Είμαστε διάκονοι, όχι αποικιοκράτες
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά
Κάποτε ένας ξένος ρώτησε έναν μικρό Αλβανό «τι θες να γίνεις όταν
μεγαλώσεις;» και εκείνος απάντησε: «μετανάστης»… Στα Τίρανα η ιστορία
ακούγεται ως ανέκδοτο, αλλά όλοι γνωρίζουν ότι περιγράφει την αλήθεια.
 |
|
Ο κ. Αναστάσιος κοντά στο Μοναστήρι στο Ζβερνέτσι (πάνω) όπου τα καλοκαίρια |
Ο Αρχιεπίσκοπος της Αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας Αναστάσιος
έχει ακούσει την περιγραφή, έχει δει και την αλήθεια στα μάτια των παιδιών.
«Τα παιδιά φοβούνται», λέει και το γνωρίζει καλά, γιατί η σχέση του μαζί τους
είναι ιδιαίτερη, η ματιά του απέναντί τους διεισδυτική και γεμάτη αγάπη.
Από την πρώτη στιγμή που βρέθηκε στην Αλβανία (16 Ιουλίου 1991) δούλεψε
συστηματικά και με πάθος για τους νέους και τα παιδιά. «Ναι, αισθάνομαι έναν
ιδιαίτερο δεσμό με τους νέους, και προσπαθώ με κάθε τρόπο να εκφράσω την αγάπη
και το ενδιαφέρον» λέει ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, o oποίος έρχεται αύριο
στην Αθήνα, πραγματοποιώντας την πρώτη του επίσημη επίσκεψη στην Εκκλησία της
Ελλάδος. Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και Πάσης Αλβανίας μιλάει σήμερα στα «ΝΕΑ»,
επιχειρώντας έναν σύντομο απολογισμό για τη ζωή στην Αλβανία, την εκεί
Ορθόδοξη Εκκλησία, τη σχέση του με τους ανθρώπους. Περιγράφει εικόνες και
σκέψεις του, μιλάει για μια συστηματική πορεία ειρήνης, για την ανάγκη να
υπάρξει η υποδομή ειρήνης, που δεν είναι άλλη από την αξιοπρέπεια των ανθρώπων
και την ποιότητα ζωής. «Τα βήματα που έχουν γίνει είναι σημαντικά, μένει όμως
ακόμη δρόμος πολύς. Είμαστε πάντα σε μια ζύμωση. Είναι ένας μούστος που
βράζει. Κι έχει σημασία το κρασί τελικώς να είναι σωστό και καθαρό…».
Την καθαρότητα τη συναντά στα μάτια των παιδιών και σ’ αυτήν στηρίζει εδώ και
δέκα χρόνια τη δύσκολη προσπάθεια για την ανασυγκρότηση της Ορθόδοξης
Εκκλησίας «στη χώρα που γνώρισε όσο καμία άλλη τον θρησκευτικό διωγμό». Αυτό
που θέλησε να πει στους νέους, με πράξεις και όχι με λόγια, ήταν πως «η
Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι “εμείς” και “εσείς” ο Αρχιεπίσκοπος και οι
κληρικοί από τη μια, και πίσω το ποίμνιο που μας ακολουθεί. Είμαστε όλοι μαζί.
Μπορεί εγώ να έχω μια μεγαλύτερη ευθύνη, αλλά όλοι όσοι είναι βαπτισμένοι
είναι υπεύθυνα μέλη αυτής της κοινωνίας και πρέπει να δουλέψουμε όλοι μαζί».
Σύνδεσμος
Με αυτό το σκεπτικό, οργανώθηκαν σύνδεσμοι γυναικών, νεολαίας και
διανοουμένων. Το 1992, ιδρύθηκε η Ορθόδοξη Θεολογική Ακαδημία Ανάστασις στο
Δυρράχιο και το 1998 το Εκκλησιαστικό Λύκειο Τίμιος Σταυρός στο Αργυρόκαστρο.
Ο Αρχιεπίσκοπος χειροτόνησε 120 νέους κληρικούς και φρόντισε για τη μετάφραση
και την έκδοση στα Αλβανικά περισσοτέρων των 50 λειτουργικών και άλλων
θρησκευτικών βιβλίων. Ίδρυσε το παιδικό περιοδικό «Gezohu», μερίμνησε για τη
δημιουργία εργαστηρίων αγιογραφίας και συντήρησης εικόνων, τυπογραφίας,
ξυλουργικής, κηροπλαστικής, ενώ δημιούργησε το πρώτο Ινστιτούτο Επαγγελματικής
Κατάρτισης στην Αλβανία (όπου διδάσκονται έξι ειδικότητες) και 12 νηπιαγωγεία
σε διάφορες πόλεις.
Το έργο της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Αλβανία είναι πολύπλευρο, αγγίζει τους
τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης, της κοινωνικής πρόνοιας, της αγροτικής
παραγωγής, του πολιτισμού, της οικολογίας. Ζητούμενο, όπως εξηγεί ο κ.
Αναστάσιος, είναι «να δώσουμε ευθύνη στους ντόπιους. Δεν θα θέλαμε να δώσουμε
την εντύπωση ότι είμαστε μια αποικιοκρατική ομάδα που ήλθε για να επιβάλει την
πίστη της. Εμείς εδώ είμαστε διάκονοι».
Πολλές φορές, στη διάρκεια αυτών των 10 χρόνων, ο Αρχιεπίσκοπος βρέθηκε
ανάμεσα σε αντιπαραθέσεις. Όπως, για παράδειγμα, όταν χρειάστηκε να πείσει για
την ανάγκη να δεχθούν κοπέλες στη Θεολογική Ακαδημία. «Ήταν πολύ δύσκολο για
την τόσο κλειστή κοινωνία της Αλβανίας. Αλλά έπρεπε να γίνει αντιληπτό πως
κάθε μέλος πρέπει να είναι υπεύθυνο και να βοηθά με το χάρισμα που έχει».
Έπρεπε πάλι να επιμείνει για την ενότητα των Ορθοδόξων. «Αναγκάστηκα να έλθω
σε αντίθεση με άλλους γύρω που ήθελαν να στείλουν τους απεσταλμένους τους και
να δημιουργηθούν εδώ άλλες μικρές αποικίες. Τους είπα, μια τέτοια πολυτέλεια
δεν την αντέχει η Αλβανία. Θα καταστραφεί η Ορθόδοξη Εκκλησία». Σήμερα, οι
ορθόδοξοι της Αλβανίας έχουν πετύχει να έχουν καλές σχέσεις και με τη
Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, η οποία μετρά το μισό εκκλησίασμα από αυτό των
ορθοδόξων χωρίς να υπάρχει Ουνία. «Επέμενα ότι πρέπει να προχωρήσουμε χωρίς
την ανασύσταση της Ουνίας», λέει με κατηγορηματικό τρόπο ο Αρχιεπίσκοπος.
Συνεγρασία
Το μέχρι σήμερα έργο στην Αλβανία επιβεβαιώνει τις επιλογές της Ορθόδοξης
Εκκλησίας: διακόσιοι ενενήντα ναοί σε ολόκληρη τη χώρα έχουν ανεγερθεί
(περίπου 80 εκ θεμελίων), ενώ έχουν δημιουργηθεί 20 εκκλησιαστικά κέντρα,
σχολεία, κλινικές, ξενώνες, κατασκηνώσεις νεολαίας κ.λπ. «Η Αλβανία σήμερα
έχει πετύχει μια ισορροπία, έχει κάνει πράξη την ειρηνική συνύπαρξη», λέει ο
Αρχιεπίσκοπος. «Έχουμε κτίσει μια πολυθρηκευτική κοινωνία μέσα στην οποία
υπάρχει συνεργασία. Δουλειά για μας είναι μια συστηματική πορεία ειρήνης, η
οποία έχει γενικότερη σημασία για τα Βαλκάνια. Και αυτό κτίζουμε, την υποδομή
για την ειρήνη».
«Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι πολιτικό κίνημα»
Όχι, η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι πολιτικό κίνημα, ούτε ένα κλειστό κύκλωμα
ανθρώπων. «Η Ορθοδοξία έχει έναν ορίζοντα που δεν περιλαμβάνει μόνο τα
ανθρώπινα, αλλά επεκτείνεται και αγκαλιάζει όλα εκείνα τα οποία ο Θεός
δημιούργησε και τα οποία είναι έκφραση της δικής Του αγάπης», λέει ο
Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος. «Αυτό είναι η Εκκλησία. Αν περιορίσουμε τα
ενδιαφέροντά της και την κάνουμε έναν στενό κύκλο, μία “εταιρεία σεσωσμένων”,
τότε η Ορθοδοξία δεν είναι το μυστικό σώμα του Χριστού, που αγκαλιάζει με την
αγάπη Του και με το φως Του τα πάντα, που μεταφέρει αυτό το φως στις καρδιές
των ανθρώπων».
Φυσικά και αγγίζει τη σφαίρα της πολιτικής, όπως αγγίζει και κάθε τι άλλο. Ο
προκαθήμενος της Ορθόδοξης Εκκλησία της Αλβανίας, μιλάει μόνο για την Αλβανία.
Επικαλείται το πρωτόκολλο, το οποίο, όπως λέει, «δεν είναι μια τυπικότητα,
υπάρχει για να ορίζει σωστά πλαίσια. Το να αποφαίνεται κανείς για άλλες
Εκκλησίες είναι κάτι που πρέπει να αποφύγει και να αποφεύγει συστηματικά». Το
ζήτημα όμως της σχέσης Εκκλησίας και πολιτικής τον απασχόλησε από την αρχή.
«Το αντιμετωπίσαμε το θέμα. Και η θέση μας ήταν πολύ σαφής: Η Ορθόδοξη
Εκκλησία δεν ανακατεύεται στην πολιτική. Κάθε ορθόδοξος είναι ένα υπεύθυνο
πρόσωπο και ένας υπεύθυνος πολίτης που μπορεί να κάνει τις επιλογές του. Η
Ορθόδοξη Εκκλησία θα δώσει κριτήρια, θα μιλήσει για την αλήθεια, τη
δικαιοσύνη, την τιμιότητα, την υπευθυνότητα και το χρέος της αδελφοσύνης. Αλλά
δεν θα πάει μέχρι τέλους, να αντικαταστήσει την ελευθερία του κάθε προσώπου,
οδηγώντας στη δημιουργία αγέλης. Αυτό ήταν πάντα το στοιχείο της Ορθοδοξίας:
μία ελευθερία εν αγάπη και μία αγάπη εν ελευθερία».
Νοσοκομείο-πρότυπο
Στο κέντρο των Τιράνων, η παρουσία του διαγνωστικού κέντρου “Ευαγγελισμός”, η
αρτιότητά του από πλευράς μηχανημάτων και ιατρικού προσωπικού, ξαφνιάζει.
Βρίσκεται πολύ κοντά στο άθλιο στην όψη νοσοκομείο των Τιράνων, είναι ένα
από τα δεκάδες έργα της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας, και δεν κλείνει την
πόρτα σε κανέναν. Ο καθένας μπορεί να το επισκεφτεί, πληρώνοντας ένα μικρό
ποσό. “Θα μπορούσαμε να νοικιάσουμε ένα παλιό σπίτι και να μοιράζουμε
φάρμακα”, λέει ο κ. Αναστάσιος. “Προσπαθήσαμε να κάνουμε το καλύτερο. Γιατί,
πίσω από αυτό υπάρχει μια θεωρητική τοποθέτηση: στους πολύ φτωχούς δεν μπορείς
να προσφέρεις μεταχειρισμένα ρούχα, μεταχειρισμένα φάρμακα, ληγμένα τρόφιμα.
Πρέπει να δώσεις ό,τι γίνεται καλύτερο. Διότι το πρώτο που έχει ανάγκη ο
στερημένος, είναι η αξιοπρέπειά του”. Όχι, δεν μπορούν να κάνουν νοσοκομεία σε
όλη τη χώρα και δεν είναι αυτός ο ρόλος τους. “Αλλά μπορούμε να δώσουμε ένα
πρότυπο, να αλλάξουμε την εικόνα για τα πρότυπα”. Η φράση “εδώ είναι Αλβανία”
δεν αρέσει στον Αρχιεπίσκοπο.”Τί σημαίνει εδώ είναι Αλβανία; Θα δεχθούμε τη
ζωή δεύτερης, τρίτης, τέταρτης ποιότητος; Ίσα ίσα, ακριβώς επειδή εδώ είναι
Αλβανία, πρέπει να κάνουμε το καλύτερο. Να αλλάξουμε τα πρότυπα. Να φτιάξουμε
ένα κέντρο με το καλύτερο προσωπικό, τα πιο σύγχρονα μηχανήματα και με σεβασμό
για τον κάθε άνθρωπο που πλησιάζει. Με την αγάπη, το χαμόγελο και την έγνοια
για τον άλλον. Αυτή είναι και η ειδοποιός διαφορά σ’ αυτό που μπορεί να
προσφέρει η Εκκλησία”.
Google news
