ΠΡΟΣΩΠΑ Η επιστροφή του κομαντάντε

Ο Ντανιέλ Ορτέγκα είναι το φαβορί των προεδρικών εκλογών που διεξάγονται
μεθαύριο στη Νικαράγουα, ένδεκα χρόνια μετά την εκλογική του ήττα.

Ντανιέλ Ορτέγκα. Φαβορί στις προεδρικές εκλογές της Κυριακής

Πολλά έχουν αλλάξει από τότε. Ο κομαντάντε της επανάστασης των Σαντινίστας που
ανέτρεψε, το 1979, την άγρια δικτατορία του Σομόζα κερδίζοντας τις καρδιές των
αριστερών όλου του κόσμου, οδηγεί σήμερα ένα αμερικάνικο Jeep και μια
Mercedes. Ο σύντροφος – πρόεδρος που επί μία δεκαετία αψήφησε το εμπάργκο του
Ρόναλντ Ρήγκαν και κέρδισε τον πόλεμο εναντίον των μισθοφόρων των ΗΠΑ, των
περιβόητων «κόντρας», έχει τώρα κάρτα American Express και ήταν πέρυσι
επίσημος προσκεκλημένος στη δεξίωση για την 4η Ιουλίου στην αμερικανική
πρεσβεία στη Μανάγκουα ­ ορισμένοι είχαν επισημάνει τότε τη διαφορά από το
1988, όταν είχε εμφανιστεί με στολή παραλλαγής σε μια περιφερειακή διάσκεψη
κορυφής και ο πατέρας τού σημερινού προέδρου των ΗΠΑ τον είχε παρομοιάσει με
«ζώο που εμφανίστηκε σ’ ένα γκάρντεν – πάρτυ».

Στα ένδεκα χρόνια που παρήλθαν από την εκλογική ήττα του, το 1990, από τη
συντηρητική Βιολέτα Τσαμόρο, πολλά άλλαξαν και στη Λατινική Αμερική. Στη θέση
των αιματοβαμμένων δικτατοριών υπάρχουν τώρα λίγο – πολύ δημοκρατικά
εκλεγμένες κυβερνήσεις και ο Τζωρτζ Μπους έχει ορκιστεί να μεταμορφώσει την
υποήπειρο σε μια τεράστια ζώνη ελεύθερων συναλλαγών. Ωστόσο οι μισοί
Νικαραγουανοί ζουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα και η κοινωνική
δικαιοσύνη παραμένει το ζητούμενο, όπως και στην εποχή των Σαντινίστας.

Το 1998, όταν η Σοϊλαμέρικα Νεβάες, προγονή του Ντανιέλ και θυγατέρα της
συζύγου του, της Ροσάριο, τον κατηγόρησε ότι τη βίασε όταν ήταν μικρή, όλοι
πίστεψαν πως σήμανε το τέλος του αρχηγού των Σαντινίστας, πως η Σοϊλαμέρικα θα
κατάφερνε τελικά ό,τι δεν είχαν καταφέρει ο Σομόσα, ο Ρήγκαν και οι «κόντρας».
Οι συντηρητικοί αποδείχθηκαν όμως διεφθαρμένοι ως το κόκαλο και ο Ορτέγκα
επανέκαμψε. Όσο για τους οπαδούς του, νοσταλγούν την εποχή της επανάστασης,
έχουν το αίσθημα πως, αν οι συνθήκες ήταν διαφορετικές, αν η Ουάσιγκτον δεν
είχε χρηματοδοτήσει παράνομα τον πόλεμο των «κόντρας» και δεν είχε επιβάλει το
εμπάργκο, τα πράγματα θα ήταν καλύτερα. Η κυβέρνηση των Σαντινίστας είχε
φιμώσει τον Τύπο και φυλάκιζε αντιπάλους, αλλά αφιέρωσε και πολλά χρήματα στην
υγεία, την παιδεία, την αγροτική μεταρρύθμιση.

Ο Ορτέγκα διαβεβαιώνει τώρα πως έχει δεχθεί τις πραγματικότητες της οικονομίας
της αγοράς, χωρίς να απαρνηθεί τον σοσιαλισμό. «Δεν έχουμε απαρνηθεί τα ιδεώδη
και τα όνειρά μας», τόνιζε σε όλη τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα.
«Εξακολουθούμε να παλεύουμε για έναν δίκαιο και ελεύθερο κόσμο, να
υπερασπιζόμαστε τα σοσιαλιστικά ιδεώδη ­ όχι δογματικά, αλλά προσαρμοσμένοι
στη νέα πραγματικότητα».