Ό,τι ζητήσει η ψυχή σου υπάρχει πια και σε βιολογική καλλιέργεια

Ελκυστική η εικόνα των περισσότερων περιπτέρων, που βρήκαν γήινους τρόπους παρουσίασης των προϊόντων τους

Είχα πάντα από απλές, μεγάλες έως και… κουτές απορίες. Πάντα αναρωτιόμουν
π.χ. πώς γίνεται και το βιολογικό αγγουράκι έχει διπλάσια τιμή από το κοινό,
το λεγόμενο “συμβατικό”. Πάντα, επίσης, αναρωτιόμουν αν υπάρχει πράγματι
“εγγύηση” σε αυτό που λέγεται βιολογικό προϊόν και αν η ανθεκτικότητα αυτών
των προϊόντων είναι μεγαλύτερη από εκείνη των συμβατικών. Είχα πολλές απορίες
και άλλα τόσα ερωτήματα, αλλά τώρα μπορώ να πω ότι είμαι μάλλον πιο
ενημερωμένη και με λιγότερες απορίες…

Σου δημιουργεί μια άλλη αίσθηση η 4η Πανελλήνια Έκθεση Βιολογικών Προϊόντων
που άνοιξε για το κοινό της Αθήνας από το βράδυ της Πέμπτης και θα διαρκέσει
έως και το βράδυ της Κυριακής στο Ζάππειο. Πρωινό Παρασκευής, τα περίπτερα δεν
έχουν ακόμη ανοίξει, αλλά οι επισκέπτες περιοδεύουν ήδη στον χώρο και δείχνουν
ανυπομονησία. Στο πρώτο περίπτερο, εκείνο της ΔΗΩ, του Οργανισμού Ελέγχου και
Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων που διοργανώνει και την Έκθεση, ο Σπύρος
Σγούρος και ο Σωκράτης Ζαμπέτογου, πρόεδρος και διευθυντής αντίστοιχα της ΔΗΩ,
αναλαμβάνουν να απαντήσουν στις πρώτες ερωτήσεις…

Χωρίς τοξικά και δηλητήρια

Όμορφη… θέα. Καλοκαφτιαγμένα φρούτα και λαχανικά και όχι τα καχεκτικά που είχαμε συνηθίσει τα πρώτα χρόνια

Τι είναι λοιπόν βιολογικό προϊόν; “Είναι εκείνο που παράγεται χωρίς τοξικά
δηλητήρια, από την πρωτογενή παραγωγή έως και τη μεταποίηση”, απαντά ο
Σωκράτης Ζαμπέτογλου. Και μου εξηγεί ότι ο έλεγχος από τους οργανισμούς
Πιστοποίησης (εκτός από τη ΔΗΩ, υπάρχουν και οι οργανισμοί ΣΟΓΕ και
ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ), δεν γίνεται “πριν το προϊόν φτάσει στο ράφι, αλλά σε κάθε στάδιο
της παραγωγής του ­ από το χωράφι, το στάδιο που ωριμάζει, έως τους χώρους
αποθήκευσης και ύστερα μεταποίησής του. Εκτός από αυτούς τους ελέγχους,
υπάρχει και ο τελικός έλεγχος από το συμβούλιο πιστοποίησης που είναι
ανεξάρτητο όργανο…”.

Είναι όμως ελεγμένα όλα τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά ως βιολογικά;
Εδώ η απάντηση είναι μάλλον δύσκολη: “Κανονικά απαγορεύεται να κυκλοφορεί ως
βιολογικό, προϊόν που δεν έχει ελεγχθεί και δεν έχει την απαραίτητη σφραγίδα
πιστοποίησης. Αλλά υπάρχουν καταγγελίες για προϊόντα που κυκλοφορούν ως
βιολογικά και δεν είναι ­ δεν έχουν το σήμα κάποιου φορέα που να παίρνει την
ευθύνη. Δεν είναι δυνατόν να λέγεται βιολογικό ένα προϊόν επειδή το αφήσαμε να
παράγεται… ελεύθερο!”.

Για πρώτη φορά στην Έκθεση Βιολογικών Προϊόντων υπάρχουν και 11 κτηνοτροφικά
περίπτερα. Στο σύνολο των 70 εκθετών, 12 περίπτερα αφορούν στο βιολογικό λάδι
και άλλα 14 κρασί που προέρχεται από σταφύλια βιολογικής καλλιέργειας.
Εντυπωσιακή είναι και η παρουσία των εταιρειών διακίνησης που όπως λέει ο Σ.
Σγούρος: “Αποδεικνύουν την αναβάθμιση του επαγγελματισμού στη διάθεση των
βιολογικών προϊόντων”.

Η τιμή από τη ζήτηση

Το ενδιαφέρον του κόσμου μεγάλο ­ αν και ο Έλληνας καταναλωτής είναι ακόμη ιδιαίτερα δύσπιστος

Τα πληρώνουμε κάτι παραπάνω, έως και 100% ακριβότερα, αλλά τελικά η ζήτηση
καθορίζει και την τιμή. Λιγοστά ακόμη τα προϊόντα (μόλις το 0,9% της συνολικής
συμβατικής παραγωγής) δεν ανταποκρίνονται στην αυξημένη ζήτηση. Περιέργως, τα
εισαγόμενα είναι αισθητά φθηνότερα ­ μόλις 20% έως 30% πάνω από τις τιμές των
συμβατικών. Στα ελληνικά προϊόντα η ψαλίδα μεγαλώνει και κάποιες φορές η τιμή
τους γίνεται δυσανάλογη της τιμής των συμβατικών.

Στο πρώτο περίπτερο, υπάρχει κρασί. Το “Άρωμα Λήμνου”. “Λευκό και ξηρό”, με
ενημερώνει ο υπεύθυνος του περιπτέρου, “από μοσχάτο σταφύλι βιολογικής
γεωργίας! Εκπροσωπούμε την Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Λήμνου και είμαστε
περήφανοι για το προϊόν μας…”.

Πόσος χρόνος χρειάστηκε για να γίνουν τα αμπέλια βιολογική καλλιέργεια; “Σε
τρία χρόνια το προϊόν γίνεται βιολογικό, αν τηρηθούν όλες οι προδιαγραφές ­
δίχως φυτοφάρμακα και χημικά λιπάσματα…”.

Το κρασί φθάνει στο ράφι των σούπερ μαρκετ στην τιμή των 1.940 δραχμών το
μπουκάλι. Είναι μάλλον ακριβούτσικο, αλλά “όχι και ακριβό για την ποιότητά
του”!

Στα εισαγόμενα όσπρια η τιμή είναι τσιμπημένη έως 30%! Στα Ελληνικά… διπλάσια

Ακριβώς δίπλα βρίσκει κανείς… ό,τι θέλει. Από σάλτσες, ταχίνη, παστέλια,
χαλβάδες, λάδια, τυριά, φρούτα και λαχανικά. Είναι το περίπτερο της
“Οικολογικής Αγοράς”. Τιμές τσιμπημένες. Από 30% έως 50%, λέει ο υπεύθυνος του
περιπτέρου Π. Μίχας, λίγο περισσότερο ακριβότερες διαπιστώνουν οι καταναλωτές.
Όλα τα είδη έχουν την περίφημη σφραγίδα που τα εντάσσει στα βιολογικά προϊόντα
και το ενδιαφέρον του κόσμου είναι αυξημένο. Οι περισσότεροι στέκονται στην
τιμή, αλλά οι διευκρινίσεις που ζητούν και παίρνουν δείχνουν να τους
ικανοποιούν…

Περιοδεύοντας προς τα κάτω, γνωρίζομαι με το Βιολογικό Λάδι Μάνης. Συσκευασία
μισού λίτρου, τιμή 1.125 δραχμές – τιμή λίτρου 2.250 στο ράφι. Στον “Αγνόκηπο”
τα φρούτα και τα λαχανικά δεν έχουν την εικόνα και την εμφάνιση που είχαν τα
πρώτα βιολογικά προϊόντα που κυκλοφόρησαν στην αγορά ­ μικρά, καχεκτικά και…
άγουρα. Αν δεν είχαν την σφραγίδα, δεν θα μπορούσες να ξεχωρίσεις τα
συγκεκριμένα προϊόντα από τα συμβατικά. Οι διαδικασίες παραγωγής, μού εξηγεί ο
υπεύθυνος, “έχουν αλλάξει τόσο πολύ, η πρώτη εικόνα των βιολογικών ήταν
ψευδής, εξελίχθηκαν όλα τα συστήματα, όλα γίνονται πιο οργανωμένα και πιο
μεθοδικά”.

Ακριβά όσπρια

Δεν υπάρχει βιολογικό κρασί! Μόνο σταφύλι βιολογικής καλλιέργειας

Παραδίπλα, τα όσπρια έχουν μεγάλη ζήτηση. Προέρχονται από το εξωτερικό και
έχουν ελαφρώς αυξημένη τιμή. Τα ελληνικά, όπως τα χονδρά φασόλια και οι
γίγαντες, τιμώνται προς 750 και 800 δραχμές το κιλό ­ τιμή διπλάσια από τις
τιμές των συμβατικών. “Έχουν λιγότερο ποσοστό υγρασίας και περισσότερες
βιταμίνες” επισημαίνει ο υπεύθυνος του περιπτέρου. “Δεν είναι περισσότερο
βραστερά, απεναντίας τα ρεβίθια π.χ. θέλουν 15 λεπτά βράσιμο περισσότερο. Αλλά
είναι πολύ περισσότερο εύγεστα και θρεπτικά…”.

Παρατηρώντας τα πακέτα με τα όσπρια διαπιστώνει κανείς ότι δεν έχουν την
ομοιομορφία και τη σταθερότητα στο μέγεθος που έχουν τα “συμβατικά”. Τα
ρεβίθια και η φακή προέρχονται από Καναδά, το ρύζι από Ιταλία…

Τα βιολογικά αυγά “Βλαχάκη” παρακάτω, προέρχονται από κότες που διατρέφονται
βιολογικά. “Υγιείς κότες,” λέει γελώντας η κυρία του περιπτέρου, “που έχουν
στη διάθεσή τους 10 τετραγωνικά για να κινούνται και όχι ένα κλουβί. Γεννάνε
όποτε θέλουν, δίχως πίεση. Το κόστος ενός τέτοιου αυγού; Μπορεί να φτάσει και
τις 150 δραχμές το ένα ­ δυο και τρεις φορές παραπάνω από την τιμή του
συμβατικού αυγού.

Με τη βιολογική καλλιέργεια ντομάτας ασχολούνται δυο αγρότισσες, η Κ.
Σταυρούδη και η Ε. Χατζηχρήστου από την Πιερία. Ο συνεταιρισμός τους έχει το
όνομα “ΦΕΚΤΡΑ ΓΑΙΑ”. Εκτός από ντομάτες, “καλλιεργούμε και σύκο, κεράσι,
σιτάρι, ακτινίδια, κάνουμε και μεταποίηση στην ντομάτα, χωρίς συντηρητικά,
μόνο με τη μέθοδο της παστερίωσης. Έχουμε πιστοποίηση όχι μόνο στην
καλλιέργεια, αλλά και στην εμπορία…”.

Τα 600 γραμμάρια τοματοπολτού αγγίζουν στο ράφι του σούπερ μαρκετ έως και τις
1.300 δραχμές. Τις 3.000 δραχμές το κιλό φθάνει το λάδι «Λίθος» από τις ελιές
Ταϋγέτου, ενώ στο τρίλιτρο η τιμή μειώνεται στις 1.800 δραχμές το κιλό.
“Καλλιεργούμε χωρίς χημικά τις ελιές μας, τις μαζεύουμε με τα χέρια και το
λάδι μας είναι εξαιρετικό” περηφανεύεται ο υπεύθυνος του περιπτέρου.

Τυριά ­ φέτα, ξινοτύρι της γιαγιάς, τυροσαλάτα και μεζεκλίκι με αρωματικά ­
παρακάτω. Η τιμή της φέτας ξεπερνά τις 3.000 το κιλό στο “Οικολογικό Αγρόκτημα
Λιβαδερού”. “Είμαστε οι ίδιοι κτηνοτρόφοι και παραγωγοί “. Το λάδι “Αστάρτη”
παραδίπλα, εντυπωσιάζει στην πιο μικρή συσκευασία του, ένα τριγωνικό μικρό
μέγεθος που φιλοξενεί 40ml και πωλείται στο εξωτερικό έναντι 1.000 δραχμών
(!). Ο παραγωγός του λαδιού από τα Κύθηρα είναι ο 26χρονος Χάρης
Τζωρτζόπουλος, που φέτος ελπίζει να βγάλει 800 κιλά βιολογικό λάδι…

Η παρουσίαση των περισσότερων προϊόντων της Έκθεσης έχει μια ιδιαίτερη
αισθητική. Όμορφα ή ελκυστικά, υπόσχονται πάντως περισσότερα απ’ όσα η
εμφάνισή τους…