«Καθαρή κυβέρνηση» με 5 αιχμές

Θετικό είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη σύνθεση της νέας
κυβέρνησης. Με είκοσι νέα πρόσωπα και με βαθιές αλλαγές στο μέχρι τώρα
κυβερνητικό σχήμα, ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης έδειξε πώς εννοεί την «καθαρή
και δυνατή εντολή» που έλαβε από το Συνέδριο του κόμματος.

Είναι μια κυβέρνηση που σχημάτισε ο ίδιος χωρίς να δεχθεί την παραμικρή πίεση
από κανέναν, και γι’ αυτό δίκαια θεωρείται ότι έχει τη σφραγίδα του. Ο κ.
Σημίτης λειτούργησε ως απόλυτος διαχειριστής της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας,
αψήφησε δεσμεύσεις και κατεστημένες αντιλήψεις, και προχώρησε στον σχηματισμό
μιας κυβέρνησης, η οποία καλείται να αντιμετωπίσει κρίσιμα προβλήματα της
δημόσιας ζωής. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μία «ομάδα κρούσης», η οποία
θα βρεθεί από σήμερα αντιμέτωπη με τα προβλήματα αυτά και ελπίζει να δώσει
γρήγορα λύσεις. Τα κυρίαρχα στοιχεία του ανασχηματισμού είναι πέντε:

1. Ο καθορισμός των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 σε πρώτη προτεραιότητα
για την κυβέρνηση, με τον ορισμό επτά υφυπουργών για να «τρέξουν» από ισάριθμα
υπουργεία την ολυμπιακή προετοιμασία και τα ολυμπιακά έργα.

2. Ο προσδιορισμός της ασφάλειας γενικώς, και της ασφάλειας των
Ολυμπιακών Αγώνων ειδικότερα, ως μείζον θέμα της κυβερνητικής πολιτικής, με
την αναβάθμιση του υπουργείου Δημ. Τάξης σε υπερυπουργείο, στο οποίο
εντάσσεται η ΕΥΠ.

3. Η προώθηση του Νίκου Χριστοδουλάκη σε πρώτο τη τάξει υπουργό και
ανάθεση σ’ αυτόν του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με την
προοπτική να δώσει νέα ώθηση στην ελληνική οικονομία, που γνωρίζει τις πρώτες
επιπτώσεις από την κρίση.

4. Η αναβάθμιση της εκλογικής προετοιμασίας του ΠΑΣΟΚ για τις δημοτικές
και νομαρχιακές εκλογές με τη δημιουργία «ισχυρής ομάδας» στο υπουργείο
Εσωτερικών υπό τον Κώστα Σκανδαλίδη, και με τη συμμετοχή δύο πρώην θητευσάντων
στον χώρο ως υφυπουργών: του Σταύρου Μπένου και του Λάμπρου Παπαδήμα.

5. Η μετάθεση «άνευ όρων και προϋποθέσεων» των τριών κορυφαίων Άκη
Τσοχατζόπουλου (στο Ανάπτυξης), Βάσως Παπανδρέου (στο ΠΕΧΩΔΕ), Γιάννου
Παπαντωνίου (στο Εθνικής Άμυνας) σε υπουργεία της επιλογής του κ. Σημίτη, και
η παραμονή άλλων όπως ο Ευάγγ. Βενιζέλος και ο Αλ. Παπαδόπουλος στο ίδιο πόστο
­ Πολιτισμού και Υγείας, αντίστοιχα. Ο Γ. Παπανδρέου (Εξωτερικών), ο Π.
Ευθυμίου (Παιδείας) και ο Μ. Χρυσοχοΐδης (Δημ. Τάξης), δεν λογίζονται σ’ αυτή
την κατηγορία ­ η παραμονή τους εθεωρείτο βέβαιη από ημέρες.

Και 4 στοιχεία

Δεν είναι χωρίς σημασία άλλα τέσσερα στοιχεία του ανασχηματισμού, τα οποία και
δίνουν τον τόνο του χθεσινού «εγχειρήματος Σημίτη»:

* Πρώτον, η ρίψη στον «λάκκο των λεόντων» του Ασφαλιστικού, του στενού
συνεργάτη του Πρωθυπουργού και με 6ετή επιτυχή προϋπηρεσία στη θέση του
κυβερνητικού εκπροσώπου Δημήτρη Ρέππα, ο οποίος αναλαμβάνει το βαρύ καθήκον να
αρχίσει άμεσα τον διάλογο με τους συνδικαλιστές.

* Δεύτερον, η ανάθεση στον έως χθες υφυπουργό Εργασίας Χρήστο Πρωτόπαπα του
υπουργείου Τύπου και ΜΜΕ και του ρόλου του κυβερνητικού εκπροσώπου.

* Τρίτον, η ανάθεση στον Φίλιππο Πετσάλνικο του κρίσιμου για την κυβέρνηση και
τη δημόσια ζωή υπουργείου Δικαιοσύνης.

* Τέταρτον, η μη υπουργοποίηση του Θεόδωρου Πάγκαλου, στον οποίο αποδιδόταν
ένα στιγμιαίο μπλοκάρισμα του ανασχηματισμού επειδή δήθεν δεν αποδεχόταν το
υπουργείο Γεωργίας (υπουργός Γ. Δρυς). Με δήλωσή του ο πρώην υπουργός
διευκρίνισε ότι ουδεποτε τού προτάθηκε οτιδήποτε από τον Πρωθυπουργό Κ.
Σημίτη, και πως αν του προτεινόταν δεν είχε το δικαίωμα να αρνηθεί. Η
κυβέρνηση, διά του εκπροσώπου της, επιβεβαίωσε ότι όντως στον κ. Πάγκαλο δεν
έγινε καμιά πρόταση.

Έχει σημασία να αναφερθεί ότι ουσιαστικά εκτός κυβέρνησης έμειναν μόνο τρεις
υπουργοί, ο Μιχ. Σταθόπουλος (Δικαιοσύνης), Χρ. Παπουτσής (Εμπ. Ναυτιλίας) και
Μιλτ. Παπαϊωάννου ­ οι υπόλοιποι άλλαξαν υπουργεία, με τέτοιο τρόπο όμως που
ουσιαστικά να πρόκειται για καινούργιες τοποθετήσεις και όχι για τυπική
ανακύκλωση. Έχει σημασία επίσης, ότι οι επικεφαλής των δύο μικρότερων
υπουργείων, ο Νίκος Σηφουνάκης (Αιγαίου) και ο Γιώργος Πασχαλίδης
(Μακεδονίας-Θράκης) παραμένουν στη θέση τους, όπως και το γεγονός ότι ο
Γιώργος Δρυς ύστερα απο ευδόκιμη και μακρά θητεία στα δημόσια οικονομικά
αναλαμβάνει ­ και όχι ως λύση ανάγκης ­ το κρίσιμο υπουργείο Γεωργίας. Εκεί
όπου ο κ. Σημίτης, προφανώς για να κάνει περισσότερο εύκολη τη δουλειά του
νέου υπουργού, διατήρησε τους υφυπουργούς Βαγγέλη Αργύρη και Φώτη Χατζημιχάλη.

Και ακόμη πρέπει να επισημανθεί πως η κυβέρνηση αυτή, παρά τον όγκο και το
περιεχόμενό της, σχηματίσθηκε χωρίς να προκληθούν τα μεγάλα εσωτερικά
προβλήματα που παραδοσιακά δημιουργούνται κατά τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης.
Ένα πιθανό πρόβλημα φάνηκε να δημιουργείται όταν ο κ. Σημίτης νωρίς το πρωί
χθες τηλεφώνησε στον κ. Τσοχατζόπουλο και του ανήγγειλε ότι τον τοποθετεί
υπουργό Ανάπτυξης, και ο κ. Τσοχατζόπουλος του ζήτησε «μία ώρα καιρό να το
σκεφθεί», δεν είχε συνέχεια. Κι αυτό γιατί κινητοποιήθηκαν όλα τα κορυφαία
στελέχη (Κ. Λαλιώτης, Β. Παπανδρέου, Κ. Σκανδαλίδης), τα οποία τηλεφωνικώς
ζήτησαν από τον κ. Τσοχατζόπουλο «να βάλει πάνω απ’ όλα το συμφέρον της
παράταξης και να δεχθεί». Ο κ. Τσοχατζόπουλος είχε και μια μικρή σύσκεψη με
συνεργάτες του, οι οποίοι διχάστηκαν. Κάποιοι τού εισηγήθηκαν να μην
αποδεχθεί, αλλά ο νέος υπουργός Ανάπτυξης δέχθηκε, και το ανακοίνωσε με τρίτο
πρόσωπο τηλεφωνικώς στον κ. Σημίτη. Φέρεται, πάντως, ιδιαίτερα ενοχλημένος
«από τη μεταχείριση που είχε από τον Πρωθυπουργό», για τη μετάθεσή του δηλαδή.
Αργότερα, και για λογαριασμό του, συνεργάτες του άφηναν να διαρρεύσει η φράση
που του αποδίδεται: «Συμμετέχουμε στην κοινή προσπάθεια από το νέο πόστο που
όρισε ο Πρωθυπουργός».

Γκρίνιες και πικρίες

Μια πρώτη γκρίνια σε σχέση με την «αφαίμαξη» των ολυμπιακών έργων από το
ΥΠΕΧΩΔΕ και η μεταφορά τους στο Πολιτισμού μαζί με τον υφυπουργό, αρμόδιο για
την ολυμπιακή προετοιμασία, Νάσο Αλευρά, ξεπεράστηκε κατά τη διάρκεια της
νύχτας, καθώς διευκρινίσθηκε ότι αυτά παραμένουν στο Πολιτισμού. Μια άλλη
γκρίνια σχετικά με το ψαλίδισμα των αρμοδιοτήτων του Ευάγγ. Βενιζέλου, λόγω
της δημιουργίας των υφυπουργείων για την ολυμπιακή προετοιμασία, αποδείχθηκε
χωρίς περιεχόμενο. Ο Ευάγγ. Βενιζέλος δήλωσε πως «το υπουργείο ενισχύεται και
η τοποθέτηση των υφυπουργών αποδεικνύει ότι η Ολυμπιάδα καθίσταται κεντρικό
θέμα της χώρας».

Βεβαίως οι απομακρυνθέντες από την κυβέρνηση εκφράζουν την πικρία τους, αλλά
αυτό πάντοτε συμβαίνει. Πικρία εκφράζουν και ορισμένοι από τους φερόμενους ως
σίγουρους προς υπουργοποίηση, και μάλλον δικαιολογημένα κάποιοι από αυτούς,
όπως ο Κίμων Κουλούρης ο οποίος φερόταν για το υπουργείο Εσωτερικών, ο Γιώργος
Λιάνης για το υφυπουργείο Αθλητισμού, ο Παναγιώτης Φασούλας, ο Θεόδωρος
Κοτσώνης, κ.ά. Αλλά ο αριθμός των υφυπουργών, ακόμη και για μία κυβέρνηση που
χωράει 48 μέλη, είναι πεπερασμένος…

Μεγάλο σχήμα

Πάντως, η ευρύτητα του κυβερνητικού σχήματος προκάλεσε συζητήσεις στους
διαδρόμους της Βουλής, καθώς θεωρήθηκε ότι πρόκειται ­ και μάλλον ­ είναι το
δεύτερο μεγαλύτερο κυβερνητικό σχήμα από την εποχή μιας κυβέρνησης 52 μελών
που είχε δημιουργήσει στο τέλος της δεκαετίας του ’80 ο τότε πρωθυπουργός
Ανδρέας Παπανδρέου. Και όπως επισήμαιναν «η κυβέρνηση αυτή απέχει πολύ από το
μικρό και ευέλικτο σχήμα, υπέρ του οποίου τασσόταν κατά καιρούς ο
Πρωθυπουργός». Μένει να αποδειχθεί τι επιπτώσεις θα έχουν στο νομοθετικό έργο
της κυβέρνησης αυτές οι ενστάσεις που χθες κατά πρώτον διατυπώθηκαν.

Ένα άλλο πιθανό εσωτερικό πρόβλημα της κυβέρνησης θα ανακύψει από την κατανομή
των αρμοδιοτήτων από τους υπουργούς στην πληθώρα των υφυπουργών. Στο παρελθόν
πέρασαν μήνες μέχρι οι υπουργοί να πεισθούν να εκχωρήσουν αρμοδιότητες. Τώρα;
Και ιδιαίτερα στους επτά υφυπουργούς τους αρμόδιους για την ολυμπιακή
προετοιμασία, φαίνεται πως θα υπάρξει προσωπική παρέμβαση του Πρωθυπουργού
Κώστα Σημίτη.

Το 6ο Συνέδριο «έδειξε» τον δρόμο

Καταλυτικό ρόλο στις επιλογές Σημίτη ­ ειδικά στους υφυπουργούς ­ έπαιξε η
στάση που τήρησαν συγκεκριμένα στελέχη στο πρόσφατο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ.
Εξετάζοντας τα ονόματα των μελών της νέας κυβέρνησης, πρέπει να αναφέρει
κανείς ότι ο κ. Σημίτης δεν ξέχασε όσους τον βοήθησαν για τη μεγάλη του νίκη
στο Συνέδριο. Για την ακρίβεια, όχι μόνο δεν τους ξέχασε, αλλά τους τίμησε και
με το παραπάνω. Μερικοί από τους πιο στενούς συνεργάτες του, που μετείχαν στο
στενό «επιχειρησιακό» όργανο των εκσυγχρονιστών, μπαίνουν στη κυβέρνηση,
παραμένουν στις θέσεις τους ή αναβαθμίζονται. Πρόκειται για τους Χρ. Πρωτόπαπα
, Γ. Δρυ, Στ. Μανίκα, Ρ. Σπυρόπουλο, Δ. Θάνο, Ε. Μαλέσιο, Λ. Αποστολίδη.

Άλλοι είναι προσωπικές του επιλογές και η είσοδός τους στην κυβέρνηση
αποδίδεται στη διάθεσή του να μπολιάσει με νέο αίμα την κυβέρνηση: σε αυτή την
διάθεση πρέπει να αποδοθεί η υφυπουργοποίηση του Σπ. Βούγια (του ταίριαζε το
Περιβάλλοντος, πήγε στο Μεταφορών), η Ελένη Κούρκουλα (υφυπουργός Παιδείας), η
Ελπ. Τσουρή (Υγείας), ο Γιάννης Κουράκης (υφυπουργός Αθλητισμού με «εντολή» να
φέρει την ηρεμία στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο), Νίκος Γκεσούλης (γνώστης από
«μέσα» της εκπαίδευσης), ο Εκτ. Νασιώκας (υφυπουργός στο Υγείας) κ.ά.

Εμπιστοσύνη

Πρέπει να επισημανθεί ότι από τις χθεσινές επιλογές του κ. Σημίτη, προκύπτει
πως:

α. Δεν ξέχασε τον Τάσο Γιαννίτση που σήκωσε μόνος το βάρος των λαθών της
κυβέρνησης για το Ασφαλιστικό και τον προβίβασε σε αναπληρωτή υπουργό
Εξωτερικών για να προετοιμάσει την προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2003.

β. Χρησιμοποίησε πρώην και νυν στελέχη από τη λεγόμενη εσωκομματική
αντιπολίτευση, ήπιων πάντως τόνων: Λ. Λωτίδης, Λ. Τζιόλας, Γ. Μαγκριώτης, Χρ.
Θεοδώρου, Γ. Τσακλίδης, Δ. Γεωργακόπουλος, όλους σε θέσεις υφυπουργών.

γ. Εκφράζει την εμπιστοσύνη του στον Αλ. Παπαδόπουλο για τις αλλαγές που
επιχειρεί στην υγεία, ιδιαίτερα στην κόντρα με τους πανεπιστημιακούς γιατρούς.
Όπως και στον Π. Ευθυμίου για τη μεταρρύθμιση στην εκπαίδευση…

Θεσμικές αλλαγές

Μεγάλες θεσμικές αλλαγές, που συνεπάγονται αναβάθμιση ορισμένων υπουργών,
επέφερε ο κ. Σημίτης με τον χθεσινό ανασχηματισμό.

Ανεξάρτητα από τα ονόματα, το ποιος εισήλθε στην κυβέρνηση και πού, και το
ποιος έμεινε τελικά εκτός, σημασία και μάλιστα μεγάλη έχουν οι θεσμικές
αλλαγές που επιφέρει με τον ανασχηματισμό ο κ. Σημίτης. Δεν είναι μόνο η
συνένωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας με το Οικονομικών. Ούτε ο
επανακαθορισμός της σύνθεσης της Κυβερνητικής Επιτροπής η οποία αφήνει εκτός
τον πολύτιμο, και πολύπειρο, λόγω των γνώσεών του Ευάγγελο Βενιζέλο (του
λοιπού θα μετέχουν οι Ν. Χριστοδουλάκης, Γ. Παπανδρέου, Γ. Παπαντωνίου, Κ.
Σκανδαλίδης, Α. Τσοχατζόπουλος, Β. Παπανδρέου, Π. Ευθυμίου, Δ. Ρέππας, Αλ.
Παπαδόπουλος).

Ούτε επίσης η συγκρότηση μιας Διυπουργικής Επιτροπής για την Πολιτική Υπαίθρου
με τη συμμετοχή των υπουργείων Γεωργίας, Εσωτερικών, Οικονομίας, Ανάπτυξης,
ΠΕΧΩΔΕ, Εργασίας και Δημόσιας Τάξης.

Είναι και η πλήρης αναβάθμιση του γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου Σωκράτη
Κοσμίδη, ο οποίος πλέον αναγορεύεται και θεσμικά στο μάτι και στο αυτί του
Πρωθυπουργού σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της κυβέρνησης.

Ν.Δ.: ανακύκλωση…

ΣΧΟΛΙΑΖΟΝΤΑΣ τον ανασχηματισμό ο κ. Γ. Σουφλιάς, δήλωσε ότι «η “νέα” κυβέρνηση
είναι η παλιά. Παλιά κοπή σε άλλη ραφή. Τα ίδια κουρασμένα πρόσωπα σε μερική
ανακύκλωση».

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και ο κ. Θ. Ρουσόπουλος, ο οποίος δήλωσε ότι «δεν
έχουμε να κάνουμε με ένα ξεκίνημα διότι τίποτε δεν άλλαξε στη διακυβέρνηση της
χώρας».

Ο κ. Δ. Σιούφας είπε ότι «ο Πρωθυπουργός ύστερα από 19 μήνες πλήρους
ακυβερνησίας δεν μπορεί να ισχυρισθεί ξανά ότι στερείται νομιμοποίησης για
αναγκαίες δράσεις».

Παιχνίδια συσχετισμών και εντυπώσεων χαρακτήρισε τον ανασχηματισμό ο πρόεδρος
του ΣΥΝ κ. Νίκος Κωνσταντόπουλος και πρόσθεσε ότι «δεν είναι εκσυγχρονισμός το
Υπουργικό Συμβούλιο με τους 47 υπουργούς και υφυπουργούς, που επιλέγονται με
κριτήρια εκλογικά ή εξισορρόπησης τοπικών ανταγωνισμών». Ο πρόεδρος του ΚΕΠ κ.
Δημήτρης Αβραμόπουλος χαρακτήρισε το νέο κυβερνητικό σχήμα γιγαντιαίο και
σχολίασε πως το ΠΑΣΟΚ «έχασε ακόμα μια ευκαιρία και μαζί του ο τόπος».