Διαστάσεις Ποιος κυβερνά το Ισραήλ;

Δυτική Όχθη. Ισραηλινός στρατιώτης κοιτάζει με τα κιάλια του προς την πόλη Τουλκαρέμ

Το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, ο Σιμόν Πέρες βρισκόταν στο χολ του
ξενοδοχείου «Νταν», στο Τελ Αβίβ. Και ήταν απελπισμένος. Παρά την κατάπαυση
του πυρός που είχε συμφωνηθεί, οι πυροβολισμοί στο Τζίλο και στη Βηθλεέμ είχαν
ξαναρχίσει. Τα ισραηλινά άρματα μάχης δεν θα αποχωρούσαν τελικά από τις
παλαιστινιακές πόλεις που πολιορκούσαν από τις 18 Οκτωβρίου. Οι Παλαιστίνιοι
θα προχωρούσαν μοιραία και σε νέες επιθέσεις. Ολόκληρο το οικοδόμημα που είχε
κτίσει στην Ουάσιγκτον είχε καταρρεύσει.

Ο ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών είχε συναντήσει εκεί έναν αμερικανό πρόεδρο
πολύ ανήσυχο. Το τελευταίο πράγμα που θέλει αυτή τη στιγμή ο Τζωρτζ Μπους,
στην προσπάθειά του να κρατήσει ενωμένη την εύθραυστη «συμμαχία κατά της
τρομοκρατίας», είναι εικόνες νεκρών Παλαιστινίων στα μέσα ενημέρωσης. Για τον
λόγο αυτό τηλεφώνησε σαράντα φορές τις δύο τελευταίες εβδομάδες στον Αραφάτ
και στον Σαρόν για να τους αποσπάσει την υπόσχεση ότι θα χαμηλώσουν τους
τόνους. Τη μια μέρα όμως ο ισραηλινός πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι θα διατάξει
τα τανκς να αποχωρήσουν από τις παλαιστινιακές πόλεις, και την άλλη έδωσε
εντολή για επίθεση στο Μπεΐτ Ρίμα. Τι υπαγορεύει αυτή τη συμπεριφορά; Γιατί το
Ισραήλ δεν «υπακούει» τους Αμερικανούς; Ο Νουβέλ Ομπζερβατέρ αναφέρει
τρεις λόγους. Πρώτον, όποιος ισραηλινός πολιτικός αντιτίθεται στις επιθυμίες
των Αμερικανών έχει εξασφαλισμένη την άνοδο της δημοτικότητάς του. Σε πρόσφατη
δημοσκόπηση με το ερώτημα «Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν την αποχώρηση του
Ισραήλ από τις παλαιστινιακές πόλεις, πρέπει να το δεχθούμε;», το 68% των
Ισραηλινών απάντησε αρνητικά (από τους οποίους το 89% είναι ψηφοφόροι της
Δεξιάς και το 91% είναι θρήσκοι). Κάπως έτσι έφτασε η δημοτικότητα του Σαρόν
στο 72%.

Δεύτερον, κανείς στο Ισραήλ δεν πιστεύει τις αμερικανικές απειλές. Ποιος
προεδρικός υποψήφιος στις Ηνωμένες Πολιτείες θα διακινδύνευε να χάσει την ψήφο
των αμερικανοεβραίων; «Όποιος σκέπτεται έτσι κάνει λάθος», παρατηρεί ο Νταβίντ
Κιμσέ, πρώην διευθυντής της Μοσάντ. «Οι συνθήκες στην Αμερική έχουν αλλάξει,
τα μέσα πίεσης του Ισραήλ που διαθέτει ο Μπους είναι σημαντικά».

Ο τρίτος και κυριότερος λόγος της ανυπακοής του Ισραήλ είναι ότι ο στρατός
παίζει πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολιτική σκηνή. Κι όταν λέμε «στρατός»,
εννοούμε βασικά τρεις αξιωματικούς. Τον στρατηγό Σαούλ Μοφάζ, αρχηγό του
Γενικού Επιτελείου και μελλοντικό υπουργό Άμυνας του Νετανυάχου. Τον υπαρχηγό
του Μοσέ Γιααλόν, που το όνειρό του είναι να σκοτώσει τον Αραφάτ. Και τον
στρατηγό Αμός Μάλκα, αρχηγό της στρατιωτικής αντικατασκοπίας. Για πρώτη φορά
από το 1948, οι άνθρωποι αυτοί αντιτίθενται φανερά και δημόσια στις αποφάσεις
των πολιτικών. Η κατάσταση είναι απαράδεκτη και απειλεί ευθέως τη δημοκρατία,
έγραφε πρόσφατα η Χααρέτζ. «Πόσον καιρό ακόμη θα ανεχόμαστε, με διάφορα
προσχήματα, να φράζουν ορισμένοι ανώτατοι αξιωματικοί τον δρόμο προς τον
πολιτικό διάλογο, που είναι ο μοναδικός τρόπος να τερματιστεί η σύγκρουση;»