Λιτότητα και… ευχές

Δυο σενάρια προϋπολογισμού, που χαρακτηρίζονται από ισχυρή δόση
αβεβαιότητας αλλά και αισιοδοξίας, κατέθεσε χθες στην αρμόδια διαρκή επιτροπή
της Βουλής ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου.

Είναι πιθανό, το οριστικό σχέδιο του προϋπολογισμού, που θα κατατεθεί στη
Βουλή σε ένα μήνα, να βασίζεται σε ένα τρίτο σενάριο, πιο απαισιόδοξο, ανάλογα
με τις εξελίξεις που θα έχουν σημειωθεί ώς τότε.

* Το πρώτο σενάριο βασίζεται στα δεδομένα που υπήρχαν πριν από την
εκδήλωση της τρομοκρατικής επίθεσης και προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 4,6% τόσο
για φέτος όσο και για το 2002.

* Το δεύτερο σενάριο λαμβάνει υπόψη του κάποιες πρώτες εκτιμήσεις για
τις συνέπειες της τρομοκρατικής επίθεσης στην ελληνική οικονομία και προβλέπει
ρυθμό ανάπτυξης 4,5% για το 2001 και 4% για το 2002.

Ο ίδιος ο κ. Παπαντωνίου παραδέχθηκε χθες ότι το εναλλακτικό σενάριο
στηρίζεται σε αισιόδοξες προβλέψεις, ότι δηλαδή οι εξελίξεις στο πολιτικό και
στρατιωτικό μέτωπο θα είναι “συγκρατημένες, προσεκτικές, υπεύθυνες και δεν θα
οδηγούν σε περαιτέρω παρενέργειες και αποσταθεροποίηση”.

Ενδεικτικό του μεγέθους της αισιοδοξίας του δεύτερου αυτού σεναρίου είναι ότι
το 2001 και προτού εκδηλωθεί η τρομοκρατική επίθεση η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να
αναθεωρήσει τις προβλέψεις της για τον ρυθμό ανάπτυξης από 5% σε 4,6%, δηλαδή
περίπου τόσο όσο αναθεωρεί το ίδιο μέγεθος για το 2002, ενώ έχουν μεσολαβήσει
τα συνταρακτικά γεγονότα.

Προκειμένου να επιτύχει το ίδιο τελικό αποτέλεσμα με το πρώτο σενάριο, δηλαδή
πλεόνασμα 1,3% του ΑΕΠ, το δεύτερο σενάριο προβλέπει μειωμένες δαπάνες και
έσοδα κατά 50 δισ. δρχ. Αυτό είναι ο πρώτος λογαριασμός της κρίσης.

Η μείωση αυτή, σύμφωνα με όσα είπε χθες ο κ. Παπαντωνίου δεν θα θίξει την
εισοδηματική πολιτική, τα έργα του Γ’ ΚΠΣ και των Ολυμπιακών του 2004, ούτε
και το κοινωνικό πακέτο που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.

Ωστόσο, ο προϋπολογισμός μπορεί να χαρακτηρισθεί ως προϋπολογισμός λιτότητας,
όπως προκύπτει από τις δαπάνες του: Προβλέπει αύξηση του κονδυλίου των
αποδοχών κατά 6,8%. Σε αυτή την αύξηση, όμως, περιλαμβάνονται και οι
φυσιολογικές αυξήσεις λόγω της ωρίμασης και τα επιδόματα και ο πληθωρισμός. Αν
και ο κ. Παπαντωνίου δεν ήταν ιδιαιτέρως διαφωτιστικός, εκτιμάται ότι η
εισοδηματική πολιτική θα είναι χαμηλότερη από 3%. Εξάλλου, το κονδύλι των
συντάξεων είναι αυξημένο κατά 4,9%. Ανοιχτό παραμένει εξάλλου το θέμα της
χορήγησης του οικογενειακού επιδόματος και στους δύο συζύγους, σύμφωνα με τις
δηλώσεις του κ. Παπαντωνίου: είπε ότι είναι πολιτική δέσμευση της κυβέρνησης
να δοθεί το επίδομα, αλλά θα συζητηθεί ο τρόπος με τον οποίο θα καταβληθεί.
“Επιφυλασσόμεθα να δούμε σε ποιο βαθμό θα ενσωματώσουμε το επίδομα και στους
δύο συζύγους”, είπε χαρακτηριστικά.

Λιτότητα δείχνει επίσης το κονδύλι για νέες προσλήψεις που περιορίζεται σε
52,88 εκατ. ευρώ (18 δισ. δρχ), έναντι 130,3 εκατ. ευρώ (44 δισ. δρχ) το 2001.
Ο πρώτος προϋπολογισμός που είναι διατυπωμένος αποκλειστικά σε ευρώ προβλέπει,
εξάλλου, τη χορήγηση αύξησης των συντάξεων του ΟΓΑ και του ΕΚΑΣ κατά 14,67
ευρώ το μήνα (5.000 δρχ) από 1/1/2002.

Επίσης, προβλέπει αύξηση των επιδομάτων ανεργίας κατά 5% και επίδομα ανεργίας
στους μακροχρόνια ανέργους. Αντίθετα, τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται κατά 900
δισ. χωρίς να επιβληθούν πάντως νέοι φόροι. Τα σενάρια βασίζονται στην
παραδοχή ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί φέτος στο 3,1% και το 2002 στο 3%.
Επίσης, στην εκτίμηση ότι η μέση ισοτιμία του ευρώ θα διαμορφωθεί στα 90-92
σεντς έναντι του δολαρίου και ότι το πετρέλαιο θα πωλείται προς 25-27 δολάρια
το βαρέλι.

Το πρώτο σενάριο

Το βασικό σενάριο προβλέπει αύξηση των εσόδων του τακτικού προϋπολογισμού κατά
7,8% (από 36.977 εκατ. ευρώ σε 39.850 εκατ. ευρώ). Το 2001 η αντίστοιχη αύξηση
ήταν 7,9%.

Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού προβλέπονται αυξημένες κατά 6,1%. Είναι
φανερό ότι το βασικό σενάριο ενσωματώνει ήδη δραστικές περικοπές δαπανών, εξ
ου και μπορεί να χαρακτηρισθεί ως προϋπολογισμός λιτότητας. Το πλεόνασμα της
γενικής κυβέρνησης ανέρχεται σε 1.770 εκατ. ευρώ από 602 εκατ. ευρώ το 2001
και αντιστοιχεί σε 1,3% του προβλεπόμενου ΑΕΠ από 0,5% του ΑΕΠ φέτος. Το ΑΕΠ
υπολογίζεται σε 141.130 εκατ. ευρώ (48 τρισ. δρχ).

Το δεύτερο σενάριο

Στο εναλλακτικό σενάριο, τα έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού προβλέπονται
αυξημένα κατά 7,4%, και οι δαπάνες κατά 5,7%. Δηλαδή, οι αυξήσεις είναι
χαμηλότερες κατά 0,4% σε σύγκριση με το βασικό σενάριο, κάτι που αντιστοιχεί
σε 150 εκατ. ευρώ και στις δύο περιπτώσεις (περίπου 50 δισ. δρχ). Το ΑΕΠ
προβλέπεται να διαμορφωθεί το 2002 σε 140.244 εκατ. ευρώ (σχεδόν 47,78 τρισ.
δρχ). Το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει το 2002 και προβλέπεται να διαμορφωθεί
στο 95,2% του ΑΕΠ, ενώ ο κ. Παπαντωνίου πρόσθεσε ότι αναμένεται περαιτέρω
υποχώρηση στο 85% του ΑΕΠ το 2004. Παράλληλα, εξοικονομούνται και τόκοι. Μόνο
το 2002 η εξοικονόμηση αυτή ανέρχεται σε 480 δισ. δρχ.