσα, που υπέστη
«πλύση εγκεφάλου» (μαζί με τους Αμερικανούς αιχμαλώτους πολέμου) από τους
Βορειοκορεάτες στο πλαίσιο ενός «περιορισμένου πολέμου» που ο πρόεδρος Τρούμαν
είχε βαφτίσει «αστυνόμευση». Μολονότι για πολλούς αιώνες οι τσάροι έστελναν
κόσμο και κοσμάκη στη «Σιβηρία», χρειάστηκε να έρθει η σταλινική εποχή για να
αποκτήσει η λέξη εξόντωση άλλο ένα συνώνυμο. Ο πόλεμος του Βιετνάμ έφερε το
«ντόμινο» από το τραπέζι των παιγνίων στη θεωρία της πολιτικής και η
αμερικανική ήττα ανήγαγε σε υψηλή τέχνη την παραγωγή των πιο εξωφρενικών
ευφημισμών: «προώθηση προς τα πίσω», «στρατηγική αναδίπλωση», «παράπλευρες
απώλειες», «φιλικά πυρά».

Ο Περσικός…

… μάς έδωσε «έξυπνες βόμβες» και ξεχώρισε σε «αεροπορικό» και «χερσαίο» (που
μοιραία θα είχε αμερικανικές ανθρώπινες απώλειες) έναν πόλεμο που μέχρι τότε
ήταν αδιαίρετος. Με τέτοιες βόμβες πολεμήθηκε και ο πόλεμος στη Σερβία, που
όμως στο Αφγανιστάν έγιναν από έξυπνες «κουτές». Σε πέντε δέκα χρόνια από
τώρα, άραγε θα μιλάμε την ίδια γλώσσα ακόμη; Θα φοβόμαστε το ίδιο μήπως
«σποριαστούμε» ή μήπως μια «κουτή», θεόκουτη βόμβα βάλει άδοξο τέλος σε τόση
εξυπνάδα που βυθίζεται σε τέτοιες βαθιές σκέψεις;