Οι επιχειρήσεις ανακαλύπτουν ξανά το Ίντερνετ

Καθώς η παγκόσμια οικονομία επιβραδύνει τους ρυθμούς ανάπτυξής της ­ με τη
μεγαλύτερη ταχύτητα από την πετρελαϊκή κρίση των αρχών της δεκαετίας του ’70 ­
ελάχιστοι είναι αυτοί που δίνουν, πλέον, προσοχή στο καυτό θέμα του περασμένου
χρόνου, το ηλεκτρονικό εμπόριο. Μήπως η αναπτυξιακή έκρηξη του Ίντερνετ έχει
τελικά χαθεί; Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Η χρήση του Ίντερνετ από τις
επιχειρήσεις αναπτυσσόταν και αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς. Μάλιστα, η
ύφεση δίνει μια νέα ώθηση στη χρήση του από τις επιχειρήσεις.

Προς το παρόν σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη Βρετανία
αναζητούν τρόπους για να περικόψουν το λειτουργικό τους κόστος. Δυστυχώς, ο
πρώτος τρόπος για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι η μείωση του προσωπικού
τους. Ωστόσο, καθώς προχωρούν σε απολύσεις διαπιστώνουν ότι πρέπει να κάνουν
κινήσεις, προκειμένου να καλύψουν τη ζήτηση για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες
τους. Η αντικατάσταση των παλαιών τρόπων επικοινωνίας με νέους είναι μια λύση
για την εξυπηρέτηση των πελατών, με χαμηλότερο κόστος.

Πράγματι, η πραγματοποίηση πωλήσεων με χαμηλότερο κόστος είναι ο δεύτερος
σημαντικότερος λόγος, για τον οποίο οι επιχειρήσεις καταφεύγουν στη χρήση του
ηλεκτρονικού εμπορίου, σύμφωνα με τα στοιχεία της βρετανικής στατιστικής
υπηρεσίας. Άλλα πλεονεκτήματα του ηλεκτρονικού εμπορίου είναι η καλύτερη
πρόσβαση στους πελάτες, η επέκτασης της γεωγραφικής κάλυψης μιας αγοράς, η
ταχύτητα, η διευκόλυνση, οι καλύτερες υπηρεσίες και τέλος, η αποφυγή απώλειας
μεριδίου αγοράς.

Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις είναι αυτές που αυξάνουν, συνεχώς, τον βαθμό
χρήσης του Ίντερνετ. Μόλις το 59% των μικρών επιχειρήσεων χρησιμοποιούν το
Ίντερνετ, σε αντίθεση με τις μεγάλες επιχειρήσεις, που σχεδόν στο σύνολό τους
έχουν εισαγάγει το Ίντερνετ στη λειτουργία τους. Παράλληλα, οι μεγάλες
επιχειρήσεις λειτουργούν ως καταλύτες. Αν οι μικρές επιχειρήσεις επιθυμούν να
συνεργαστούν εμπορικά με τις μεγάλες επιχειρήσεις, όπως κάνουν οι
περισσότερες, πιέζονται να στήσουν ένα σύστημα ηλεκτρονικού εμπορίου και να το
συντονίσουν με το αντίστοιχο σύστημα των μεγάλων επιχειρήσεων. Αυτή η
διαδικασία εντείνεται στον κόσμο των επιχειρήσεων, χωρίς να έχει γίνει ορατή
από όλους. Πρόκειται για τα δίκτυα ηλεκτρονικού εμπορίου «Επιχειρήσεις με
Επιχειρήσεις» (Business to Business – Β2Β).

Η μεγάλη απογοήτευση

Η μεγάλη απογοήτευση είναι τα συστήματα ηλεκτρονικού εμπορίου «Επιχειρήσεις με
Καταναλωτές» (Business to Consumer – B2C) και αυτό έχει απασχολήσει
περισσότερο τους τίτλους των εφημερίδων. Ο λόγος; Επειδή αυτό είναι πιο
ενδιαφέρον. Είναι πολύ πιο εύκολο να «πουλήσει» ένα ρεπορτάζ για τους σχετικά
χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης της εταιρείας ηλεκτρονικού εμπορίου lastminute. com, από το να «πουλήσει» ένα
ρεπορτάζ για τους ταχείς ρυθμούς ανάπτυξης των ιντερνετικών δημοπρασιών
εξαρτημάτων για επιχειρήσεις. Ωστόσο, το Β2Β είναι πολύ πιο σημαντικό.

Δεν πρέπει να μας προκαλεί έκπληξη ότι το B2C είναι μια απογοήτευση. Υπάρχουν
τρεις βασικοί παράγοντες που καθορίζουν την εμπορική χρήση του Ίντερνετ:
Κόστος, ευκολία και νοοτροπία. Για τις επιχειρήσεις η μείωση του κόστους είναι
ο βασικός παράγοντας. Δύο ποσοστιαίες μονάδες μείωσης ή αύξησης του κόστους
μπορεί να είναι καθοριστικές για την πραγματοποίηση κερδών ή ζημιών. Μπορούν,
επιπλέον, να αφιερώσουν πόρους για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ευκολίας
χρήσης και κουλτούρας. Μπορούν να αγοράσουν την τεχνική βοήθεια, προκειμένου
να πραγματοποιήσουν ιντερνετικές συναλλαγές και να προσλάβουν εργαζόμενους που
δεν έχουν προβλήματα στη χρήση των νέων τεχνολογιών.

Για τους καταναλωτές το κόστος είναι λιγότερο σημαντικό και μετρά περισσότερο
η νοοτροπία και η ευκολία χρήσης. Όπου είναι εύκολο να πραγματοποιηθούν αγορές
μέσω του Ίντερνετ ­ όπως των αεροπορικών εισιτηρίων ­ οι καταναλωτές
καταφεύγουν στη χρήση του ηλεκτρονικού εμπορίου. Ωστόσο, για τις περισσότερες
αγορές, το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι λιγότερο βολικό, καθώς θα πρέπει να
περιμένεις μερικές ημέρες για την παράδοση του προϊόντος στο σπίτι σου.

Στην Βρετανία η δυσκολία της χρήσης του ηλεκτρονικού εμπορίου είναι, επίσης,
ένα εμπόδιο. Και αυτό οφείλεται κυρίως στους αργούς ρυθμούς διείσδυσης των
πολυκαναλικών (broad band) τεχνολογιών. Υπάρχουν επίσης και εμπόδια νοοτροπίας
ή κουλτούρας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εμποδίων που θέτει η νοοτροπία των
καταναλωτών είναι οι πωλήσεις μέσω ταχυδρομείου. Ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες η
χρήση του είναι ευρέως διαδεδομένη, δεν συμβαίνει το ίδιο και στη Βρετανία.
Αυτό μπορεί να εξηγήσει και το γεγονός ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο B2C είναι
περισσότερο διαδεδομένο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπάρχουν και εξαιρέσεις. Τα
ηλεκτρονικά σούπερ μάρκετ στη Βρετανία είναι σχετικά επιτυχημένα, αφού
θυμίζουν στους Βρετανούς την παλιά πρακτική της παραγγελίας που παρέδιδαν οι
μπακάληδες κάθε εβδομάδα στο σπίτι.

Ωστόσο, ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου υπάρχουν λιγότερα εμπόδια
κουλτούρας, το ηλεκτρονικό εμπόριο B2C αντιμετώπισε μεγάλες αντιστάσεις. Η
εταιρεία κατασκευής ηλεκτρονικών υπολογιστών Ντελ, η οποία ανέπτυξε ένα πλήρες
σύστημα ηλεκτρονικών παραγγελιών, διαπιστώνει ότι μόλις το 25% των πωλήσεών
της πραγματοποιούνται μέσω πλήρως ηλεκτρονικών παραγγελιών. Οι περισσότεροι
καταναλωτές προτιμούν να στέλνουν τις παραγγελίες τους μέσω του φαξ ή του
ταχυδρομείου.

Θετικά στοιχεία

Πάντως, οι ρυθμοί αύξησης της εμπορικής χρήσης του Ίντερνετ από τους
καταναλωτές δείχνουν να επιταχύνονται. Από τον περασμένο Ιανουάριο έως τον
Απρίλιο ο βαθμός εμπορικής χρήσης του Ίντερνετ στη Βρετανία ανέβηκε από το 30%
στο 35%. Αν αυτοί οι ρυθμοί αύξησης συνεχίστηκαν τώρα θα πρέπει να έχει φθάσει
στο 40%.

Η εξεύρεση παραδειγμάτων ανάπτυξης της αγοράς Β2Β χρήσης του Ίντερνετ μετά τα
τρομοκρατικά χτυπήματα της 11ης Σεπτεμβρίου είναι δύσκολη. Ωστόσο, φαίνεται
ότι εντατικοποιείται μια διαδικασία, η οποία είχε, ήδη, ξεκινήσει. Υπάρχουν
δύο κλάδοι στους οποίους φαίνεται ότι κάτι κινείται. Ο πρώτος είναι η ταχεία
ανάπτυξη της κινητής πρόσβασης στο Ίντερνετ, καθώς όλο και περισσότεροι
χρησιμοποιούν τα κινητά τους τηλέφωνα για να συνδέσουν τον φορητό υπολογιστή
τους με το Ίντερνετ.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης