Η περιπέτεια μιας συγχώνευσης

Η λειτουργική συγχώνευση δύο τραπεζών αποτελεί μια περιπέτεια, τη
μεγαλύτερη στον κύκλο των διεργασιών που αρχίζει αμέσως μετά τις υπογραφές των
συμφωνιών, τις οποίες βάζουν οι διοικήσεις δύο πιστωτικών ιδρυμάτων που
παίρνουν την σχετική απόφαση.

Τα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπισθούν είναι πολλά. Από τα πιο απλά, όπως
οι εσωτερικές μετακινήσεις υπαλλήλων που δημιουργούν το αδιαχώρητο σε στενούς
χώρους («ο ένας πάνω στον άλλο, κυριολεκτικά», όπως λένε όσοι τα ζήσανε), έως
τα πιο σύνθετα, όπως η εναρμόνιση των μηχανογραφικών συστημάτων. Ιδιαίτερα αν
αυτά δεν είναι συμβατά, ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση του έργου
είναι ακόμη περισσότερος. Μαζί αυξάνει και το κόστος. Το τελευταίο
επιβαρύνεται ούτως ή άλλως από χιλιάδες πράγματα. Ακόμη και τα πιο απίθανα.
Όπως, για παράδειγμα, η ανάγκη να «πέσει» ένας τοίχος που χώριζε τα
καταστήματα δύο διαφορετικών τραπεζών, οι οποίες στο πρόσφατο παρελθόν
αποφάσισαν να συγχωνευθούν. Το περιστατικό έλαβε χώρα στο Ηράκλειο και είναι
χαρακτηριστικό. Οι εμπειρίες, πάντως, από τις τελευταίες συγχωνεύσεις δεν
διαφέρουν και πολύ από περίπτωση σε περίπτωση. Ειδικότερα:

ΕΘΝΙΚΗ – ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ

Το γεγονός ότι και οι δύο τράπεζες ανήκαν στον ίδιο όμιλο έβγαλε από πολλούς
μπελάδες όσους ανέλαβαν το δύσκολο έργο να φέρουν σε πέρας τη συγχώνευση τους.
Επίσης, στα θετικά της συγκεκριμένης περίπτωσης συμπεριλαμβάνεται και το
γεγονός ότι τα μεγέθη της Κτηματικής ήταν μικρά και εξειδικευμένα. Το
προσωπικό της Κτηματικής απορροφήθηκε από την Εθνική, σχεδόν στο σύνολο του,
ενώ τα καταστήματα χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για την προώθηση της στεγαστικής
πίστης. Όλα τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσμα η λειτουργική συγχώνευση των δύο
τραπεζών, που άρχισε τον Οκτώβριο του 1998, να ολοκληρωθεί σε έναν χρόνο.

EFG EUROBANK – ΕΡΓΑΣΙΑΣ/ ΑΘΗΝΩΝ/ΚΡΗΤΗΣ/ INTERBANK/TELESIS

Τεράστια είναι η εμπειρία που έχουν αποκτήσει από τέτοιου είδους διεργασίες
στον συγκεκριμένο όμιλο. Έπρεπε, μεταξύ άλλων, ανά περίπτωση να υπολογισθούν
οι οικονομίες κλίμακας, να λυθούν σύνθετα εργασιακά και ασφαλιστικά θέματα, να
επανατοποθετηθούν γεωγραφικά τα δίκτυα και βεβαίως να «πειθαρχήσουν» τα
μηχανογραφικά συστήματα. Έπρεπε επίσης να επανασχεδιασθούν οι διευθύνσεις και
οι υπηρεσίες τους, να απορροφηθεί σε νέες θέσεις το πλεονάζον προσωπικό, να
επιλεγούν οι καταλληλότεροι για επικεφαλής, να αξιολογηθούν εκ νέου οι ανάγκες
και να εναρμονισθούν διαφορετικές κουλτούρες. «Η εμπειρία μάς λέει ότι όσο
μεγαλύτερες είναι οι τράπεζες που πρέπει να συγχωνευθούν τόσο μεγαλύτερες
δυσκολίες αντιμετωπίζονται», λένε από τον όμιλο. Δεν ξεχνούν όμως και τα
οφέλη. Από την Κρήτης πήραν δίκτυο καταστημάτων, από την Αθηνών εξασφάλισαν
την είσοδο στο ΧΑΑ, από την Interbank ανέπτυξαν επιπλέον το retail, από την
Εργασίας, πέραν όλων των άλλων, απέκτησαν πρόσβαση στο φιλέτο των μικρομεσαίων
επιχειρήσεων και από την Telesis αύξησαν κι άλλο τα μερίδια στα
χρηματοοικονομικά. Η αίσθηση; «Άξιζε τον κόπο».

ΠΕΙΡΑΙΩΣ – ΧΙΟΥ/ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΘΡΑΚΗΣ

Η εναρμόνιση των μηχανογραφικών συστημάτων των τριών τραπεζών ήταν ένα από τα
πιο δύσκολα ­ ίσως το δυσκολότερο από τα ­ προβλήματα που αντιμετώπισαν όσοι
ανέλαβαν να φέρουν σε πέρας το εγχείρημα. Η «πλατφόρμα» της Πειραιώς ήταν
διαφορετική από αυτή της Χίου, ενώ στην περίπτωση της Μακεδονίας – Θράκης τα
μηχανογραφικά συστήματα ήταν περίπου σε εμβρυακή κατάσταση. Αποτέλεσμα;
Χρειάστηκε να δημιουργηθεί από την αρχή νέο σύστημα, «πάνω» στο οποίο
στηρίχθηκαν και οι τρεις τράπεζες. Ο κατάλογος των προβλημάτων βεβαίως δεν
τελείωνε εκεί. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονταν το εργασιακό, το ασφαλιστικό –
συνταξιοδοτικό, αφού όλοι οι τραπεζοϋπάλληλοι δεν υπάγονται στο ίδιο ταμείο,
άρα έπρεπε να γίνουν μεταπτώσεις, το οργανωτικό, το θέμα των προαγωγών και το
θέμα της αλληλοκάλυψης των καταστημάτων, όπου αυτό παρατηρούνταν.

ALPHA ΒΑΝΚ – ΙΟΝΙΚΗ

Εξαιρετικά υψηλός ο βαθμός δυσκολίας και σε αυτήν την περίπτωση. Τα προβλήματα
ήταν τα «κλασικά». Η διαφορετική κουλτούρα των εργαζομένων, από τα
σημαντικότερα, όπως επίσης και αυτό της επικάλυψης των καταστημάτων, έως έναν
βαθμό. Άλλο ζήτημα ήταν αυτό της εναρμόνισης των συστημάτων, της προσαρμογής
των θυγατρικών εταιρειών, με απορροφήσεις, όπου αυτές κρίθηκαν απαραίτητες.
Πάντως, η εμπειρία θα αποδειχθεί πολύτιμη, εν όψει του γιγαντιαίου έργου της
συγχώνευσης με την Εθνική.