Έχουν πείρα στη λογοκρισία και το φωνάζουν

* ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

«Αγαπητοί ακροατές στο Αφγανιστάν ακούτε τη Φωνή της Τουρκίας. Το πρόγραμμά
μας μεταδίδεται όλο το εικοσιτετράωρο…». Την ανακοίνωση αυτή ακούν εδώ και
μερικά χρόνια οι Αφγανοί από το ραδιόφωνο Η Φωνή της Τουρκίας.

Το κρατικό ραδιόφωνο της Τουρκίας εκπέμπει την επίσημη άποψη της Άγκυρας σε
είκοσι έξι γλώσσες, ακούγεται, λένε, σε εκατό και πλέον χώρες, λειτουργεί εδώ
και τριάντα χρόνια, τώρα τελευταία όμως εργάζεται με πολύ εντατικούς ρυθμούς
μεταδίδοντας ειδήσεις είκοσι τέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο στην ουζμπεκική
και την κιργιζιανή, δύο από τις έξι ή επτά γλώσσες που μιλιούνται στο
Αφγανιστάν, όχι όμως ακόμη στη γλώσσα των Παστούν.

Οι ειδήσεις και τα σχόλια της Φωνής της Τουρκίας προειδοποιούν τους Αφγανούς
για τον πόλεμο, κυρίως όμως κατηγορούν τους Ταλιμπάν. «Το σημαντικότερο»,
έγραψε η εφημερίδα «Ραντικάλ», «οι Αφγανοί ακούν ότι ο Οσάμα Μπιν Λάντεν είναι
τρομοκράτης». Το ύφος της ενημέρωσης – προπαγάνδας προς τους Αφγανούς είναι
προσεκτικό, αποστασιοποιημένο, δεν είναι ακραιφνώς φιλοαμερικανικό.

Ενημέρωση «ελεγχόμενη, βέβαια, δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς», γράφει ο
δημοσιογράφος Γιαλτσίν Ντογάν στην «Τζουμχουριέτ». Το πρόγραμμα περνάει από
πολλές δικλίδες ασφαλείας: πρώτα ελέγχεται από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών
(ΜΙΤ) της Τουρκίας, εν συνεχεία από το υπουργείο Εξωτερικών, μετά από υπεύθυνο
του γραφείου του Τούρκου πρωθυπουργού, για να καταλήξει, εντέλει, στη
Γραμματεία του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (ΣΕΑ), όπου μπαίνει η σφραγίδα
«εγκρίνεται» ώστε να βγει στον αέρα. (Η Γραμματεία του ΣΕΑ δεν είναι κανένα
μικρό γραφείο, χαμένο σε κάποιο διάδρομο του τουρκικού Επιτελείου, είναι ένα
ξεχωριστό κτίριο στο κέντρο της Άγκυρας, μεγάλο, τουλάχιστον δυο φορές σαν το
κτίριο της Βουλής στην Αθήνα και γράφει ψηλά στον τελευταίο όροφο με τεράστια
μεταλλικά, χρυσαφιά γράμματα τ’ όνομά του).

Τώρα, θα σκεφτόταν ίσως κάποιος γιατί οι τουρκικές εφημερίδες θυμήθηκαν
ξαφνικά τη Φωνή της Τουρκίας, που «προσφέρει υπηρεσίες ενημέρωσης» από τριάντα
χρόνια σε είκοσι έξι γλώσσες μεταξύ των οποίων και τα ελληνικά; Δεν είναι
κάπως άκομψο να αποκαλύπτονται ωμά οι τόσες «δικλίδες ασφαλείας» σ’ ένα
κρατικό ραδιόφωνο;

Μπορεί. Δείχνουν, όμως, ότι η Τουρκία ξέρει καλά, καλύτερα από άλλους, τη
δουλειά της στα θέματα που έχουν να κάνουν με την τρομοκρατία. Δείχνουν ότι
στην Τουρκία δεν θα χρειαζόταν να υποβληθεί παράκληση από το υπουργείο
Εξωτερικών ώστε να «μη μεταδοθεί μια εκπομπή» ούτε θα χρειαζόταν ο εκπρόσωπος
του υπουργείου να δηλώνει ότι «δεν θεωρεί σωστό να μεταδίδεται, από ένα
ραδιόφωνο που παίρνει κρατική επιχορήγηση ρεπορτάζ με τον αρχηγό των Ταλιμπάν
μουλά Ομάρ, όπως συνέβη στις 25 Σεπτεμβρίου στην Ουάσιγκτον με τη Φωνή της
Αμερικής.

Η υπηρεσία στη γλώσσα των Παστούν της Φωνής της Αμερικής μετέδωσε στις 24
Σεπτεμβρίου τηλεφωνικό ρεπορτάζ με τον μουλά Ομάρ. «Η Αμερική δημιούργησε η
ίδια το κακό που της επιτέθηκε. Το κακό αυτό δεν θα εξαφανιστεί αν πεθάνω εγώ,
αν πεθάνει ο Οσάμα. Η Αμερική πρέπει να κάνει ένα βήμα πίσω και να
επανεξετάσει την πολιτική της. Πρέπει να εγκαταλείψει την προσπάθεια να
επεκτείνει την αυτοκρατορία της σ’ ολόκληρο τον κόσμο και ιδιαίτερα στις
ισλαμικές χώρες», είπε ο αρχηγός των Ταλιμπάν σύμφωνα με τα όσα έγραψε την
επομένη η «Ουάσιγκτον Ποστ». Το δωδεκάλεπτο ρεπορτάζ δεν μεταδόθηκε ξανά,
ύστερα από αίτημα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Μετά, οι εργαζόμενοι στη Φωνή της Αμερικής αντέδρασαν, έστειλαν επιστολή στο
Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατηγορώντας το ότι «ασκεί λογοκρισία». Αρμόδιος του
αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών χρειάστηκε να δικαιολογήσει τη στάση του
υπουργείου μη παραλείποντας εν τω μεταξύ να προσθέσει ότι «η υπηρεσία στη
γλώσσα των Παστούν της Φωνής της Αμερικής είναι ανησυχητικά αδύναμη
δημοσιογραφικά…».

Αλλά, όλος αυτός ο κόπος εγκλήσεων, αντεγκλήσεων, δηλώσεων και διευκρινίσεων,
αντιλαμβάνεσθε, δεν θα χρειαζόταν ποτέ να γίνει στην Τουρκία. Η Άγκυρα το
φωνάζει με όλη τη δύναμή της από την πρώτη στιγμή της τρομοκρατικής επίθεσης
εναντίον των ΗΠΑ ότι «έχει πείρα στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας» και είναι
διατεθειμένη να την μοιραστεί με τον κόσμο. Ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω.