Δεν θέλουν να βγουν στη σύνταξη

Μείωση μέχρι και 40% παρατηρείται στην έξοδο των εργαζομένων του Δημοσίου
και των ΔΕΚΟ στη σύνταξη, ενώ η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος είναι
το μεγάλο στοίχημα που καλείται να κερδίσει η νέα κυβέρνηση.

Το πάγωμα των μέτρων για το Ασφαλιστικό την περασμένη άνοιξη μαζί με το
Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και τον επικείμενο ανασχηματισμό έφεραν ηρεμία στον
εργατικό χώρο, αφού οι όποιες αποφάσεις για ανατροπή στο Ασφαλιστικό
μετατίθενται εκ των πραγμάτων στο νέο έτος.

Ο διάλογος για τις αλλαγές στο Ασφαλιστικό θα αρχίσει εντός του έτους από
μηδενική βάση και εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί την άνοιξη του 2002.

Οι άξονες

Οι κυβερνητικοί άξονες των αλλαγών στο Ασφαλιστικό θα προβλέπουν τα παρακάτω:

* Θα υπάρξει εύλογο μεταβατικό διάστημα ώστε να μη θιγούν από τις αλλαγές όσοι
βρίσκονται κοντά στο όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση. Η χρονολογία αυτή
εξετάζεται τώρα και να φθάσει μέχρι το 2009.

* Οι όποιες αλλαγές γίνουν στο Ασφαλιστικό δεν θα αφορούν τους σημερινούς
συνταξιούχους, τους δικαιούχους των κατώτατων συντάξεων και τους ασφαλισμένους
του ΟΓΑ. Μάλιστα για τις αγροτικές συντάξεις του ΟΓΑ ανακοινώθηκε ήδη αύξηση
κατά 5.000 δρχ. από 1.1.2002 και ριζική αλλαγή στο σύστημα καταβολής των
συντάξεων για τους νέους συνταξιούχους.

* Η κυβέρνηση εγγυάται τα σημερινά κατώτατα όρια για όλους τους εργαζομένους.

* Θα διασφαλίζεται ο δημόσιος και κοινωνικός χαρακτήρας του συστήματος
κοινωνικής ασφάλισης και το κράτος θα εξασφαλίσει με την πολιτική του τους
αναγκαίους πρόσθετους πόρους για τη χρηματοδότησή του.

* Προτείνεται ενοποίηση και αναδιάρθρωση των ασφαλιστικών ταμείων.

* Θα εξεταστούν θέματα που άπτονται της 35ετίας και των ορίων ηλικίας για
σύνταξη.

Τα επίμαχα σημεία

Τα τέσσερα επίμαχα σημεία για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση είναι τα εξής:

ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ: Η κυβέρνηση είναι ξεκάθαρη ότι το θέμα των
ορίων ηλικίας για σύνταξη θα τεθεί στο τραπέζι του διαλόγου. Κατά τον υπουργό
Εργασίας κ. Τ. Γιαννίτση:

* Το Ασφαλιστικό, όπου λύθηκε, άγγιξε και θέματα ηλικίας, εισφορών, παροχών,
εξορθολογισμού του υπολογισμού της σύνταξης, λαμβάνοντας υπόψη ιδιαιτερότητες,
κοινωνικές καταστάσεις, τον ρόλο της εργαζόμενης γυναίκας, ζητήματα ισότητας
κ.ά.

* Ας μη ξεχνάμε άλλωστε ότι το 70% των ασφαλισμένων στη χώρα μας έχει τη
δυνατότητα να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία κάτω των 65 ετών (στο ΙΚΑ η μέση
ηλικία αποχώρησης των ανδρών είναι τα 61,73 έτη και των γυναικών τα 59,24
έτη), ενώ το 33% των ανδρών και το 74% των γυναικών δημοσίων υπαλλήλων
παίρνουν σύνταξη πριν από το 55ο έτος της ηλικίας τους.

* Στο στόχαστρο αυτών των αλλαγών θα τεθούν υπό επανεξέταση ο θεσμός των
βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων (600.000 ασφαλισμένοι του ΙΚΑ που έχουν
μειωμένο κατά 5 έτη συνταξιοδοτικό δικαίωμα), οι μητέρες με ανήλικα και
διάφοροι κλάδοι που έχουν ευνοϊκό καθεστώς συνταξιοδότησης. Για τα βαρέα και
ανθυγιεινά επαγγέλματα, η κατεύθυνση είναι να τεθεί ο θεσμός σε νέες βάσεις με
επανεξέταση των επαγγελμάτων, αλλά χωρίς να θιγούν όσοι είναι σήμερα
ασφαλισμένοι ή συνταξιούχοι. Για τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις είναι δεδομένο
ότι θα υπάρξουν αλλαγές, με ευνοϊκή μεταχείριση στις γυναίκες. Πάντως, οι
αλλαγές που θα γίνουν θα «τρέξουν» μετά το 2008 ή 2009.

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ: Στις συζητήσεις που θα γίνουν για το Ασφαλιστικό
είναι σίγουρο ότι θα τεθεί (πάλι) θέμα για τον τρόπο υπολογισμού των
συντάξεων, ο οποίος είναι διαφορετικός κατά ασφαλιστικό ταμείο. Η νέα ρύθμιση
αναμένεται ότι θα αφορά όσους ασφαλισμένους θα βγουν στη σύνταξη μετά το 2009
ή το 2010 και εξετάζεται να επιλεγεί το μοντέλο του ΙΚΑ, δηλαδή ο υπολογισμός
να γίνεται με βάση τις αποδοχές της τελευταίας πενταετίας.

Παράλληλα, η ανώτατη επικουρική σύνταξη αποτελείται από το 10% των συντάξιμων
αποδοχών μέχρι και το 65%, ενώ η κύρια και η επικουρική ανώτατη σύνταξη ­
αθροιστικά ­ αποτελείται από το 80% των συντάξιμων αποδοχών και ξεπερνάει σε
ορισμένες περιπτώσεις το 140%.

ΕΝΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΑΜΕΙΩΝ: Η δημιουργία ομοειδών ασφαλιστικών ταμείων δεν
είναι μόνο στις κυβερνητικές προθέσεις, αλλά αποτελεί πρόταση τόσο των
εργατικών συνδικάτων όσο και των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Το σενάριο για
την ενοποίηση (χωρίς σε καμία περίπτωση να θιγούν οι παροχές για τους
σημερινούς ασφαλισμένους και συνταξιούχους) προβλέπει τα εξής:

1. Την ένταξη στο ΙΚΑ όλων των ταμείων κύριας ασφάλισης μισθωτών (ΔΕΚΟ,
τραπεζοϋπάλληλοι και ειδικά ταμεία).

2. Την ένταξη στον Οργανισμό Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών και των
ταμείων των νομικών, των υγειονομικών και των μηχανικών του Δημοσίου.

3. Τη δημιουργία ειδικού ταμείου για τους δημοσίους υπαλλήλους και τη
συνέχιση της αυτόνομης λειτουργίας του ΟΓΑ (αγρότες).

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ: Ο πυρήνας των προβλημάτων της κοινωνικής
ασφάλισης εστιάζεται στο ζήτημα της χρηματοδότησης, δηλαδή ποιος θα
χρηματοδοτεί τις κοινωνικο-ασφαλιστικές ανάγκες των εργαζομένων. Με δεδομένη
τη μη αύξηση των εργοδοτικών ή των εργατικών εισφορών (είναι από τις
υψηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση), το κεφάλαιο της χρηματοδότησης θα είναι και
το πιο περίπλοκο. Η κατεύθυνση που επιλέγεται είναι να αναζητηθούν νέοι πόροι
και να αξιοποιηθούν στο έπακρον οι υπάρχουσες πηγές χρηματοδότησης. Από την
πλευρά τους τα εργατικά συνδικάτα θα πιέσουν με κάθε τρόπο για την εφαρμογή
της τριμερούς χρηματοδότησης σε αναλογία 2/9, 3/9 και 4/9 (εργαζόμενοι,
κράτος, εργοδότες).

Σημειώνεται ότι το κράτος οφείλει πάνω από 650 δισ. δρχ. στα ασφαλιστικά
ταμεία μόνο από οφειλές που αντιστοιχούν στις εισφορές των νέων ασφαλισμένων
και αφορούν την περίοδο 1993-1999, ενώ με πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση
αποφασίστηκε η σταδιακή καταβολή των οφειλών του Δημοσίου προς το ΙΚΑ (σε 15
ετήσιες δόσεις και με επιτόκιο 2%) ύψους 1,3 τρισ. δρχ. Εξάλλου επιστημονικές
μελέτες έδειξαν ότι η περιουσία των ασφαλιστικών ταμείων έπρεπε σήμερα να
ξεπερνάει τα 15 τρισ. δρχ., δηλαδή να είναι πενταπλάσια, αφού το κράτος
παρεμβαίνει στη διαχείριση των αποθεματικών. Τέλος, εκτιμάται ότι η
εισφοροδιαφυγή σε όλα τα Ταμεία ξεπερνάει τα 700 δισ. δρχ..