Η πρόκληση της Νέας Οικονομίας

Ο Γιώργος Δρυς είναι Υφυπουργός Οικονομικών

Ο νέος μετασχηματισμός της οικονομίας και της κοινωνίας μας που έχει ήδη
αρχίσει, αποτελεί το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της τελευταίας δεκαετίας του 20ού
αιώνα.

Οι αλλαγές που δρομολογούνται κατά τη μετάβαση στην οικονομία της γνώσης και
της πληροφορίας, στη νέα οικονομία, έχουν επαναστατικό χαρακτήρα. Ιδιαίτερα,
αν λάβουμε υπόψη, ότι ως το 2010 οι μισές από όλες τις θέσεις απασχόλησης θα
βρίσκονται σε βιομηχανίες που είναι είτε κύριοι παραγωγοί είτε εντατικοί
χρήστες των προϊόντων και των υπηρεσιών της τεχνολογίας της πληροφορίας.

Είναι η μεγάλη πρόκληση που συνεπάγεται η μετάβαση στη νέα οικονομία με την
ανάπτυξη και ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών.

Η νέα οικονομία αλλάζει τις παραδοσιακές δομές. Νέες μορφές εργασίας μπορούν
να τροποποιήσουν δραστικά το πλέγμα των εργασιακών σχέσεων που διαμόρφωσε η
βιομηχανική επανάσταση. Ήδη 9 εκατομμύρια Ευρωπαίοι είναι τηλεργαζόμενοι.
Περίπου 81 εκατ. από τα 117 εκατ. ατόμων ηλικίας κάτω των 25 ετών στην
Ευρωπαϊκή Ένωση φοιτούν σε εκπαιδευτικά ιδρύματα. Αυτή είναι η γενιά του
Διαδικτύου και η νέα γενιά των εργαζομένων που εισέρχονται τώρα στην αγορά
εργασίας.

Επιπλέον στην Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 12% των
νοικοκυριών είναι συνδεδεμένα με το Ίντερνετ, ποσοστό που αντιπροσωπεύει το
20% του πληθυσμού με πρόσβαση σε απευθείας σύνδεση. Η πρόκληση είναι να
αυξηθεί η χρήση του Διαδικτύου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, γιατί τα οφέλη της
νέας οικονομίας θα προκύψουν μόνον όταν το σύνολο της ενιαίας αγοράς φθάσει σε
ένα κρίσιμο ύψος χρήσης του Ίντερνετ.

Αν αυτό δεν συμβεί, υπάρχει κίνδυνος πόλωσης και τα οφέλη θα περιοριστούν κατά
κύριο λόγο στις πλέον αναπτυγμένες χώρες.

Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση αφορά όλους τους πολίτες ανεξάρτητα από φύλο,
ηλικία, γεωγραφική περιοχή ή άλλα ειδικά χαρακτηριστικά των πολιτών, όπως τα
άτομα με ειδικές ανάγκες. Επομένως ο σχεδιασμός για ολοκληρωμένες υπηρεσίες
οφείλει να είναι καθολικός και όχι επιλεκτικός, ανοιχτός στους πολίτες και όχι
στενά οροθετημένος σε προνομιούχες ομάδες.

Κρίσιμο θέμα για τον επιτυχή μετασχηματισμό προς την ηλεκτρονική διακυβέρνηση
αποτελεί η διοικητική ανανέωση. Θα χρειασθούν πρωτοβουλίες για τη ριζική
αλλαγή του τρόπου λειτουργίας των διοικητικών βαθμίδων ιεραρχίας ώστε να
υπερκερασθούν γραφειοκρατικά στερεότυπα.

Ο κίνδυνος η επόμενη γενιά εργαζομένων στην Ευρώπη να στερείται βασικές
ικανότητες, σε σύγκριση με τους συναδέλφους τους από άλλες χώρες, φαίνεται ότι
έχει αρχίσει να είναι υπαρκτός με βάση τις μέχρι σήμερα διεθνείς συγκρίσεις.
Αυτό το άνοιγμα της ψαλίδας στις δεξιότητες διαπιστώνεται καθώς η ζήτηση για
υψηλά εξειδικευμένους εργαζόμενους δεν καλύπτεται, με αποτέλεσμα να
περιορίζεται η ανάπτυξη στους τομείς του λογισμικού, των υπηρεσιών και των
τηλεπικοινωνιών.

Το έλλειμμα ατόμων ειδικευμένων στην πληροφορική στη δυτική Ευρώπη ενδέχεται
να ανέλθει σε 1,6 εκατ. αντίστοιχες θέσεις εργασίας έως το 2002. Αυτό
οφείλεται στη χρονική υστέρηση της Ευρώπης όσον αφορά την καινοτομία και τη
χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας, ιδίως στις
μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Στις ανεπτυγμένες χώρες, η χρήση του Διαδικτύου και
άλλων σχετικών τεχνολογικών εργαλείων και διαδικασιών λειτουργούν σήμερα ως
καταλύτες για τη δημιουργία της οικονομίας της γνώσης. Πάνω από το 50% του ΑΕΠ
στις πλέον ανεπτυγμένες χώρες του ΟΟΣΑ προέρχεται από την παραγωγή και τη
διαχείριση της γνώσης.

Στη νέα οικονομία η αυξημένη κινητικότητα των εργαζομένων θα είναι καθοριστική
για την απασχόληση. Το εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει επομένως να προετοιμάζει
τους εργαζόμενους ώστε να μπορούν να αποκτήσουν τα εφόδια για να εργάζονται σε
συνεχώς νέους χώρους εργασίας, να συνεργάζονται με συναδέλφους τους από άλλες
χώρες. Να μην είναι η παγκοσμιοποιημένη κοινωνία εμπόδιο στην ανάπτυξη της
προσωπικότητάς τους.

Στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν τεθεί στόχοι που αφορούν τέσσερις
κυρίως τομείς:

* Μάθηση. Έως το 2002 όλα τα σχολεία να έχουν συνδεθεί με το Διαδίκτυο
και να εξασφαλισθεί ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί έχουν αποκτήσει αποδεδειγμένα
τις δεξιότητες που απαιτεί η κοινωνία της πληροφορίας.

* Εργασία. Να εξασφαλισθεί ότι όλοι οι εργαζόμενοι έχουν πρόσβαση στις
γνώσεις πληροφορικής και τις νέες δεξιότητες. Παράλληλα να δημιουργηθούν
ευέλικτα πλαίσια για την τηλεργασία που να καλύπτουν τις νέες ανάγκες των
επιχειρήσεων και των εργαζομένων και να εφαρμοστούν πρότυπα εξοπλισμού που
είναι φιλικά προς τους χρήστες έτσι ώστε να βελτιωθούν οι δυνατότητες
απασχόλησης των ατόμων με ειδικές ανάγκες.

* Κοινωνία. Να δημιουργηθούν ιστοχώροι στο Διαδίκτυο που να είναι
φιλικοί προς τους πολίτες και να περιλαμβάνουν πληροφορίες για τα δικαιώματα
του πολίτη και τις δημόσιες υπηρεσίες. Επίσης να δημιουργηθούν δημόσια σημεία
πρόσβασης στο Διαδίκτυο.

* Επιχειρήσεις. Να ενθαρρυνθεί το επιχειρηματικό πνεύμα μέσω
φορολογικών κινήτρων και να προωθηθεί με δημόσια προγράμματα η χρήση των
εργαλείων της κοινωνίας της πληροφορίας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Στο επίπεδο της χώρας μας βασικοί άξονες στρατηγικής για τη μετάβαση στη νέα
οικονομία είναι:

* Πρώτον, η απελευθέρωση των αγορών προϊόντων και υπηρεσιών, ιδιαίτερα
στις τηλεπικοινωνίες, που θα λειτουργήσει ως πεδίο ανάπτυξης νέων
δραστηριοτήτων σε προηγμένους τομείς της οικονομίας και θα συμβάλει στην
ταχύτερη ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας. Ήδη με την απελευθέρωση της
κεφαλαιαγοράς την τελευταία πενταετία, έχουν δημιουργηθεί 16 χιλιάδες νέες
θέσεις εργασίας, ενώ στην κινητή τηλεφωνία 6,5 χιλιάδες. Στις τηλεπικοινωνίες
λειτουργούν σήμερα πάνω από 250 επιχειρήσεις.

* Δεύτερον, η ανάπτυξη μιας νέας επιχειρηματικότητας που θα
χαρακτηρίζεται από ευελιξία στη λειτουργία, αποτελεσματική διοίκηση με ισχυρά
κίνητρα και άρτια εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό. Βασικές προϋποθέσεις για την
ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας είναι, μεταξύ άλλων, η απλούστευση
διαδικασιών δράσης και λειτουργίας, η ύπαρξη επαρκούς χρηματοδότησης με
κεφάλαια, σταθερό πλαίσιο αξιοποίησης ερευνητικών αποτελεσμάτων και ένα
ευέλικτο και αποτελεσματικό εκπαιδευτικό σύστημα που εξοπλίζει με νέες
δεξιότητες το ανθρώπινο δυναμικό.

Ήδη έχουμε θεσπίσει σημαντικά μέτρα και κίνητρα για την ανάπτυξη της νέας
οικονομίας.

1. Μέτρα φορολογικού χαρακτήρα, όπως η μείωση φορολογικών συντελεστών,
η συγχώνευση επιχειρήσεων και η φορολογική απαλλαγή για σύνδεση με το
Ίντερνετ.

2. Μέτρα για τις επιχειρήσεις με απλούστευση των διαδικασιών ίδρυσης
και λειτουργίας των επιχειρήσεων όλων των μορφών, περιορισμό της απαίτησης
χρήσης φορολογικής ενημερότητας κατά 50%, ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων στις
ΔΟΥ.

3. Επενδύσεις από το Γ’ ΚΠΣ με διάθεση 750 δισ. δρχ. για την ανάπτυξη
της κοινωνίας της πληροφορίας που κυρίως απευθύνεται σε δράσεις της νέας
οικονομίας.

4. Παροχή κεφαλαίων με κίνητρα για την ανάπτυξη του θεσμού του venture
capital και τη διαμόρφωση νέου βελτιωμένου αναπτυξιακού νόμου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε στην προώθηση επενδύσεων μέσω του Ταμείου Ανάπτυξης
Νέας Οικονομίας (ΤΑΝΕΟ). Το ταμείο αυτό χρηματοδοτείται από τα έσοδα των
ιδιωτικοποιήσεων, καθώς και από δικαιώματα χορήγησης αδειών. Μέχρι το τέλος
της τετραετίας προβλέπεται να διαθέσει συνολικά 150 δισ. δρχ. περίπου.

Αναμφισβήτητα η νέα οικονομία της γνώσης και της πληροφορίας θα δώσει μεγάλη
ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Χρέος μας είναι αυτή την ανάπτυξη να
την κάνουμε κτήμα όλης της κοινωνίας και να μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη για
όλους τους πολίτες.