Δρόμοι

Ο πόλεμος…

… του προέδρου Μπους, όσο είναι ευτελής και τιποτένιος ως προς τη
χώρα που δείχνει σαν πρώτο στόχο του, την πιο φτωχή και αξιοθρήνητη χώρα του
κόσμου, τόσο είναι μεγάλος σε ματαιοδοξία και έκταση. Γιατί παραείναι
εκτεταμένος ένας κατάλογος με 60 και παραπάνω «ύποπτες» χώρες και παραείναι
ματαιόδοξο να θέλει κανείς να εξουδετερώσει την τρομοκρατία σε όλες. Τι θα
κάνει η Αμερική; Αν χτυπήσει το Αφγανιστάν, οι Ταλιμπάν μπορεί να αποκτήσουν
τη νομιμότητα που τους λείπει, ως υπερασπιστές της εθνικής κυριαρχίας. Θα
ικανοποιηθεί η Αμερική από τη σύλληψη ή τη θανάτωση του Μπιν Λάντεν; Μάλλον
όχι. Πού θα σταματήσει λοιπόν; αναρωτιέται ο αρθρογράφος Ουίλιαμ Πφαφ στη
«Χέραλντ Τρίμπιουν». Μα, το είπε ο υπουργός Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ: η
Αμερική θα θεωρήσει πως αυτός ο πόλεμος κερδήθηκε, μόνο όταν οι Αμερικανοί και
τα παιδιά τους θα μπορούν πάλι «να νιώθουν ασφαλείς».

Στη νέα διεθνή…

… πραγματικότητα, όμως, ίσως οι Αμερικανοί να μην ξανανιώσουν ποτέ πια
ασφαλείς από την εχθρότητα εκείνων που πιστεύουν πως η Αμερική τούς
εκμεταλλεύεται και διαφθείρει τις κοινωνίες τους. Άλλωστε, γιατί να νιώσουν
ασφαλείς; Εδώ και πολλά χρόνια, ούτε οι Ισραηλινοί ούτε οι Παλαιστίνιοι
ένιωσαν ποτέ ασφαλείς. Οι Αφγανοί ζουν σε καθεστώς τρομοκρατίας από το 1979,
μετά τη σοβιετική επέμβαση και τον αμερικανικό «δάκτυλο», και πιθανότατα θα
ζήσουν σε καθεστώς τρομοκρατίας για πολλά χρόνια ακόμη χάρη στο νέο πόλεμο που
βρίσκεται στα σκαριά.

Για πολλές δεκαετίες…

… οι Ισπανοί, οι Βρετανοί και οι Γάλλοι ζούσαν με την πραγματικότητα
ή την απειλή της τρομοκρατίας των Βάσκων αυτονομιστών, του Ιρλανδικού
Δημοκρατικού Στρατού και εξτρεμιστικών ισλαμικών οργανώσεων. Σε όλες αυτές τις
χώρες, λέει ο Αμερικανός αρθρογράφος, οι άνθρωποι γνώριζαν πάντα τον υπαρκτό
κίνδυνο να τιναχτούν στον αέρα μια ωραία πρωία και όμως ζούσαν τη ζωή τους.
Και μάλιστα, τις περισσότερες φορές χωρίς κανένα σκόντο στις ατομικές
ελευθερίες τους, που τώρα μοιάζουν μάλλον διαπραγματεύσιμες ­ δυστυχώς όχι
μόνο στις ΗΠΑ (αλλά πάντως εξαιτίας τους).

Τι άλλο…

… να κάνει κανείς; Οι περισσότερες κυβερνήσεις κάνουν ό,τι μπορούν
για να προστατέψουν τους πολίτες τους από την τρομοκρατία. Μα υπάρχουν πάντα
κάποια όρια σε αυτά που μπορεί να κάνει μια κυβέρνηση. Άλλα από αυτά τα όρια
τα βάζει η λογική και άλλα η δημοκρατία. Η αμερικανική αντίδραση στα γεγονότα
της 11ης Σεπτεμβρίου μοιάζει να μη γνωρίζει τέτοια όρια. Στο εσωτερικό της
Αμερικής η δημοκρατία δοκιμάζεται από συνεχείς παραβιάσεις των ατομικών
ελευθεριών. Δοκιμάζεται όμως και η λογική. Γιατί ένας που λέει πως «ο πόλεμος
δεν θα τελειώσει, ώσπου να βρεθεί και να εξοντωθεί και η τελευταία
τρομοκρατική οργάνωση πάνω στη γη», είναι προκαταβολικά ηττημένος.